Ροή ειδήσεων
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
© 2026 ygeiax.gr

Αναζήτηση

Πατήστε Enter ή κάντε κλικ στο εικονίδιο αναζήτησης

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Κατάθλιψη: νέα έρευνα σε περισσότερα από 10.000 άτομα εντοπίζει πιθανό κιρκάδιο υπότυπο

Ο υπότυπος ενδέχεται να αφορά περίπου έναν στους τέσσερις συμμετέχοντες και συνδέεται με διαταραχές ύπνου και μεταβολές της διάθεσης ανάλογα με την ώρα ή την εποχή

Κατάθλιψη: νέα έρευνα σε περισσότερα από 10.000 άτομα εντοπίζει πιθανό κιρκάδιο υπότυπο

Η κατάθλιψη δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Νέα έρευνα σε περισσότερους από 10.000 ανθρώπους με κατάθλιψη εντόπισε έναν πιθανό υπότυπο, που οι ερευνητές ονόμασαν «κιρκάδια κατάθλιψη» και ενδέχεται να αφορά περίπου έναν στους τέσσερις συμμετέχοντες.

Κάποιοι δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν, ενώ άλλοι κοιμούνται πολλές ώρες και ξυπνούν εξαντλημένοι. Για ορισμένους η διάθεση είναι χειρότερη το πρωί, ενώ άλλοι παρατηρούν αλλαγές ανάλογα με τις εποχές. Επίσης, ένα αντικαταθλιπτικό μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο, αλλά να μην προσφέρει σημαντική ανακούφιση σε κάποιον άλλον, παρά τις δοκιμές διαφορετικών φαρμάκων.

Τι εξηγεί αυτές τις διαφορές και θα μπορούσε η κατανόησή τους να βοηθήσει στην επιλογή πιο εξατομικευμένων θεραπειών; Η νέα μελέτη αναδεικνύει έναν πιθανό παράγοντα: τον εσωτερικό ρυθμό του οργανισμού.

Πώς μελέτησαν τον πιθανό υπότυπο κατάθλιψης

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο The British Journal of Psychiatry, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ ανέλυσαν κλινικά και γενετικά δεδομένα από περισσότερους από 10.000 Αυστραλούς με κατάθλιψη.

Εξέτασαν αν ορισμένα χαρακτηριστικά του ύπνου και του βιολογικού ρολογιού θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον εντοπισμό μιας διακριτής μορφής κατάθλιψης. Ο κιρκάδιος ρυθμός είναι το εσωτερικό 24ωρο ρολόι του οργανισμού. Συμβάλλει στη ρύθμιση της υπνηλίας και της εγρήγορσης, αλλά επηρεάζει επίσης τις ορμόνες, τα επίπεδα ενέργειας και άλλες λειτουργίες που σχετίζονται με την ψυχική υγεία.

Οι ερευνητές αναζήτησαν έξι χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τον κιρκάδιο ρυθμό. Μεταξύ αυτών ήταν το να είναι κάποιος «νυχτοπούλι», να κοιμάται περισσότερο κατά τη διάρκεια καταθλιπτικών επεισοδίων, να ξυπνά κουρασμένος, να παρουσιάζει εποχικές μεταβολές στη διάθεση και να υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα στο φυσικό του πρόγραμμα ύπνου και στις καθημερινές υποχρεώσεις του.

Όσοι είχαν τουλάχιστον τρία από αυτά τα χαρακτηριστικά ταξινομήθηκαν ως άτομα με πιθανό υπότυπο κιρκάδιας κατάθλιψης. Στη συνέχεια, η ομάδα συνέκρινε τα συμπτώματα, τις εμπειρίες από τις θεραπείες και τα γενετικά προφίλ τους με εκείνα των υπόλοιπων συμμετεχόντων.

Περίπου ένας στους τέσσερις είχε χαρακτηριστικά κιρκάδιας κατάθλιψης

Συνολικά, 2.604 συμμετέχοντες, δηλαδή περίπου το 23% του πληθυσμού της μελέτης, αντιστοιχούσαν στο προφίλ της κιρκάδιας κατάθλιψης. Οι εμπειρίες τους με την κατάθλιψη διέφεραν σε ορισμένα σημαντικά σημεία.

Σε σύγκριση με τους υπόλοιπους συμμετέχοντες, τα άτομα αυτής της ομάδας έτειναν να εμφανίζουν κατάθλιψη νωρίτερα στη ζωή τους και ανέφεραν σοβαρότερα συμπτώματα ψυχικής υγείας, όπως μεγαλύτερη ψυχολογική δυσφορία και σκέψεις αυτοκτονίας.

Ήταν επίσης πιθανότερο να αναφέρουν αύξηση βάρους κατά τη διάρκεια καταθλιπτικών επεισοδίων. Παράλληλα, παρουσίαζαν διαφορετικά γενετικά μοτίβα κινδύνου που σχετίζονταν με τον ύπνο, την ψυχική υγεία και τη μεταβολική υγεία.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορούσε τη θεραπεία: τα άτομα με κιρκάδια κατάθλιψη ανέφεραν μικρότερη ανταπόκριση σε συνηθισμένα αντικαταθλιπτικά, μεταξύ των οποίων οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) και οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης (SNRIs), καθώς και περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα φάρμακα αυτά δεν μπορούν να βοηθήσουν ανθρώπους με συμπτώματα που σχετίζονται με τον κιρκάδιο ρυθμό. Η μελέτη βασίστηκε στις εμπειρίες θεραπείας που ανέφεραν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες, ενώ οι ερευνητές δεν έχουν διαπιστώσει ότι ο συγκεκριμένος προτεινόμενος υπότυπος μπορεί να προβλέψει ποια θεραπεία θα είναι αποτελεσματικότερη.

Τα ευρήματα, ωστόσο, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο για ορισμένους ανθρώπους να χρειάζεται να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις διαταραχές του εσωτερικού ρολογιού, παράλληλα με τις παραδοσιακές θεραπείες για την κατάθλιψη.

Πώς να υποστηρίξετε τον κιρκάδιο ρυθμό και την ψυχική υγεία

Οι κιρκάδιοι ρυθμοί συμβάλλουν στον συντονισμό του ύπνου, της εγρήγορσης και της ορμονικής δραστηριότητας. Οι διαταραχές τους μπορεί επομένως να επηρεάσουν το πώς αισθανόμαστε μέσα στην ημέρα. Η συγκεκριμένη μελέτη δεν εξέτασε θεραπείες που στοχεύουν στον κιρκάδιο ρυθμό, αλλά οι ερευνητές προτείνουν να διερευνηθούν περαιτέρω προσεγγίσεις όπως η φωτοθεραπεία και τα φάρμακα με βάση τη μελατονίνη.

Στο μεταξύ, ορισμένες συνήθειες μπορούν να συμβάλουν σε ένα πιο σταθερό βιολογικό ρολόι:

  • Βγαίνετε έξω το πρωί. Το φυσικό φως βοηθά τον εγκέφαλο να αντιληφθεί ότι είναι ώρα για εγρήγορση.
  • Κρατήστε σταθερό πρόγραμμα ύπνου. Προσπαθήστε να ξυπνάτε και να κοιμάστε περίπου την ίδια ώρα κάθε μέρα.
  • Κινείστε τακτικά. Η άσκηση μπορεί να υποστηρίξει την ποιότητα του ύπνου και τη συνολική ψυχική υγεία.
  • Χαμηλώστε τα φώτα το βράδυ. Ο περιορισμός του έντονου φωτισμού πριν από τον ύπνο μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να προετοιμαστεί για ξεκούραση.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα

Η κατάθλιψη είναι σύνθετη και μια θεραπεία που βοηθά ένα άτομο δεν είναι απαραίτητο να είναι εξίσου αποτελεσματική για κάποιο άλλο. Η έρευνα υποδηλώνει ότι η προσεκτικότερη αξιολόγηση των συνηθειών ύπνου, των επιπέδων ενέργειας και του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού μπορεί να βοηθήσει τους κλινικούς γιατρούς να κατανοήσουν καλύτερα την κατάθλιψη και ενδεχομένως να καθοδηγήσει μια πιο εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση. Οι αποφάσεις για τη θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό.

Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/katathlipsi-nea-ereyna-se-perissotera-apo-10-000-atoma-entopizei-pithano-kirkadio-ypotypo/30020

NETWORK