Γάγγραινα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η γάγγραινα

Η γάγγραινα είναι μια σοβαρή κατάσταση κατά την οποία ένα τμήμα του σώματος αρχίζει να νεκρώνεται, δηλαδή ο ιστός του πεθαίνει. Μπορεί να αφορά ένα δάχτυλο του χεριού ή του ποδιού, το δέρμα, αλλά και ιστούς βαθύτερα στο σώμα, όπως μύες ή εσωτερικά όργανα. Συνδέεται κυρίως με τη διακοπή της παροχής αίματος σε μια περιοχή ή με λοίμωξη, συχνά έπειτα από σοβαρό τραυματισμό.

Αν έχεις διαβήτη ή πάθηση που επηρεάζει την κυκλοφορία του αίματος, ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος. Η γάγγραινα χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση στο νοσοκομείο. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει αφαίρεση του νεκρού ιστού, αποκατάσταση της αιμάτωσης, αντιβιοτικά όταν υπάρχει λοίμωξη και οξυγονοθεραπεία. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί ακρωτηριασμός. Αν υποψιάζεσαι ότι έχεις γάγγραινα, μην περιμένεις να υποχωρήσουν τα συμπτώματα: ζήτησε αμέσως επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η γάγγραινα είναι σοβαρή και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να έχει επεκταθεί στο εσωτερικό του σώματος. Αν χρειαστεί αφαίρεση ιστού, μπορεί να ακολουθήσει επανορθωτική επέμβαση, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είναι απαραίτητος ο ακρωτηριασμός.

Συμπτώματα γάγγραινας

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το σημείο που έχει προσβληθεί. Οι αλλαγές μπορεί να φαίνονται στο δέρμα ή να αφορούν βαθύτερους ιστούς.

• Αλλαγή χρώματος Η περιοχή μπορεί να γίνει σκούρα κόκκινη, μωβ, μπλε ή μαύρη.
• Μούδιασμα Το δέρμα γύρω από την περιοχή μπορεί να χάνει την αίσθησή του.
• Κρύο δέρμα Το δέρμα γύρω από την περιοχή μπορεί να είναι κρύο στην αφή.
• Πρήξιμο Μπορεί να εμφανιστεί οίδημα, δηλαδή πρήξιμο, στην προσβεβλημένη περιοχή.
• Πόνος Μπορεί να επιδεινώνεται σταδιακά ή να εμφανίζεται ξαφνικά και να είναι πολύ έντονος.
• Φουσκάλες και πληγές Μπορεί να βγάζουν δύσοσμο πύον ή αίμα.
• Πυρετός και αδιαθεσία Μπορεί να εμφανιστούν όταν η γάγγραινα αφορά το εσωτερικό του σώματος.

Οι αλλαγές χρώματος μπορεί να διακρίνονται δυσκολότερα σε καστανό ή μαύρο δέρμα. Στην εσωτερική γάγγραινα, η περιοχή μπορεί επίσης να είναι πρησμένη και επώδυνη.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες γάγγραινας και παράγοντες κινδύνου

Η γάγγραινα προκαλείται κυρίως όταν εμποδίζεται η παροχή αίματος σε ένα μέρος του σώματος ή όταν αναπτύσσεται λοίμωξη, συνήθως μετά από σοβαρό τραυματισμό ή πληγή. Ο διαβήτης και παθήσεις των αγγείων μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο. Το κάπνισμα, η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ και η ενέσιμη χρήση ναρκωτικών μπορούν να βλάψουν τα αγγεία και να επηρεάσουν την αιμάτωση των ιστών.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Σταθερά υψηλό σάκχαρο λόγω διαβήτη.
• Περιφερική αρτηριοπάθεια, δηλαδή πάθηση που περιορίζει την παροχή αίματος στα άκρα.
• Αθηροσκλήρωση, δηλαδή πάθηση των αρτηριών που επηρεάζει τη ροή του αίματος.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
• Σοβαρός τραυματισμός ή πληγή.
• Κάπνισμα.
• Μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ.
• Ενέσιμη χρήση ναρκωτικών.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διερεύνηση γίνεται στο νοσοκομείο και μπορεί να χρειαστούν διαφορετικές εξετάσεις. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική διερεύνηση, ώστε να ελεγχθεί αν η γάγγραινα έχει επεκταθεί στο εσωτερικό του σώματος.

• Εξετάσεις αίματος.
• Βιοψία: λήψη μικρού δείγματος δέρματος ή μυός για έλεγχο, μεταξύ άλλων, για λοίμωξη.
• Υπερηχογράφημα.
• Ακτινογραφίες.
• Αξονική τομογραφία.
• Μαγνητική τομογραφία.
• Αγγειογραφία: εξέταση με ακτίνες Χ για τον έλεγχο των αιμοφόρων αγγείων.

Θεραπεία γάγγραινας

Η γάγγραινα χρειάζεται άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση. Οι θεραπείες στοχεύουν στην αφαίρεση του νεκρού ιστού, στην αποκατάσταση της παροχής αίματος και στην αντιμετώπιση τυχόν λοίμωξης και πόνου. Αν άλλες θεραπείες δεν έχουν βοηθήσει ή δεν αναμένεται να βοηθήσουν, μπορεί να χρειαστεί ακρωτηριασμός του προσβεβλημένου μέρους. Μετά την αφαίρεση ιστού, μπορεί να ακολουθήσει επέμβαση αποκατάστασης της περιοχής.

• Χειρουργικός καθαρισμόςΑφαιρείται ο νεκρός ιστός.
• Αποκατάσταση της αιμάτωσηςΜπορεί να γίνει αγγειοχειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της παροχής αίματος ή να χορηγηθούν φάρμακα που τη βελτιώνουν.
• ΑντιβιοτικάΧρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση τυχόν λοίμωξης.
• ΠαυσίποναΧορηγούνται για τη μείωση του πόνου.
• ΟξυγονοθεραπείαΑναπνέεις καθαρό οξυγόνο μέσα σε ειδικό θάλαμο, με στόχο να βοηθηθεί η επούλωση.
• ΑκρωτηριασμόςΣε ορισμένες περιπτώσεις είναι απαραίτητη η πλήρης αφαίρεση του προσβεβλημένου μέρους.
• Επανορθωτική χειρουργικήΜετά την αφαίρεση ιστού μπορεί να χρειαστεί αποκατάσταση, συχνά με δέρμα από άλλο σημείο του σώματος.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Αν έχεις πάθηση που επηρεάζει την αιμάτωση, μπορείς να μειώσεις τον κίνδυνο φροντίζοντας την υγεία των αγγείων σου και ακολουθώντας τη θεραπεία που σου έχει δοθεί.

• Αν καπνίζεις, προσπάθησε να το διακόψεις.
• Ακολούθησε υγιεινή διατροφή και ασκήσου τακτικά.
• Αν έχεις υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία, προσπάθησε να χάσεις βάρος.
• Συνέχισε τις θεραπείες που σου έχουν δοθεί για διαβήτη, υψηλή πίεση ή υψηλή χοληστερίνη.
• Αν έχεις διαβήτη, έλεγχε τα πόδια σου κάθε μέρα για πρήξιμο ή αλλαγές χρώματος και ενημέρωσε τον γιατρό σου για κάθε αλλαγή.
• Μην παραλείπεις τους προγραμματισμένους ελέγχους για τον διαβήτη.

Επιπλοκές γάγγραινας

• Ανάγκη ακρωτηριασμού του προσβεβλημένου μέρους σε σοβαρές περιπτώσεις.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Αν έχεις διαβήτη, ενημέρωσε τον γιατρό σου για αλλαγές στα πόδια, όπως πρήξιμο ή αλλαγή χρώματος· αν υποψιάζεσαι γάγγραινα, χρειάζεσαι άμεση εκτίμηση στα επείγοντα.

Ποιος γιατρός: Αγγειοχειρουργός. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τη γάγγραινα