Φροντίδα μετά τον τοκετό: Υποστήριξη, ανάρρωση και αλλαγές στο σώμα

Η περίοδος μετά τον τοκετό περιλαμβάνει συνήθως τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τη γέννηση του μωρού. Είναι μια περίοδος χαράς, αλλά και προσαρμογής και ανάρρωσης για τη μητέρα. Στο διάστημα αυτό θα αναπτύξετε δεσμό με το μωρό σας και θα κάνετε τον μεταγεννητικό έλεγχο με τον γιατρό σας.

Προσαρμογή στη μητρότητα

Η επιστροφή στην καθημερινότητα μετά τη γέννηση ενός μωρού έχει προκλήσεις, ιδιαίτερα για τις νέες μητέρες. Είναι σημαντικό να φροντίζετε το μωρό σας, αλλά και τον εαυτό σας.

Πολλές νέες μητέρες δεν επιστρέφουν στην εργασία τους τουλάχιστον για τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό. Αυτό τους δίνει χρόνο να προσαρμοστούν και να βρουν έναν νέο ρυθμό. Καθώς το μωρό χρειάζεται συχνά τάισμα και αλλαγή πάνας, είναι πιθανό να περνάτε νύχτες με διακοπτόμενο ύπνο. Αυτό μπορεί να είναι κουραστικό και απογοητευτικό, αλλά σταδιακά θα βρείτε μια ρουτίνα. Για να γίνει πιο εύκολη η μετάβαση:

1. Ξεκουραστείτε όσο μπορείτε. Ο ύπνος βοηθά να αντιμετωπίσετε την κούραση. Το μωρό μπορεί να ξυπνά κάθε δύο με τρεις ώρες για να φάει. Προσπαθήστε να κοιμάστε όταν κοιμάται και εκείνο.
2. Ζητήστε βοήθεια. Δεχτείτε τη βοήθεια συγγενών και φίλων τόσο κατά την περίοδο μετά τον τοκετό όσο και αργότερα. Το σώμα σας χρειάζεται χρόνο για να αναρρώσει και η πρακτική βοήθεια στο σπίτι μπορεί να σας εξασφαλίσει την ξεκούραση που χρειάζεστε. Οι δικοί σας άνθρωποι μπορούν να ετοιμάσουν φαγητό, να κάνουν δουλειές ή να φροντίσουν τα άλλα παιδιά της οικογένειας.
3. Τρώτε υγιεινά. Μια ισορροπημένη διατροφή συμβάλλει στην ανάρρωση. Προτιμήστε περισσότερα προϊόντα ολικής άλεσης, λαχανικά, φρούτα και πρωτεΐνη. Αυξήστε επίσης την πρόσληψη υγρών, ιδιαίτερα αν θηλάζετε.
4. Κινηθείτε. Ο γιατρός σας θα σας ενημερώσει πότε μπορείτε να ξεκινήσετε την άσκηση. Αποφύγετε την έντονη δραστηριότητα και δοκιμάστε αρχικά έναν περίπατο κοντά στο σπίτι. Η αλλαγή παραστάσεων μπορεί να σας ανανεώσει και να σας δώσει περισσότερη ενέργεια.

Η προσαρμογή της οικογένειας

Ο ερχομός ενός μωρού αλλάζει την καθημερινότητα και τη δυναμική της οικογένειας, συμπεριλαμβανομένης της σχέσης με τον σύντροφό σας. Μετά τον τοκετό, μπορεί να έχετε λιγότερο χρόνο για να περάσετε μαζί, κάτι που ενδέχεται να σας δυσκολέψει. Πρόκειται για μια απαιτητική και αγχωτική περίοδο, αλλά υπάρχουν τρόποι να την αντιμετωπίσετε.

Δείξτε υπομονή. Κάθε ζευγάρι χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί στις αλλαγές μετά τη γέννηση ενός μωρού. Η φροντίδα ενός νεογέννητου γίνεται ευκολότερη όσο περνούν οι ημέρες.

Επικοινωνείτε ως οικογένεια. Αν κάποιος αισθάνεται παραμελημένος, είτε είναι ο σύντροφός σας είτε κάποιο άλλο παιδί, συζητήστε το και προσπαθήστε να καταλάβετε ο ένας τον άλλον. Το μωρό χρειάζεται πολλή φροντίδα και μεγάλο μέρος της ημέρας μπορεί να αφιερώνεται στις ανάγκες του. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να αισθάνεστε ενοχές αν αφιερώνετε λίγο χρόνο οι δυο σας.

Επιλόχεια μελαγχολία και επιλόχεια κατάθλιψη

Η επιλόχεια μελαγχολία είναι συχνή τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό και μπορεί να διαρκέσει έως δύο εβδομάδες. Τα συμπτώματα δεν είναι απαραίτητα συνεχή και μπορεί να μεταβάλλονται. Περίπου το 70% έως 80% των νέων μητέρων εμφανίζουν εναλλαγές στη διάθεση ή αρνητικά συναισθήματα μετά τη γέννηση του μωρού. Η επιλόχεια μελαγχολία συνδέεται με ορμονικές αλλαγές. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• ανεξήγητο κλάμα
• ευερεθιστότητα
• αϋπνία
• θλίψη
• εναλλαγές στη διάθεση
• ανησυχία

Πότε χρειάζεται να μιλήσετε με γιατρό;

Η επιλόχεια μελαγχολία διαφέρει από την επιλόχεια κατάθλιψη. Η επιλόχεια κατάθλιψη μπορεί να υπάρχει όταν τα συμπτώματα διαρκούν περισσότερο από δύο εβδομάδες.

Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι το αίσθημα ενοχής ή αναξιότητας και η απώλεια ενδιαφέροντος για τις καθημερινές δραστηριότητες. Ορισμένες γυναίκες απομακρύνονται από την οικογένειά τους, δεν ενδιαφέρονται για το μωρό τους ή σκέφτονται να το βλάψουν.

Η επιλόχεια κατάθλιψη χρειάζεται ιατρική αντιμετώπιση. Μιλήστε με τον γιατρό σας αν η κατάθλιψη διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες μετά τον τοκετό ή αν έχετε σκέψεις να βλάψετε το μωρό σας. Η επιλόχεια κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή μετά τη γέννηση, ακόμη και έως έναν χρόνο αργότερα.

Αντιμετώπιση των αλλαγών στο σώμα

Μετά τον τοκετό μπορεί να παρατηρήσετε σωματικές αλλαγές, όπως αύξηση βάρους, παράλληλα με τις συναισθηματικές. Η απώλεια βάρους χρειάζεται χρόνο, γι’ αυτό οπλιστείτε με υπομονή. Όταν ο γιατρός σας πει ότι μπορείτε να ασκηθείτε, ξεκινήστε με ήπια δραστηριότητα για λίγα λεπτά την ημέρα και αυξήστε σταδιακά τη διάρκεια και την ένταση. Μπορείτε να περπατήσετε, να κολυμπήσετε ή να παρακολουθήσετε ένα μάθημα αεροβικής.

Η απώλεια βάρους συνδέεται επίσης με την κατανάλωση υγιεινών και ισορροπημένων γευμάτων που περιλαμβάνουν φρούτα, λαχανικά και προϊόντα ολικής άλεσης. Κάθε νέα μητέρα χάνει βάρος με διαφορετικό ρυθμό, επομένως μην συγκρίνετε την πορεία σας με εκείνη άλλων. Ο θηλασμός μπορεί να σας βοηθήσει να επιστρέψετε γρηγορότερα στο βάρος που είχατε πριν από την εγκυμοσύνη, καθώς αυξάνει την ημερήσια καύση θερμίδων.

Αν έχετε ερωτήσεις ή ανησυχίες για τις αλλαγές στο σώμα σας μετά τον τοκετό, συζητήστε τες με τον γιατρό σας. Άλλες σωματικές αλλαγές περιλαμβάνουν:

Πρήξιμο των μαστών

Λίγες ημέρες μετά τον τοκετό, οι μαστοί γεμίζουν με γάλα. Είναι φυσιολογικό, αλλά το πρήξιμο μπορεί να προκαλεί δυσφορία. Συνήθως υποχωρεί με τον χρόνο. Για ανακούφιση, μπορείτε να εφαρμόσετε μια ζεστή ή κρύα κομπρέσα. Ο πόνος στις θηλές από τον θηλασμό συνήθως μειώνεται καθώς το σώμα σας προσαρμόζεται. Μια κρέμα για τις θηλές μπορεί να καταπραΰνει το σκάσιμο και τον πόνο.

Δυσκοιλιότητα

Καταναλώστε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες για να βοηθήσετε τη λειτουργία του εντέρου και πίνετε αρκετό νερό. Ρωτήστε τον γιατρό σας ποια φάρμακα είναι ασφαλή. Οι φυτικές ίνες μπορούν επίσης να ανακουφίσουν τις αιμορροΐδες, όπως και οι κρέμες που διατίθενται χωρίς συνταγή ή τα καθιστά λουτρά. Το νερό μπορεί να βοηθήσει σε δυσκολίες στην ούρηση μετά τον τοκετό. Αν έχετε ακράτεια, οι ασκήσεις Kegel μπορούν να ενδυναμώσουν τους μυς του πυελικού εδάφους.

Αλλαγές στο πυελικό έδαφος

Η περιοχή ανάμεσα στο ορθό και τον κόλπο ονομάζεται περίνεο. Διατείνεται και συχνά σκίζεται κατά τον τοκετό. Μερικές φορές ο γιατρός κάνει τομή στην περιοχή για να διευκολύνει τον τοκετό. Για να βοηθήσετε την ανάρρωσή της, μπορείτε να κάνετε ασκήσεις Kegel, να εφαρμόσετε κρύες κομπρέσες τυλιγμένες σε πετσέτα και να κάθεστε σε μαξιλάρι.

Εφίδρωση

Οι ορμονικές αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν νυχτερινή εφίδρωση μετά τη γέννηση του μωρού. Για να δροσίζεστε, αφαιρέστε τις κουβέρτες από το κρεβάτι.

Πόνος στη μήτρα

Η συρρίκνωση της μήτρας μετά τον τοκετό μπορεί να προκαλέσει κράμπες. Ο πόνος υποχωρεί με τον χρόνο. Ρωτήστε τον γιατρό σας ποια παυσίπονα είναι ασφαλή.

Κολπικές εκκρίσεις

Οι κολπικές εκκρίσεις είναι συνηθισμένες για δύο έως τέσσερις εβδομάδες μετά τον τοκετό. Με αυτόν τον τρόπο το σώμα αποβάλλει αίμα και ιστούς από τη μήτρα. Χρησιμοποιείτε σερβιέτες μέχρι να σταματήσουν οι εκκρίσεις.

Μην χρησιμοποιείτε ταμπόν και μην κάνετε κολπικές πλύσεις μέχρι τον έλεγχο τέσσερις έως έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό ή μέχρι να σας το επιτρέψει ο γιατρός σας. Η χρήση αυτών των προϊόντων αμέσως μετά τον τοκετό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο λοίμωξης της μήτρας. Αν οι κολπικές εκκρίσεις έχουν δυσάρεστη οσμή, ενημερώστε τον γιατρό σας. Την πρώτη εβδομάδα μετά τον τοκετό μπορεί να παρατηρήσετε αιματηρές κηλίδες, αλλά δεν αναμένεται έντονη αιμορραγία. Αν η αιμορραγία είναι μεγάλη, για παράδειγμα αν μουσκεύει μία σερβιέτα μέσα σε δύο ώρες, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.

Η ανάρρωση μετά τον τοκετό

Η γέννηση ενός μωρού μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα και τις ισορροπίες της οικογένειας, αλλά σταδιακά θα προσαρμοστείτε. Οι συναισθηματικές και σωματικές αλλαγές μετά τον τοκετό συνήθως βελτιώνονται με τον χρόνο. Μην διστάσετε να μιλήσετε με τον γιατρό σας για ό,τι σας απασχολεί, είτε αφορά τη διάθεσή σας, το μωρό είτε την ανάρρωσή σας. Οι αποφάσεις για τη φροντίδα και την αντιμετώπιση συμπτωμάτων μετά τον τοκετό πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.