Φανταστικοί φίλοι: Μπορεί να είναι πιο σημαντικοί για τα παιδιά απ’ όσο νομίζουμε

Το παιδί μπορεί να συνομιλεί με κάποιον που δεν είναι παρών, να του φυλάει θέση στο τραπέζι ή να ζητά να πάρει μαζί του στη βόλτα τον αόρατο φίλο του. Αν και αυτή η συμπεριφορά ίσως μας αιφνιδιάσει στην αρχή, οι φανταστικοί φίλοι είναι συνηθισμένοι στην παιδική ηλικία. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου δύο στα τρία παιδιά αποκτούν κάποια μορφή φανταστικού συντρόφου έως τα επτά τους χρόνια. Και ο σύντροφος αυτός δεν είναι απαραίτητα ένας αόρατος άνθρωπος: ένα αγαπημένο λούτρινο ή μια κούκλα μπορεί να αποκτήσει χαρακτήρα και να γίνει μέρος των ιστοριών που πλάθει το παιδί.

Φανταστικοί φίλοι: Πώς βοηθούν τα παιδιά;

Μέσα από τις φανταστικές σχέσεις, τα παιδιά μπορούν να πλάθουν ιστορίες, να δοκιμάζουν ρόλους και να εκφράζουν σκέψεις που ίσως δεν τους είναι εύκολο να πουν απευθείας.

Ένα παιδί, για παράδειγμα, μπορεί να παρουσιάσει ως φόβο ή ανησυχία του φανταστικού φίλου κάτι που στην ουσία αισθάνεται το ίδιο. Το παιχνίδι τού επιτρέπει να εξερευνήσει αυτά τα συναισθήματα μέσα σε ένα πλαίσιο που ελέγχει.

Οι περιπέτειες και οι διάλογοι με έναν φανταστικό σύντροφο προσφέρουν, επίσης, ευκαιρίες για εξάσκηση στην επικοινωνία και τη συνεργασία, καθώς και στην κατανόηση διαφορετικών οπτικών.

Κάποιες μελέτες έχουν συσχετίσει τους φανταστικούς φίλους με πλευρές της δημιουργικότητας και των κοινωνικών δεξιοτήτων. Αυτό, ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι τα παιδιά που έχουν τέτοιους φίλους είναι κατ’ ανάγκη πιο δημιουργικά ή κοινωνικά από τα άλλα.

Μπορούν οι φανταστικοί φίλοι να ωφελήσουν και στην ενήλικη ζωή;

Ένα ενδιαφέρον ζήτημα είναι κατά πόσο αυτές οι παιδικές εμπειρίες συνδέονται με δεξιότητες που παραμένουν καθώς μεγαλώνουμε.

Έρευνες έχουν διερευνήσει πώς σχετίζονται οι φανταστικοί σύντροφοι της παιδικής ηλικίας με τη δημιουργικότητα, την κοινωνική κατανόηση και τη χρήση της φαντασίας σε μεταγενέστερα στάδια της ζωής.

Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί από τους επιστήμονες ότι η παρουσία ενός φανταστικού φίλου οδηγεί σε μακροχρόνια οφέλη. Ενδέχεται παιδιά με ορισμένα χαρακτηριστικά ή προτιμήσεις να δημιουργούν συχνότερα τέτοιου είδους σχέσεις.

Φανταστικοί φίλοι: Ποια στάση να κρατήσουν οι γονείς;

Όταν το παιδί έχει φανταστικό φίλο, δεν είναι απαραίτητο να το αποτρέψουμε από αυτό ή να επιμένουμε να του λέμε πως δεν υπάρχει.

Ας ακούμε με ενδιαφέρον τις ιστορίες του και ας παίρνουμε μέρος στο παιχνίδι κάποιες φορές, δίνοντάς του χώρο να εκφραστεί ελεύθερα. Δεν χρειάζεται, όμως, να προσποιούμαστε ότι ο φανταστικός σύντροφος είναι υπαρκτός.

Χρειάζεται, παράλληλα, να διατηρούμε τα όρια. Αν το παιδί επικαλείται τον φανταστικό φίλο για μια συμπεριφορά που δεν είναι αποδεκτή, μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι πρόκειται για παιχνίδι, χωρίς να παραβλέψουμε τους οικογενειακούς κανόνες.

Συνήθως, η παρουσία φανταστικών φίλων αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι του συμβολικού παιχνιδιού και δεν αποτελεί ένδειξη ότι το παιδί νιώθει μοναξιά ή δυσκολεύεται να δημιουργήσει πραγματικές φιλίες.

Αν όμως η εμπειρία φοβίζει έντονα το παιδί, συνοδεύεται από σημαντική μεταβολή στη συμπεριφορά του ή επηρεάζει την καθημερινότητά του, μπορούμε να απευθυνθούμε σε ειδικό για να συζητήσουμε τις ανησυχίες μας.

Δεν είναι απαραίτητο κάθε παιδί να αποκτήσει φανταστικό φίλο για να καλλιεργήσει τη δημιουργικότητα ή τις κοινωνικές του δεξιότητες. Για εκείνα που δημιουργούν τέτοιους συντρόφους, όμως, το παιχνίδι μπορεί να γίνει ένας ακόμη τρόπος να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους.