Ερευνητές του Ινστιτούτου Νευροαπεικόνισης και Πληροφορικής Mark and Mary Stevens στην Ιατρική Σχολή Keck του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας (USC) θα συντονίσουν μια διεθνή προσπάθεια, με στόχο να χαρτογραφήσουν πώς οκτώ συχνές ψυχιατρικές διαταραχές συνδέονται με τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Η πρωτοβουλία ονομάζεται Global Initiative for Harmonized Functional MRI in Psychiatry και αποτελεί τη μεγαλύτερη μελέτη λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας (fMRI) που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στον χώρο της ψυχιατρικής.
Στο πλαίσιο της έρευνας, θα εξεταστούν περισσότερες από 94.000 απεικονίσεις εγκεφάλου, οι οποίες προέρχονται από 257 ερευνητικά κέντρα σε 27 χώρες. Σκοπός είναι να αποτυπωθούν με ολοκληρωμένο και συγκρίσιμο τρόπο τα νευρωνικά δίκτυα που εμπλέκονται σε οκτώ ψυχικές διαταραχές.
Το εγχείρημα αποσκοπεί στη σύνταξη ενός κοινού και συγκρίσιμου «χάρτη» των νευρωνικών δικτύων που σχετίζονται με οκτώ ψυχιατρικές διαταραχές, αποτυπώνοντας τόσο τις αλλαγές που έχουν κοινές όσο και εκείνες που διαφέρουν από διαταραχή σε διαταραχή.
Με χρηματοδότηση 3,2 εκατομμυρίων δολαρίων από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH), το ερευνητικό πρόγραμμα θα διαρκέσει πέντε χρόνια και φιλοδοξεί να μεταβάλει τον τρόπο κατανόησης των ψυχιατρικών διαταραχών από τους επιστήμονες.
Οκτώ ψυχιατρικές διαταραχές στο επίκεντρο της μελέτης
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται η σχιζοφρένεια, η διπολική διαταραχή, η μείζων καταθλιπτική διαταραχή, η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD), η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD), η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD), η διαταραχή αυτιστικού φάσματος και η νευρική ανορεξία.
Οι ηλικίες των συμμετεχόντων κυμαίνονται από 4 έως 95 ετών, επιτρέποντας τη μελέτη της εγκεφαλικής λειτουργίας σε διαφορετικά στάδια της ζωής. Οι ερευνητές επιδιώκουν να εξακριβώσουν αν οι διαφορετικές ψυχιατρικές διαταραχές σχετίζονται με κοινές αλλαγές στη λειτουργική οργάνωση του εγκεφάλου ή αν εμφανίζουν ξεχωριστά μοτίβα συνδεσιμότητας.
Σε βάθος χρόνου, η ομάδα επιδιώκει να εντοπίσει αξιόπιστους βιολογικούς δείκτες, οι οποίοι ενδεχομένως να ενισχύσουν τη διαγνωστική αξιολόγηση και να συμβάλουν στην πρόβλεψη της ανταπόκρισης στη θεραπεία, με προοπτική πιο εξατομικευμένων θεραπευτικών προσεγγίσεων.
Πώς συμβάλλει η λειτουργική μαγνητική τομογραφία
Για τη μελέτη θα χρησιμοποιηθεί fMRI σε κατάσταση ηρεμίας, η οποία καταγράφει μεταβολές σε σήμα που σχετίζεται με την οξυγόνωση του αίματος. Η τεχνική δίνει τη δυνατότητα να εξεταστεί η λειτουργική συνδεσιμότητα, δηλαδή ο χρονικός συντονισμός της δραστηριότητας ανάμεσα σε διαφορετικές εγκεφαλικές περιοχές.
Στις προηγούμενες έρευνες, ένα βασικό πρόβλημα ήταν ότι τα δεδομένα απεικόνισης επεξεργάζονταν και αναλύονταν με διαφορετικές μεθόδους. Για να αναδειχθούν τόσο οι κοινές μεταβολές στον εγκέφαλο όσο και όσα χαρακτηρίζουν κάθε διαταραχή, η νέα διεθνής προσπάθεια θα ακολουθήσει ενιαίο πρωτόκολλο ανάλυσης.
Η κλίμακα των δεδομένων, επιπλέον, θα επιτρέψει τη χρήση εξελιγμένων υπολογιστικών τεχνικών και τεχνητής νοημοσύνης. Με αυτόν τον τρόπο θα αναζητηθούν σύνθετα μοτίβα στον εγκέφαλο, τα οποία συχνά δεν εντοπίζονται σε έρευνες μικρότερης κλίμακας.
Προοπτικές για την ψυχιατρική διάγνωση και θεραπεία
Ένα σημαντικό σκέλος της έρευνας αφορά τη σχέση ανάμεσα σε φαρμακευτικές αγωγές, όπως το λίθιο και τα αντιψυχωσικά, και στα μοτίβα λειτουργικής συνδεσιμότητας. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η σχετική ανάλυση θα μπορούσε να ενισχύσει ουσιαστικά την κατανόηση των νευροβιολογικών συσχετίσεων που συνοδεύουν τη θεραπευτική παρέμβαση.
Η ανίχνευση εγκεφαλικών μοτίβων, πάντως, δεν σημαίνει ότι θα προκύψουν αυτομάτως διαγνωστικές εξετάσεις. Πριν αξιοποιηθούν στην καθημερινή κλινική πρακτική, τα ευρήματα θα πρέπει να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα και να αξιολογηθούν κλινικά.
Η διεθνής έρευνα αναμένεται να εμπλουτίσει τα δεδομένα για τις κοινές βιολογικές βάσεις των ψυχιατρικών διαταραχών. Παράλληλα, αναμένεται να προσφέρει ισχυρότερη επιστημονική βάση για τη μελλοντική εξέλιξη της ψυχιατρικής έρευνας και να ανοίξει προοπτικές για πιο εξατομικευμένη ψυχιατρική φροντίδα.
Φωτογραφία iStock / Πηγή: Keck School of Medicine of USC
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/okto-psychiatrikes-diataraches-pagkosmia-meleti-orosimo-chartografei-ti-leitoyrgia-toy-egkefaloy/25794
