Στις ΗΠΑ, το προσδόκιμο ζωής διαμορφώθηκε στα 79 έτη το 2024, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό και παραμένοντας σε ανοδική τροχιά. Η βελτίωση συνδέεται τόσο με την υποχώρηση των συνεπειών της πανδημίας COVID-19 όσο και με λιγότερους θανάτους από βασικές αιτίες, μεταξύ των οποίων οι καρδιοπάθειες και οι υπερβολικές δόσεις ναρκωτικών.
Παρότι το προσδόκιμο έχει βελτιωθεί, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να υστερούν έναντι πολλών χωρών. Την ίδια ώρα, οι θάνατοι από ακούσιους τραυματισμούς μειώθηκαν αισθητά. Οι ειδικοί τονίζουν πως χρειάζεται σταθερή και συνεχής προσπάθεια για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας.
Για το 2024, το προσδόκιμο ζωής στις ΗΠΑ κατέγραψε νέο ρεκόρ, ενώ οι ενδείξεις δείχνουν ότι η άνοδος ενδέχεται να συνεχιστεί και το 2025. Ποιοι παράγοντες βρίσκονται πίσω από αυτή την εξέλιξη;
Το 2024, το προσδόκιμο στις ΗΠΑ έφτασε τα 79 έτη, την υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα.
Στην άνοδο συνέβαλαν αφενός η εξάλειψη των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 και αφετέρου η υποχώρηση των ποσοστών θνησιμότητας από όλες τις κύριες αιτίες θανάτου στη χώρα. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι καρδιακές παθήσεις, ο καρκίνος και οι υπερβολικές δόσεις ναρκωτικών.
Ο Ρόμπερτ Άντερσον, από το Εθνικό Κέντρο Στατιστικών Υγείας των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα τα στοιχεία του 2024 την περασμένη Πέμπτη, δήλωσε: «Είναι σχεδόν καλά νέα από κάθε άποψη».
Η ανάκαμψη μετά την πανδημία
Ως βασικός δείκτης της υγείας ενός πληθυσμού, το προσδόκιμο ζωής υπολογίζει πόσα χρόνια αναμένεται κατά μέσο όρο να ζήσει ένα μωρό που γεννιέται σε συγκεκριμένο έτος, με βάση τα ποσοστά θνησιμότητας της περιόδου εκείνης.
Για πολλές δεκαετίες, το προσδόκιμο ζωής στις ΗΠΑ παρουσίαζε σχεδόν κάθε χρόνο έστω και μικρή άνοδο, χάρη στην πρόοδο της ιατρικής και στις παρεμβάσεις δημόσιας υγείας. Η υψηλότερη τιμή σημειώθηκε το 2014, λίγο χαμηλότερα από τα 79 έτη.
Ακολούθησαν αρκετά χρόνια σχετικής σταθερότητας και στη συνέχεια απότομη πτώση, καθώς η πανδημία COVID-19 στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια Αμερικανούς. Το 2021, το προσδόκιμο υποχώρησε λίγο κάτω από τα 76,5 έτη. Από τότε έχει αρχίσει να ανακάμπτει.
Ο Άντριου Στόουκς, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, ανέφερε στο Associated Press (AP) ότι τα στοιχεία καταγράφουν όχι μόνο πλήρη ανάκαμψη από την πανδημία, αλλά και σταθερή πρόοδο στην αντιμετώπιση της επιδημίας των υπερβολικών δόσεων ναρκωτικών.
Ο ίδιος παρατήρησε: «Τα κακά νέα είναι ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να κατατάσσονται κάτω από δεκάδες άλλες χώρες».
Πρόσθεσε: «Υπάρχουν πολλά ακόμη που πρέπει να γίνουν».
Οι καρδιοπάθειες εξακολουθούν να είναι η πρώτη αιτία θανάτου στις ΗΠΑ
Το 2024 καταγράφηκαν περίπου 3,07 εκατομμύρια θάνατοι στις ΗΠΑ, περίπου 18.000 λιγότεροι σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η θνησιμότητα υποχώρησε σε όλες τις φυλετικές και εθνοτικές ομάδες, τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες.
Σύμφωνα με την έκθεση του CDC, στις γυναίκες το προσδόκιμο ζωής ανέβηκε από 81,1 έτη το 2023 σε 81,4 το 2024. Στους άνδρες, η αντίστοιχη τιμή μετακινήθηκε από 75,8 σε 76,5 έτη. Έτσι, το 2024 η διαφορά μεταξύ των φύλων έφτασε τα 4,9 έτη.
Στις ΗΠΑ, οι καρδιακές παθήσεις εξακολούθησαν να βρίσκονται στην πρώτη θέση ως αιτία θανάτου. Ωστόσο, η θνησιμότητα από αυτές υποχώρησε περίπου 3% για δεύτερη χρονιά στη σειρά. Η Δρ. Sadiya Khan, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Northwestern, ανέφερε ότι πιθανόν να συντελεί συνδυασμός παραγόντων, όπως η πρόοδος στις ιατρικές θεραπείες και στη διαχείριση του βάρους.
Πιο έντονη ήταν η υποχώρηση στους θανάτους από ακούσιους τραυματισμούς, κατηγορία στην οποία περιλαμβάνονται οι υπερβολικές δόσεις ναρκωτικών: το 2024 μειώθηκαν πάνω από 14%.
Η COVID-19, που πριν από μερικά χρόνια αποτελούσε την τρίτη αιτία θανάτου στη χώρα, δεν συγκαταλεγόταν πλέον στις δέκα πρώτες αιτίες το 2024.
Τα στοιχεία για τους θανάτους του 2025 παραμένουν προσωρινά, με τις έως τώρα καταγραφές να ανέρχονται σε περίπου 3,05 εκατομμύρια. Ο αριθμός ενδέχεται να αυξηθεί, ωστόσο ο Ρόμπερτ Άντερσον από τα CDC εκτιμά ότι το 2025 θα παρουσιάσει τουλάχιστον μικρή βελτίωση σε σχέση με το 2024.
Στην Ελλάδα, το προσδόκιμο ζωής έφτασε τα 81,9 έτη το 2024, καταγράφοντας μικρή άνοδο και παραμένοντας κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ήταν 81,7 έτη.
Πηγή: ScienceAlert / Φωτογραφία: iStock
Σε λίγα λόγια
- Το 2024, το προσδόκιμο ζωής στις ΗΠΑ ανέβηκε στα 79 έτη, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό και διατηρώντας την ανοδική τάση.
- Η βελτίωση συνδέεται τόσο με την εξάλειψη των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 όσο και με τη χαμηλότερη θνησιμότητα από βασικές αιτίες, μεταξύ των οποίων οι καρδιοπάθειες και οι υπερβολικές δόσεις ναρκωτικών.
- Ωστόσο, παρά την αύξηση, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να υστερούν έναντι πολλών χωρών ως προς το προσδόκιμο ζωής.
- Το 2024, η θνησιμότητα από ακούσιους τραυματισμούς υποχώρησε αισθητά, κατά περισσότερο από 14%.
- Παρότι οι καρδιακές παθήσεις εξακολουθούν να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου, η θνησιμότητα που σχετίζεται με αυτές μειώθηκε κατά 3% για δεύτερη συνεχή χρονιά.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/prosdokimo-zois-ektoxeytike-sta-79-eti-stis-ipa-kai-synechizei-na-anarrichatai-to-mystiko-piso-apo-tin-ayxisi/18533
