Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) γνωστοποίησε ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει εγκριθεί κανένα εμβόλιο κατά της ευλογιάς αιγοπροβάτων, επισημαίνοντας παράλληλα τις δυσκολίες που παρουσιάζει η εφαρμογή εμβολιασμού στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την έκθεση της EFSA, τα υφιστάμενα μοντέλα δεν μπόρεσαν να δώσουν αξιόπιστα αποτελέσματα για την Ελλάδα, καθώς η γεωγραφία και οι επιδημιολογικές συνθήκες της χώρας δημιουργούν ιδιαίτερες προκλήσεις.
Έτσι, οι εκτιμήσεις στηρίχθηκαν σε περιγραφικά στοιχεία και δεν ήταν εφικτό να υπολογιστεί ποσοτικά πόσο αποτελεσματικός είναι ο εμβολιασμός.
Η EFSA διευκρινίζει ότι δεν έχει εγκριθεί στην ΕΕ εμβόλιο κατά της ευλογιάς – Οι δυσκολίες του εμβολιασμού στην Ελλάδα
Η πρόσφατη επιστημονική έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εξετάζει την ευλογιά αιγοπροβάτων (Sheep and Goat Pox – SGP) στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία και επισημαίνει σοβαρούς περιορισμούς στην εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για το ενδεχόμενο εφαρμογής εμβολιασμού στην Ελλάδα.
Στο μεθοδολογικό σκέλος, η EFSA σημειώνει εξαρχής ότι το μαθηματικό μοντέλο που είχε αξιοποιηθεί για τη Βουλγαρία δεν έδωσε αξιόπιστα αποτελέσματα όταν εφαρμόστηκε στην ελληνική περίπτωση.
Όπως επισημαίνεται, «η προκαταρκτική ανάλυση των δεδομένων των εστιών με τη χρήση των ίδιων μεθόδων απέτυχε να παράγει αξιόπιστες εκτιμήσεις για τις παραμέτρους του πυρήνα (kernel)», ακόμη και «όταν η ανάλυση περιορίστηκε σε χωρικά και χρονικά περιορισμένα σύνολα δεδομένων που αντανακλούν διαφορετικές επιδημικές συστάδες».
Οι πρώτες προσομοιώσεις, σύμφωνα με την έκθεση, έδειξαν πως τα απλά μοντέλα που βασίζονται στην απόσταση δεν περιγράφουν επαρκώς την εξάπλωση της νόσου στην Ελλάδα. Ειδικότερα, «οι αρχικές προσομοιώσεις της εξάπλωσης σε ολόκληρη την Ελλάδα έδειξαν ότι ένα απλό μοντέλο πυρήνα βασισμένο στην απόσταση δεν μπορεί εύκολα να λάβει υπόψη τα φυσικά εμπόδια στη διασπορά της νόσου που προκύπτουν από τις ορεινές περιοχές και τα πολυάριθμα νησιά».
Κατά συνέπεια, η EFSA διευκρινίζει ότι «το μοντέλο που βασίζεται σε πυρήνα (kernel-based model) δεν χρησιμοποιήθηκε περαιτέρω για τη διερεύνηση της εξάπλωσης της SGP ή του αντίκτυπου του εμβολιασμού στην Ελλάδα».
Για να προσομοιωθεί με αξιοπιστία η ελληνική εικόνα, αναφέρει η έκθεση, θα χρειαζόταν άλλη μεθοδολογική προσέγγιση μαζί με επιπλέον δεδομένα.
Ειδικότερα, «για τη μοντελοποίηση της ελληνικής κατάστασης θα απαιτούνταν λεπτομερή δεδομένα μετακινήσεων ζώων και η κατασκευή ενός πιο σύνθετου μοντέλου», όμως, όπως διευκρινίζεται, «δεν ήταν εφικτό εντός του χρονικού πλαισίου που είχε διατεθεί για τη διενέργεια της παρούσας αξιολόγησης».
Γι’ αυτό, «η αξιολόγηση των σεναρίων εμβολιασμού για την Ελλάδα βασίστηκε σε περιγραφική χωροχρονική ανάλυση των επιδημιολογικών δεδομένων».
Από την περιγραφική ανάλυση προκύπτει ότι στην Ελλάδα η επιδημία εκτείνεται σε «εκτεταμένη γεωγραφική και χρονική κλίμακα» και περιλαμβάνει «πολλαπλές επιδημικές συστάδες».
Η EFSA κατέγραψε «δέκα χωροχρονικές συστάδες» σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, σημειώνει ότι «η παρουσία συστάδων που απέχουν πολύ μεταξύ τους σε ολόκληρη τη χώρα υποδηλώνει ότι υπήρξαν μετακινήσεις μολυσμένων ζώων σε μεγάλες αποστάσεις».
Για τα εμβόλια, η EFSA αποσαφηνίζει το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο της αξιολόγησης.
Στο κεφάλαιο που ερμηνεύει τους όρους εντολής αναφέρεται ότι «επί του παρόντος, δεν υπάρχουν εμβόλια κατά της SGP εγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση», ενώ διευκρινίζεται πως «οι εμπειρογνώμονες της EFSA δεν διενεργούν αξιολόγηση εμβολίων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύσταση κτηνιατρικού φαρμακευτικού προϊόντος».
Η αξιολόγηση αξιοποιεί βιβλιογραφική ανασκόπηση και πειραματικά ευρήματα από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς (EURL), αλλά η έκθεση αναγνωρίζει ότι τα διαθέσιμα στοιχεία έχουν περιορισμούς ως προς την ποιότητά τους.
Η έκθεση αναφέρει ότι «πολλές μελέτες ήταν μικρής κλίμακας, στερούνταν λεπτομερούς αναφοράς των ποσοτικών επιδράσεων των εμβολίων ή ήταν διαθέσιμες μόνο ως περιλήψεις», κάτι που, κατά την EFSA, «περιορίζει την αξιολόγηση του κινδύνου μεροληψίας και της δυνατότητας γενίκευσης».
Για την ασφάλεια των εμβολίων, επισημαίνεται ακόμη ότι «ορισμένα στελέχη, η υπερδοσολογία, το στρες, η ευαισθησία φυλών ή η ακατάλληλη χορήγηση, μπορούν να προκαλέσουν ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες». Τα διαθέσιμα εμβόλια, επίσης, «δεν διαθέτουν μηχανισμό DIVA (διαφοροποίησης μολυσμένων από εμβολιασμένα ζώα)».
Για τη Βουλγαρία, η EFSA παρουσιάζει μαθηματικές προσομοιώσεις σύμφωνα με τις οποίες ο έγκαιρος εντοπισμός και η θανάτωση μολυσμένων εκμεταλλεύσεων μπορούν να θέσουν την επιδημία υπό έλεγχο μέσα σε 1–2 χρόνια. Στην ελληνική περίπτωση, αντίθετα, η έκθεση δεν προχωρά σε ποσοτική εκτίμηση της επίδρασης του εμβολιασμού. Όπως προκύπτει από την ίδια, αιτία είναι ότι δεν κατέστη δυνατό να εφαρμοστεί αξιόπιστο μοντέλο εξάπλωσης υπό τις συνθήκες της Ελλάδας.
Η έκθεση της EFSA επισημαίνει ότι η αξιολόγηση των μέτρων διαχείρισης της ευλογιάς αιγοπροβάτων στην Ελλάδα στηρίζεται μόνο σε περιγραφικά στοιχεία. Παράλληλα, τα διαθέσιμα επιστημονικά εργαλεία δεν κατέστησαν δυνατή την εξαγωγή ποσοτικών συμπερασμάτων σχετικά με την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα μιας ευρείας στρατηγικής εμβολιασμού.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Συνοπτικά
- Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) γνωστοποίησε ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει εγκριθεί κανένα εμβόλιο κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
- Οι μέθοδοι μοντελοποίησης που είναι διαθέσιμες δεν έδωσαν αξιόπιστα αποτελέσματα για την Ελλάδα, εξαιτίας γεωγραφικών και επιδημιολογικών ιδιαιτεροτήτων.
- Για την Ελλάδα, η εκτίμηση του εμβολιασμού στηρίχθηκε σε περιγραφικά στοιχεία, καθώς δεν μπορούσε να υπολογιστεί ποσοτικά η αποτελεσματικότητά του.
- Η έκθεση σημειώνει πως για αξιόπιστη προσομοίωση της ελληνικής κατάστασης χρειάζονται αναλυτικά δεδομένα σχετικά με τις μετακινήσεις των ζώων και πιο σύνθετα μοντέλα.
- Η ποιότητα των διαθέσιμων στοιχείων θέτει περιορισμούς, επηρεάζοντας τόσο την αποτίμηση των κινδύνων όσο και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/efsa-gia-eylogia-kanena-emvolio-den-echei-lavei-egkrisi-stin-eyropaiki-enosi/19204
