Κιρσοί: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι οι κιρσοί

Οι κιρσοί είναι φλέβες που έχουν μεγαλώσει, διογκωθεί και αποκτήσει στριφογυριστή όψη. Φαίνονται κάτω από το δέρμα και μερικές φορές προεξέχουν ή μοιάζουν με εξογκώματα. Συνήθως εμφανίζονται στα πόδια, αλλά μπορούν να παρουσιαστούν και σε άλλα σημεία του σώματος. Είναι πολύ συχνοί και συνήθως δεν προκαλούν σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο, μπορεί να συνοδεύονται από πόνο, βάρος, πρήξιμο ή αλλαγές στο δέρμα και να περιορίζουν τις δραστηριότητές σου.

Οι φλέβες επιστρέφουν το αίμα στην καρδιά. Στο εσωτερικό τους έχουν βαλβίδες που το κρατούν να κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Όταν οι βαλβίδες ή τα τοιχώματα εξασθενήσουν, το αίμα μπορεί να γυρίζει προς τα πίσω και να συσσωρεύεται. Έτσι αυξάνεται η πίεση και οι φλέβες διογκώνονται.

Δεν χρειάζονται όλοι οι κιρσοί θεραπεία. Αν προκαλούν ενοχλήσεις ή επιπλοκές, υπάρχουν παρεμβάσεις που κλείνουν ή αφαιρούν τις προβληματικές φλέβες. Χωρίς θεραπεία μπορεί να επιδεινώνονται αργά, μέσα σε αρκετά χρόνια. Ακόμη και μετά τη θεραπεία, μπορεί να εμφανιστούν νέοι κιρσοί.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Οι κιρσοί συνήθως δεν είναι σοβαροί, αλλά χωρίς αντιμετώπιση μπορεί να επιδεινώνονται πολύ αργά, μέσα σε αρκετά χρόνια. Η θεραπεία μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα και να περιορίσει τις επιπλοκές. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν νέοι κιρσοί ή να χρειαστούν επαναληπτικές θεραπείες. Όταν εμφανίζονται στην εγκυμοσύνη, συχνά βελτιώνονται ή υποχωρούν μετά τον τοκετό.

Συμπτώματα κιρσών

Οι κιρσοί δεν προκαλούν πάντα ενοχλήσεις. Αν εμφανιστούν συμπτώματα, συνήθως αφορούν τα πόδια.

• Φλέβες που προεξέχουν Διογκωμένες, στριφογυριστές φλέβες, που μπορεί να έχουν μπλε χρώμα.
• Πόνος Πόνος ή ενόχληση στα πόδια.
• Αίσθημα βάρους Βάρος στα πόδια και στα πέλματα.
• Πρήξιμο Πρήξιμο στους αστραγάλους ή στα πόδια.
• Κνησμός ή κάψιμο Φαγούρα ή αίσθημα καύσου γύρω από τις φλέβες.
• Αλλαγές στο δέρμα Αλλαγή χρώματος, ξηρότητα ή ξεφλούδισμα γύρω από τις φλέβες.
• Νυχτερινές κράμπες Κράμπες στα πόδια τη νύχτα.

Οι ενοχλήσεις μπορεί να χειροτερεύουν όταν στέκεσαι ή κάθεσαι για πολλή ώρα. Συχνά υποχωρούν όταν ξαπλώνεις ή ξεκουράζεσαι με τα πόδια ψηλά.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες κιρσών και παράγοντες κινδύνου

Οι κιρσοί δημιουργούνται όταν τα τοιχώματα ή οι βαλβίδες των φλεβών είναι αδύναμα ή έχουν υποστεί βλάβη. Οι βαλβίδες κανονικά εμποδίζουν το αίμα να επιστρέφει προς τα πίσω. Όταν δεν λειτουργούν σωστά, το αίμα συσσωρεύεται και αυξάνει την πίεση μέσα στη φλέβα, με αποτέλεσμα αυτή να μεγαλώνει και να παραμορφώνεται.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Μεγαλύτερη ηλικία.
• Γυναικείο φύλο.
• Αυξημένο βάρος ή παχυσαρκία.
• Εγκυμοσύνη.
• Παρατεταμένη ορθοστασία ή πολύωρο κάθισμα.
• Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.
• Οικογενειακό ιστορικό κιρσών.
• Προηγούμενη εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, δηλαδή θρόμβος σε βαθιά φλέβα.
• Κάπνισμα, που βλάπτει τις φλέβες.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου εξετάζει τα πόδια σου και σε ρωτά για τα συμπτώματα, το οικογενειακό ιστορικό, τη δραστηριότητα και τις καθημερινές σου συνήθειες. Μπορεί να χρειαστεί υπερηχογράφημα duplex για να ελεγχθεί η ροή του αίματος, να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να σχεδιαστεί η θεραπεία.

• Κλινική εξέταση και λήψη ιστορικού.
• Υπερηχογράφημα duplex των φλεβών, μια μη επεμβατική εξέταση της ροής του αίματος.

Θεραπεία κιρσών

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τα συμπτώματα και τις επιπλοκές. Στόχος είναι να μειωθούν οι ενοχλήσεις, να περιοριστεί η επιδείνωση, να βελτιωθεί η εμφάνιση και να προληφθούν προβλήματα όπως οι πληγές και η αιμορραγία. Ο ειδικός θα συζητήσει μαζί σου τα οφέλη και τους κινδύνους κάθε επιλογής. Οι επεμβάσεις κλείνουν ή αφαιρούν την προβληματική φλέβα, ώστε άλλες φλέβες να αναλάβουν τη μεταφορά του αίματος. Οι κάλτσες συμπίεσης ανακουφίζουν τα συμπτώματα, αλλά δεν διορθώνουν την επιστροφή του αίματος προς τα πίσω.

• Ενδοφλεβική θερμική κατάλυσηΜε λέιζερ ή ραδιοσυχνότητες θερμαίνεται και κλείνει η προβληματική φλέβα, με υπερηχογραφική καθοδήγηση. Συνήθως αποτελεί την πρώτη επιλογή παρέμβασης.
• Σκληροθεραπεία με αφρόΓίνεται έγχυση ειδικής ουσίας σε μορφή αφρού, ώστε να κλείσει η φλέβα. Συνήθως προτείνεται όταν η θερμική κατάλυση δεν είναι κατάλληλη.
• ΦλεβεκτομήΜικρότεροι κιρσοί κοντά στο δέρμα αφαιρούνται μέσα από μικρές τομές. Μπορεί να συνδυαστεί με άλλη παρέμβαση.
• Χειρουργική αφαίρεσηΗ προβληματική φλέβα δένεται και αφαιρείται. Συνήθως επιλέγεται όταν λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι δεν είναι κατάλληλες και μπορεί να χρειάζεται μεγαλύτερη ανάρρωση.
• Κάλτσες συμπίεσηςΑσκούν πίεση στα πόδια και μπορούν να μειώσουν πόνο, πρήξιμο και βάρος. Δεν είναι κατάλληλες για ορισμένα προβλήματα της αρτηριακής κυκλοφορίας, γι’ αυτό χρειάζεται έλεγχος και επιλογή του σωστού τύπου με επαγγελματία υγείας.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Προσπάθησε να διατηρείς υγιές βάρος.
• Κινήσου τακτικά, για παράδειγμα με περπάτημα. Συζήτησε με τον γιατρό σου ποια ένταση άσκησης σου ταιριάζει, καθώς η έντονη άσκηση και η άρση μεγάλων βαρών μπορεί να επιδεινώσουν τους κιρσούς.
• Ξεκουράσου με τα πόδια ψηλά, στηριγμένα σε μαξιλάρια.
• Απόφυγε την πολύωρη ορθοστασία ή το πολύωρο κάθισμα και άλλαζε συχνά θέση.
• Όταν κάθεσαι, απόφυγε να σταυρώνεις τα πόδια σου.
• Προτίμησε άνετα ρούχα και απόφυγε παπούτσια που περιορίζουν την κίνηση του αστραγάλου ή επιδεινώνουν τις ενοχλήσεις.
• Χρησιμοποίησε ενυδατική κρέμα ή λοσιόν αν το δέρμα είναι ξηρό, ξεφλουδίζει ή σε φαγουρίζει.
• Πρόσεχε να μην τραυματίζεις τα πόδια σου, για να περιορίσεις τον κίνδυνο αιμορραγίας.
• Αν καπνίζεις, ζήτησε βοήθεια για διακοπή.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Η κίνηση, το κατάλληλο βάρος και η αποφυγή της παρατεταμένης ακινησίας μπορούν να βοηθήσουν να μην επιδεινωθούν οι κιρσοί.

• Διατήρησε τακτική σωματική δραστηριότητα.
• Προσπάθησε να διατηρείς υγιές βάρος.
• Άλλαζε θέση συχνά όταν χρειάζεται να κάθεσαι ή να στέκεσαι για πολλή ώρα.
• Απόφυγε το κάπνισμα.

Επιπλοκές κιρσών

• Αιμορραγία.
• Κιρσώδες έκζεμα: ξηρό δέρμα με φαγούρα και ξεφλούδισμα πάνω από τις φλέβες.
• Φλεβικά έλκη: ανοιχτές πληγές στα πόδια που επουλώνονται δύσκολα και μπορεί να μολυνθούν.
• Επιπολής φλεβική θρόμβωση: θρόμβος κάτω από το δέρμα που κάνει τη φλέβα σκληρή και επώδυνη.
• Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση: θρόμβος σε βαθύτερη φλέβα του ποδιού.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Επικοινώνησε άμεσα με τον γιατρό σου αν οι κιρσοί επιδεινωθούν ξαφνικά ή εμφανιστεί πληγή στο πόδι.
• Κλείσε ραντεβού αν έχεις πόνο, φαγούρα, πρήξιμο, βάρος ή αλλαγές στο δέρμα.
• Ζήτησε ιατρικό έλεγχο αν μια πληγή στο πόδι δεν έχει επουλωθεί μετά από 2 εβδομάδες.
• Συζήτησε με τον γιατρό σου αν οι κιρσοί χειροτερεύουν ή πιστεύεις ότι μπορεί να έχεις κιρσούς.

Ποιος γιατρός: Αγγειοχειρουργός. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τους κιρσούς