Το ψηφιακό burnout που αντιμετωπίζει η Gen Z αφορά την πρώτη γενιά που μεγάλωσε με αδιάλειπτη σύνδεση στο διαδίκτυο. Έρευνες δείχνουν ότι πάνω από το 50% των νέων της νιώθουν ψυχικά και σωματικά εξαντλημένοι, υπό την πίεση να παραμένουν διαρκώς διαθέσιμοι.
Αν και η απομάκρυνση από τα social media μπορεί να γεννά ενοχές, τα μέλη της Gen Z κατανοούν ότι χρειάζονται αυτοφροντίδα και δοκιμάζουν τρόπους αποσύνδεσης, όπως να ορίζουν ώρες χωρίς οθόνες και να απολαμβάνουν όσα ψηφιακά γεγονότα χάνουν. Δεν πρόκειται μόνο για μια τάση, αλλά για αναγκαία προσπάθεια να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής τους.
Οι νέοι της ψηφιακής Gen Z, που έχουν γεννηθεί περίπου από το 1995 έως το 2010, μεγάλωσαν έχοντας το διαδίκτυο αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς τους. Τα κινητά, τα social media και οι αλλεπάλληλες ειδοποιήσεις καθόρισαν τις συνήθειές τους, ενώ η αδιάκοπη αυτή σύνδεση έχει και κόστος: το ψηφιακό burnout.
Digital burnout: Πώς η Gen Z αποσυνδέεται χωρίς ενοχές
Με τον όρο digital burnout περιγράφεται η σωματική και ψυχική εξάντληση που συνδέεται με την υπερβολική χρήση ψηφιακών μέσων και την αδιάκοπη έκθεση σε πληροφορίες. Στην έρευνα της Deloitte του 2023, πάνω από τους μισούς συμμετέχοντες της Gen Z δήλωσαν ότι βιώνουν ψηφιακή εξουθένωση. Βασική αιτία, όπως αναφέρουν, είναι η ανάγκη να ανταποκρίνονται διαρκώς και να διαχειρίζονται πολλαπλά ερεθίσματα.
Η Harvard Business Review παρατηρεί ότι για πολλούς νέους το burnout μοιάζει να αποτελεί πλέον σχεδόν «κανονικό». Η πεποίθηση ότι «πρέπει να είμαι πάντα συνδεδεμένος» τροφοδοτεί το άγχος και συνδέεται με χαμηλότερη απόδοση.
Η ενοχή συγκαταλέγεται στις βασικές δυσκολίες για όποιον προσπαθεί να αποσυνδεθεί. Σε άρθρο της στο Clamon Counseling, η σύμβουλος ψυχικής υγείας Μαρίσα Λαμόν επισημαίνει ότι αρκετοί νέοι ανησυχούν πως η μειωμένη παρουσία τους στα social media μπορεί να τους στερήσει ευκαιρίες ή να τους «αποξενώσει» από τον κοινωνικό τους κύκλο. Η ίδια τονίζει, ωστόσο, ότι η αποσύνδεση αποτελεί ουσιαστική φροντίδα του εαυτού και όχι αποτυχία.
Η Gen Z επιστρατεύει δημιουργικούς τρόπους για να αντιμετωπίσει την ψηφιακή κόπωση. Η έρευνα της Vocal Media καταγράφει ως συνηθέστερες πρακτικές για την αποφυγή του burnout:
- Να ορίζουν συγκεκριμένες ώρες «καθαρές» από οθόνες, για παράδειγμα πριν πέσουν για ύπνο.
- Να κάνουν σύντομα διαλείμματα μέσα στην ημέρα, απομακρύνοντας την προσοχή τους από τις ψηφιακές συσκευές.
- Να υιοθετούν το «JOMO» (Joy of Missing Out), δηλαδή να βρίσκουν χαρά στο ότι χάνουν ψηφιακά γεγονότα, χωρίς άγχος ή ενοχές.
Ο ψυχολόγος Τζέιμς Μπράιαν σημειώνει επίσης ότι η σιωπή και η επιλογή να μην είναι κανείς διαθέσιμος μπορούν να αποτελέσουν μορφές αντίστασης απέναντι στο διαρκές άγχος της ψηφιακής εποχής.
Η ισορροπία στη χρήση των ψηφιακών μέσων
Για τη Gen Z, η διαχείριση της ψηφιακής κόπωσης δεν αποτελεί απλή μόδα, αλλά πραγματική ανάγκη που συνδέεται με καλύτερη ποιότητα ζωής. Όπως επισημαίνει άρθρο του Brainz Magazine, η θέσπιση ορίων στη χρήση ψηφιακών μέσων, μαζί με την ενασχόληση με δραστηριότητες μακριά από τις οθόνες, αποτελούν βασικά στοιχεία για την πρόληψη του burnout.
Πλέον, η Gen Z αντιλαμβάνεται ότι η αποσύνδεση δεν σημαίνει απουσία ούτε κοινωνική αποτυχία· είναι πράξη φροντίδας και ενδυνάμωσης.
Από την Αλεξάνδρα Τάνκα
Με λίγα λόγια
- Το ψηφιακό burnout αφορά τη Gen Z: πάνω από τους μισούς νέους αναφέρουν ψυχική και σωματική εξάντληση εξαιτίας της διαρκούς απαίτησης να είναι διαθέσιμοι.
- Η συνεχής σύνδεση συνδέεται με άγχος και χαμηλότερη απόδοση, ενώ το burnout έχει γίνει σχεδόν «κανονικό» για πολλούς νέους.
- Παρότι η απομάκρυνση από τα social media συνοδεύεται από ενοχές, η Gen Z αντιλαμβάνεται την ανάγκη της για αυτοφροντίδα και εφαρμόζει πρακτικές αποσύνδεσης.
- Μεταξύ των διαδεδομένων τρόπων πρόληψης του burnout είναι ο καθορισμός ωρών χωρίς οθόνες και η υιοθέτηση του «JOMO», της χαράς όταν κάποιος χάνει ψηφιακά γεγονότα.
- Η ισορροπημένη χρήση των ψηφιακών μέσων έχει καθοριστική σημασία για την καλύτερη ποιότητα ζωής της Gen Z.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/ti-einai-to-psifiako-burnout-kai-pos-plittei-ti-gen-z/15579
