Από το αστείο δύο φίλων στη Μελβούρνη έως την έναρξη του φετινού Movember σε ημερίδα στον Πειραιά, η ενημέρωση για τον καρκίνο του προστάτη και η έγκαιρη διάγνωσή του παραμένουν στο προσκήνιο.
Της Ρούλας Σκουρογιάννη
Οι άνδρες συχνά πηγαίνουν χωρίς δισταγμό στο συνεργείο όταν ακούσουν έναν παράξενο θόρυβο στο αυτοκίνητο, αλλά μπορεί να αναβάλουν τον έλεγχο όταν κάτι αντίστοιχο συμβαίνει στο σώμα τους. Στη νοοτροπία του «θα περάσει» και του «δεν είναι τίποτα» απαντά ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα κινήματα υγείας διεθνώς, με σύμβολο το μουστάκι. Την 1η Νοεμβρίου 2026, η Europa Uomo Hellas – Πανελλήνιος Σύλλογος για τον Καρκίνο του Προστάτη εγκαινίασε τον Movember, τον μήνα ενημέρωσης για την ανδρική υγεία, με ημερίδα στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά για τον καρκίνο του προστάτη και την έγκαιρη διάγνωση.
Από τη Μελβούρνη και ένα αστείο σε διεθνές κίνημα
Με την ένωση των λέξεων «moustache» και «November» προέκυψε το Movember, που γεννήθηκε στην Αυστραλία. Η ιστορία του αρχίζει το 2003, όταν δύο φίλοι σκέφτηκαν να επαναφέρουν το μουστάκι, ώστε να γίνει αφορμή για συζήτηση σχετικά με την ανδρική υγεία. Τους ενέπνευσε η μητέρα ενός φίλου τους, η οποία συγκέντρωνε χρήματα για την ενημέρωση σχετικά με τον καρκίνο του μαστού. Έτσι, το μουστάκι καθιερώθηκε ως ανδρικό αντίστοιχο της ροζ κορδέλας.
Η ιδέα σύντομα εξαπλώθηκε πέρα από την Αυστραλία: το 2007 οι καμπάνιες άρχισαν στον Καναδά, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. Πλέον, το Movember Foundation δραστηριοποιείται σε τρεις κύριες κατευθύνσεις: τον καρκίνο του προστάτη, τον καρκίνο των όρχεων και την ψυχική υγεία των ανδρών, με έμφαση στην πρόληψη της αυτοκτονίας. Η δράση του δεν εξαντλείται στην ενημέρωση· μέχρι το 2024 είχε συγκεντρώσει 837 εκατομμύρια δολάρια για περισσότερα από 2.150 προγράμματα ανδρικής υγείας.
Πώς το Movember εξελίχθηκε σε health trend
Με την εξάπλωση των social media, το Movember έδειξε πως η δημόσια υγεία μπορεί να αποκτήσει προσωπικό και ορατό χαρακτήρα. Ένα μουστάκι, μια φωτογραφία ή μια πρόσκληση προς φίλους και συναδέλφους βοηθούν να γίνει ένα «δύσκολο» ζήτημα αντικείμενο ανοιχτής συζήτησης. Από την αρχή, ζητούμενο ήταν να ξεκινήσει ο διάλογος: όπως έχει επισημανθεί, οι άνδρες συνήθως δεν μιλούν εύκολα για την υγεία τους, και το Movember αξιοποιεί τον μήνα και το μουστάκι για να αντιμετωπίσει αυτή τη σιωπή.
Η τάση αντανακλά μια γενικότερη μετατόπιση στην αντίληψη για την ανδρική υγεία, η οποία πλέον δεν εξαντλείται στις εξετάσεις ρουτίνας. Στο πεδίο της περιλαμβάνονται η ψυχική ευεξία, η δραστήρια καθημερινότητα και η προθυμία να αναζητά κάποιος βοήθεια. Το Movember συγκεντρώνει αυτές τις πτυχές γύρω από ένα σύμβολο που αναγνωρίζεται εύκολα. Ωστόσο, όπως αναφέρει σχετικός οδηγός, το μουστάκι μπορεί να δώσει αφορμή για διάλογο, όμως η ουσία της καμπάνιας βρίσκεται στην πράξη: στον ιατρικό έλεγχο, στη γνώση του οικογενειακού ιστορικού και στην υποστήριξη των ανθρώπων που ζουν με τη νόσο.
Ο καρκίνος του προστάτη σε αριθμούς
Η έκταση του προβλήματος είναι μεγαλύτερη από ό,τι συχνά υπολογίζουμε. Στους άνδρες της Ευρώπης, ο καρκίνος του προστάτη είναι εκείνος που διαγιγνώσκεται συχνότερα, ενώ στις περισσότερες χώρες της η θνησιμότητα από αυτόν κατατάσσεται πρώτη ή δεύτερη μεταξύ των καρκίνων στους άνδρες. Όπως έχουν δηλώσει εκπρόσωποι της ευρωπαϊκής κοινότητας ασθενών και ουρολόγων, κάθε χρόνο η νόσος στοιχίζει τη ζωή σε περισσότερους από 100.000 άνδρες στην Ευρώπη.
Η διάγνωση σε πρώιμο στάδιο μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά την πορεία: προσφέρει στους ασθενείς περισσότερες θεραπευτικές δυνατότητες και παρενέργειες που είναι ευκολότερο να αντιμετωπιστούν. Καθώς η πρόγνωση και η καθημερινότητα του ασθενή επηρεάζονται όχι μόνο από τη νόσο, αλλά και από τον χρόνο και τον τρόπο εντοπισμού της, η ενημέρωση είναι εξίσου σημαντική με τη θεραπεία.
Η συζήτηση για την εξέταση PSA και οι αλλαγές στην Ευρώπη
Επί σειρά ετών, ο έλεγχος PSA (ειδικό προστατικό αντιγόνο) προκαλούσε έντονη αντιπαράθεση, εξαιτίας κυρίως της πιθανότητας υπερδιάγνωσης και υπερθεραπείας: να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν, δηλαδή, όγκοι που δεν θα προκαλούσαν ποτέ πρόβλημα. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η προσέγγιση μεταβάλλεται. Τον Δεκέμβριο του 2022, το Συμβούλιο της ΕΕ υιοθέτησε νέα σύσταση για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου, η οποία αντικατέστησε τη σύσταση του 2003. Στους ελέγχους για τον καρκίνο του μαστού, του παχέος εντέρου και του τραχήλου της μήτρας προστέθηκαν εκείνοι για τον προστάτη, τον πνεύμονα και το στομάχι. Για τον προστάτη προβλέπεται εξέταση PSA και, εφόσον χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, ακολουθεί μαγνητική τομογραφία (MRI).
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι υπάρχουν καλές επιστημονικές ενδείξεις υπέρ οργανωμένων προγραμμάτων ελέγχου σε πληθυσμιακό επίπεδο, με προσαρμογή στον κίνδυνο και ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με MRI. Αντίθετα, η περιστασιακή μέτρηση PSA εκτός οργανωμένου πλαισίου μπορεί να συνεπάγεται υπερδιάγνωση και υπερθεραπεία, κυρίως για τους μεγαλύτερους άνδρες, και πρέπει να αποθαρρύνεται. Για αυτό, πριν από τον έλεγχο, οι άνδρες χρειάζεται να ενημερώνονται για τα πιθανά οφέλη και τις βλάβες του. Το πότε θα γίνει ο έλεγχος και ποια μέθοδος θα ακολουθηθεί είναι προσωπική απόφαση κάθε άνδρα, σε συνεννόηση με τον γιατρό του.
Η ημερίδα στον Πειραιά: άμεση ενημέρωση για τον καρκίνο του προστάτη
Η Europa Uomo Hellas ξεκίνησε τις εκδηλώσεις της για τον Movember 2026 με την ημερίδα ενημέρωσης «Καρκίνος του Προστάτη – Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης». Η εκδήλωση έγινε την Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026 στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά. Συνδιοργανώθηκε με τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικών Υπηρεσιών του Δήμου Πειραιά, υπό την αιγίδα του Δήμου και με την υποστήριξη του Γενικού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Πειραιά «Μεταξά».
Στην ημερίδα παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της πολιτείας, της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και οργανισμών υγείας. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Βουλευτής Α΄ Πειραιώς και Νήσων Νικόλαος Βλαχάκος, καθώς και ο Διοικητής του νοσοκομείου «Μεταξά», Σαράντος Ευσταθόπουλος. Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν επίσης ο Γεώργιος Ζουπάνος, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας.
Οι ομιλίες για τον καρκίνο του προστάτη και την καθημερινότητα
Οι επιστημονικές ομιλίες παρουσίασαν τις διαφορετικές πλευρές της εμπειρίας του άνδρα με καρκίνο του προστάτη, από την πρόληψη έως τη ζωή μετά τη διάγνωση. Ο Παναγιώτης Μπαφαλούκος, Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος και Επιμελητής Α΄ της Ουρολογικής Κλινικής του νοσοκομείου «Μεταξά», ανέπτυξε το θέμα «Καρκίνος του Προστάτη: Όσα πρέπει να γνωρίζει κάθε άνδρας». Αναφέρθηκε στην αξία της ενημέρωσης, στους παράγοντες κινδύνου και στην έγκαιρη διάγνωση.
Για την καθημερινή ζωή με τη νόσο μίλησε ο Ευάγγελος Φεργάδης, Παθολόγος – Ογκολόγος και Επιμελητής Β΄ της Παθολογικής – Ογκολογικής Κλινικής του ίδιου νοσοκομείου. Η εισήγησή του είχε τίτλο «Η καθημερινότητα με τον Καρκίνο του Προστάτη» και εστίασε στις διαθέσιμες θεραπείες, στην παρακολούθηση της νόσου και στη διατήρηση της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Ιδιαίτερη ενότητα αφιερώθηκε στη διατροφή, ένα πεδίο όπου κυκλοφορούν πολλοί μύθοι και ελλιπείς πληροφορίες. Η Παναγιώτα Μήτρου, Παθολόγος – Διαβητολόγος και Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικού Μεταβολισμού και Διατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, παρουσίασε την ομιλία «Διατροφή και Καρκίνος του Προστάτη». Με βάση επιστημονικά δεδομένα, διευκρίνισε τι ισχύει και τι αποτελεί μύθο σχετικά με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής.
Η τελευταία ομιλία έδωσε χώρο στην εμπειρία του ασθενή. Ο Δημήτρης Δεληγιαννίδης, Πρόεδρος της Europa Uomo Hellas και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), ανέπτυξε το θέμα «Ο ασθενής στο επίκεντρο». Υπογράμμισε ότι χρειάζονται σωστή ενημέρωση, ενεργός συμμετοχή των ασθενών στις αποφάσεις για την υγεία τους και ουσιαστική συνεργασία με τους επαγγελματίες υγείας. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε ανοιχτή συζήτηση, κατά την οποία οι παρευρισκόμενοι απηύθυναν ερωτήσεις στους ομιλητές.
Το μήνυμα της ημερίδας: ενημέρωση, εξατομίκευση και συμμετοχή
Η Europa Uomo Hellas συμπυκνώνει το μήνυμά της σε τρεις βασικές αρχές. Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη, καθοριστική σημασία έχει η έγκαιρη διάγνωση. Η σωστή απόφαση προϋποθέτει αξιόπιστη ενημέρωση και προσέγγιση προσαρμοσμένη στον κάθε άνθρωπο. Παράλληλα, η ενεργός συμμετοχή του ασθενή αποτελεί προϋπόθεση για την καλύτερη δυνατή φροντίδα και ποιότητα ζωής.
Η ημερίδα στον Πειραιά σηματοδότησε την έναρξη των δράσεων της Europa Uomo Hellas για τον Movember 2026. Ο σύλλογος συνεχίζει να ενημερώνει, να ευαισθητοποιεί και να στηρίζει τους άνδρες που ζουν με καρκίνο του προστάτη, καθώς και τις οικογένειές τους, με σταθερή πεποίθηση ότι κανένας ασθενής δεν πρέπει να νιώθει μόνος. Φέτος, ο ουσιαστικότερος τρόπος να τιμήσει κανείς το Movember δεν είναι να αφήσει μουστάκι, αλλά να συζητήσει με τον γιατρό του.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/karkinos-toy-prostati-to-movember-spaei-ti-siopi-ton-andron/27764
