Ο Ντέιβ Ομπελκέβιτς θα τρέξει φέτος για 50ή συνεχόμενη φορά στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης, έχοντας ολοκληρώσει κάθε διοργάνωση από τότε που η διαδρομή επεκτάθηκε και στις πέντε συνοικίες της πόλης, το 1976. Στα 83 του χρόνια, δεν έχει σκοπό να σταματήσει.
Ο Ομπελκέβιτς δεν μεγάλωσε ως δρομέας. Ασχολούνταν περισσότερο με τη μουσική, συμμετέχοντας σε χορωδία, ορχήστρα και μπάντα. Ωστόσο, στην τελευταία τάξη του λυκείου, στο Τζόνσον Σίτι της Νέας Υόρκης, γράφτηκε αυθόρμητα στον σύλλογο στίβου. Λίγα χρόνια νωρίτερα είχε τρέξει ένα μίλι σε λιγότερο από έξι λεπτά, ενώ ο αδελφός του και ο καλύτερός του φίλος χρειάστηκαν περίπου οκτώ, οπότε πίστευε ότι θα τα πήγαινε καλά. Η πρώτη προπόνηση, όμως, τον προσγείωσε γρήγορα.
«Ο προπονητής έλεγε: “Εντάξει, Ντέιβ, άρχισε να τρέχεις γύρω από τον στίβο. Θα σου δώσουμε προβάδισμα δέκα δευτερολέπτων”», θυμάται. «Με προλάβαιναν πάντα μέχρι να τελειώσει ο γύρος». Δεν τερμάτιζε τελευταίος, αλλά συνήθως προτελευταίος.
Το 1961 μετακόμισε στη Νέα Υόρκη για να φοιτήσει στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Χρειάστηκε, όμως, να περάσει σχεδόν μια δεκαετία μέχρι να αρχίσει να χτίζει τη φήμη του στην τοπική δρομική κοινότητα. Στα 83 του, είναι ο μόνος άνθρωπος που έχει συμμετάσχει και τερματίσει σε κάθε Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης από το 1976, όταν η διαδρομή επεκτάθηκε και στις πέντε συνοικίες. Μέχρι τότε, ο αγώνας αποτελούνταν από τέσσερις μεγάλους γύρους στο Σέντραλ Παρκ.
Για τον φετινό αγώνα θα φορέσει παπούτσια Hoka με ειδικά κατασκευασμένους ορθωτικούς πάτους και ένα πολύ μεγάλο, τυχερό μπλουζάκι που του έφτιαξε ο φίλος του Τάκερ Άντερσον πριν από 15 χρόνια. Στην κορυφή γράφει το όνομά του και από κάτω «ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ». Η επόμενη γραμμή αναφέρει «1976-???».
«Θα φορέσω από πάνω μια μακρυμάνικη μπλούζα, για να μπορώ να τη βγάλω», λέει. «Εκτός αν κάνει πολύ κρύο, θα τρέξω με σορτς. Αν η θερμοκρασία πέσει κάτω από τους 4°C, ίσως χρειαστεί να καλύψω τα πόδια μου. Αλλά όσο μεγαλώνω και έχω λιγότερο λίπος, είναι πιο εύκολο να τρέχω με σορτς». Επίσης, προτιμά να κρατά τα χέρια του ζεστά και έχει μαζί του γάντια για κάθε ενδεχόμενο.
Πώς ξεκίνησε να τρέχει
Η σχολαστική προετοιμασία του για τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης απέχει πολύ από την πρώτη του εμπειρία σε αγώνα, όταν ουσιαστικά περιπλανήθηκε στη διαδρομή. Το 1973 βρισκόταν στο Σέντραλ Παρκ και παρατήρησε ανθρώπους να τρέχουν με αριθμούς συμμετοχής. Τότε, το θέαμα ήταν ασυνήθιστο: το τρέξιμο δεν ήταν τόσο δημοφιλές όσο σήμερα και ήταν σπάνιο να δει κανείς κάποιον να τρέχει καθημερινή. «Σήμερα, είτε είναι δύο το πρωί είτε δύο το μεσημέρι, υπάρχουν πάντα άνθρωποι που τρέχουν στο Σέντραλ Παρκ», λέει.
Ο Ντέιβ και περίπου 17 ακόμη θεατές στέκονταν στην 100ή Οδό και την Παρκ Γουέστ Ντράιβ, όπου είδαν τον Τομ Φλέμινγκ —ο οποίος αργότερα κέρδισε τον Μαραθώνιο του 1973— να κατεβαίνει γρήγορα τον λόφο, επικεφαλής της κούρσας. Ο Ομπελκέβιτς θυμάται ότι σκέφτηκε πως δεν θα μπορούσε να ακολουθήσει τον δρομέα ούτε για έναν γύρο. Όταν, όμως, πέρασε ο 75ος συμμετέχων, άρχισε να πιστεύει ότι ίσως να τα κατάφερνε. «Δεν είχα αριθμό συμμετοχής και όλα ήταν πολύ χαλαρά. Μέσα στα 43 λεπτά που ήμουν σε εκείνον τον γύρο, με προσπέρασαν πέντε άνθρωποι και σκέφτηκα: “Δεν είναι κι άσχημα”».
Την επόμενη χρονιά εγγράφηκε επίσημα στον μαραθώνιο. Ήθελε να δει αν μπορούσε να τα καταφέρει και να τιμήσει τον πατέρα του, που είχε πεθάνει νωρίτερα εκείνη τη χρονιά. Έτρεχε με ρυθμό περίπου 10 λεπτών ανά μίλι και κατέβαινε τους λόφους δίπλα σε μια 16χρονη. «Στα τρία πρώτα χρόνια του Μαραθωνίου της Νέας Υόρκης —το 1970, το 1971 και το 1972— συμμετείχαν συνολικά 12 γυναίκες και τερμάτισαν πέντε», λέει. Για το 2025 εκτιμά ότι τερμάτισαν περίπου 19.000 γυναίκες. «Έχει αλλάξει πολύ το ποιοι τρέχουν από το 1970». Θυμάται επίσης ότι είχε τρέξει μαζί με τον υποψήφιο για τη δημαρχία Τζορτζ Σπιτς, στον οποίο αποδίδεται αργότερα η ιδέα να επεκταθεί ο αγώνας στις πέντε συνοικίες.
Η τρίτη συμμετοχή του, το 1975, ήταν ξεχωριστή για έναν δυσάρεστο λόγο: ήταν η μοναδική φορά που δεν τερμάτισε. Έπειτα από περίπου 16 έως 24 χιλιόμετρα, ένιωσε ζάλη. Ξάπλωσε για λίγα λεπτά στο γρασίδι και συνέχισε, εναλλάσσοντας το τρέξιμο με το περπάτημα, αλλά η ζάλη επέστρεψε. Όταν του απέμεναν περίπου 6 έως 8 χιλιόμετρα, αποφάσισε να εγκαταλείψει, επειδή δεν πίστευε ότι θα έτρεχε πιο γρήγορα από την προηγούμενη χρονιά.
«Γιατί να τερματίσω; Ο Φρεντ, ο διευθυντής του αγώνα, πέρασε με το μικρό του Fiat κι εγώ του είπα: “Έι, Φρεντ, πάρε με μαζί σου”», θυμάται. Εκείνος τού είπε να μπει στο πίσω μέρος για να τον πάει στον τερματισμό. «Φταίει αυτός που δεν τερμάτισα. Έπρεπε να μου πει: “Με τίποτα, Ντέιβ. Θα τερματίσεις περπατώντας”».
Καθώς αυξανόταν η συμμετοχή και ο μαραθώνιος επεκτεινόταν στις πέντε συνοικίες, ο Ομπελκέβιτς εντάχθηκε στον Millrose Athletic Association για να προπονείται, αλλά κυρίως για να συναντά δρομείς που είχε γνωρίσει σε αγώνες. «Διασκέδαζα πολύ κάνοντας φίλους στους αγώνες. Κρατούσα μαζί μου μερικές επαγγελματικές κάρτες με τη διεύθυνση του email μου», λέει. «Κάποιοι δεν επικοινώνησαν ποτέ, αλλά πολλοί το έκαναν». Το τρέξιμο έγινε τρόπος να ασκείται, να κάνει φίλους, αλλά και να γνωρίσει τη σύζυγό του, Λιν, μέσα από τον δρομικό σύλλογο τη δεκαετία του 1980.
Το σερί συνεχίζεται από το 1976
Καθώς μεγαλώνει, το σερί του είναι αυτό που τον κρατά σε κίνηση. Έμαθε ότι θεωρείται δρομέας με συνεχόμενες συμμετοχές σε μαραθώνιους το 2005, όταν η New York Road Runners επικοινώνησε μαζί του για να τον συγχαρεί για τους 30 τερματισμούς του στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης. Εκείνη την περίοδο, ο ίδιος και ο φίλος του Τάκερ Άντερσον είχαν ισοφαρίσει στο μεγαλύτερο σερί διαδοχικών τερματισμών.
«Τότε μπήκε στο μυαλό μου η ιδέα ότι έχω σερί», λέει. Η υπενθύμιση αυτή τον βοήθησε να επιμείνει στις δύσκολες στιγμές, όπως όταν χρειάστηκε να περπατά περισσότερο στα ανηφορικά τμήματα της διαδρομής ή όταν αποδέχτηκε ότι δεν μπορούσε πια να ολοκληρώνει έναν μαραθώνιο σε τρεις ώρες.
Προς τα τέλη της δεκαετίας των 60 ετών, άλλαξε ο στόχος του: προτεραιότητα έγινε ο τερματισμός και όχι ένας συγκεκριμένος χρόνος. «Ο στόχος μου τώρα είναι να τερματίζω. Δεν με νοιάζει ο χρόνος μου. Κάποιοι χρησιμοποιούν χρονόμετρο. Εγώ χρησιμοποιώ ημερολόγιο. Θέλω απλώς να τερματίζω».
Ο Μαραθώνιος της Νέας Υόρκης μπορεί να είναι το σερί του, αλλά δεν είναι ο μοναδικός αγώνας του. Στα 83 του έχει ολοκληρώσει 115 μαραθώνιους, από τη Βοστώνη μέχρι τη Μελβούρνη και από το Λονδίνο μέχρι το Τόκιο. Όπως υποδηλώνει και το μπλουζάκι του, δεν έχει αποφασίσει πότε θα σταματήσει. Ξέρει ότι οποιοσδήποτε από αυτούς τους αγώνες μπορεί να είναι ο τελευταίος του. Ωστόσο, θυμάται τα λόγια της εκλιπούσας φίλης του Τοσίκο Ντ’Ελία, της πρώτης γυναίκας άνω των 50 ετών στον κόσμο που έτρεξε μαραθώνιο σε λιγότερο από τρεις ώρες: «Πρέπει να συνεχίσω να τρέχω μαραθώνιους μέχρι να μην μπορώ. Να μην αποφασίσω ότι θα σταματήσω εδώ. Θα έρθει η στιγμή που δεν θα μπορώ να τρέξω και τότε θα σταματήσω».
Αν είχε να δώσει μία συμβουλή για το πώς μπορεί κάποιος να τρέχει σε όλη του τη ζωή, θα ήταν να τρέχει μαζί με άλλους. Έχει διαπιστώσει ότι όταν τρέχει μόνος του κινείται συνήθως με πιο αργό ρυθμό απ’ ό,τι όταν βρίσκεται σε ομάδα. Μια φορά, θέλοντας να ολοκληρώσει τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης σε λιγότερο από τέσσερις ώρες, φόρεσε ένα σορτς από τη Νότια Αφρική, που του είχε φέρει τύχη στον Μαραθώνιο Comrades, έναν από τους παλαιότερους υπερμαραθώνιους, στην επαρχία ΚουαΖούλου-Νατάλ της Νότιας Αφρικής. Ένας άγνωστος παρατήρησε το σορτς και του έπιασε κουβέντα. Έτρεξαν μαζί για μία ώρα προτού ο Ομπελκέβιτς κοιτάξει το ρολόι του και συνειδητοποιήσει πόσο γρήγορα είχε περάσει η ώρα.
«Αν κάποιος τρέχει περίπου με τον ίδιο ρυθμό με εσάς, αρχίστε να του μιλάτε», λέει. «Ακόμη κι αν φαίνεται πολύ συγκεντρωμένος στον εαυτό του και στον αγώνα, συχνά θα ήθελε να έχει κάποιον να κουβεντιάσει. Είναι ένας πολύ καλός τρόπος να γνωρίσετε ανθρώπους».
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/fitness/marathonios-neas-yorkis-o-83chronos-poy-echei-termatisei-se-kathe-diorganosi-apo-to-1976/25840
