Το άρθρο εξετάζει πώς συνδέονται τα λιπαρά με την υγεία και αμφισβητεί την άποψη ότι για να είμαστε υγιείς πρέπει να τα αποφεύγουμε. Σύγχρονες μελέτες υποδεικνύουν ότι μετρά περισσότερο το είδος των λιπαρών και λιγότερο η ποσότητά τους.
Τα λιπαρά που θεωρούνται «καλά», όπως εκείνα του ελαιολάδου και των ξηρών καρπών, μπορεί να ωφελήσουν σημαντικά την υγεία. Από την άλλη, δεν είναι ρεαλιστικό να αποκλείσουμε εντελώς τα κορεσμένα λιπαρά. Επίσης, η κατανομή του λίπους στο σώμα και άλλοι δείκτες υγείας έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από το βάρος.
Σε γενικές γραμμές, η σύσταση είναι να ακολουθούμε ισορροπημένη διατροφή και υγιεινό τρόπο ζωής.
Ποιες επιλογές λιπαρών είναι πιο υγιεινές; Η μείωση του λίπους στη διατροφή οδηγεί οπωσδήποτε σε καλύτερη υγεία;
Για πολλά χρόνια, το λίπος αντιμετωπιζόταν ως «εχθρός» της υγείας και η συμβουλή ήταν να περιορίζεται όσο γίνεται η κατανάλωσή του. Η νεότερη επιστημονική γνώση, ωστόσο, φανερώνει μια πιο σύνθετη εικόνα. Οι ειδικοί θεωρούν πλέον ξεπερασμένη την υπερβολική προσπάθεια μείωσης των λιπαρών. Οι σημερινές οδηγίες δίνουν μεγαλύτερη έμφαση:
- στο συνολικό διατροφικό μοτίβο
- στο είδος και την ποιότητα των λιπαρών
- και πολύ λιγότερο στον περιορισμό της ποσότητάς τους.
Οι ειδικοί τονίζουν, μάλιστα, ότι τα λιπαρά έχουν αναγκαία θέση σε μια διατροφή που είναι ισορροπημένη.
Λιπαρά: Το σημαντικό είναι η ποιότητά τους
Σημαντικότερος παράγοντας από την ποσότητα που καταναλώνεται είναι το είδος των λιπαρών.
Τα λιπαρά που αποκαλούνται «καλά» μπορούν να:
- περιορίσουν τη φλεγμονή
- συμβάλουν στη βελτίωση της χοληστερόλης
- βοηθήσουν στη ρύθμιση της όρεξης
Οι ειδικοί επισημαίνουν, παράλληλα, ότι η συνολική ποιότητα της διατροφής έχει μεγαλύτερη σημασία από το αν μια διατροφή περιέχει λίγα λιπαρά ή λίγους υδατάνθρακες. Συνιστούν την αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με μονοακόρεστα και πολυακόρεστα, καθώς αυτά συμβάλλουν στη μείωση της «κακής» LDL χοληστερόλης.
Τρόφιμα που περιέχουν «καλά» λιπαρά είναι, μεταξύ άλλων:
- το ελαιόλαδο
- το αβοκάντο
- οι ξηροί καρποί
- οι σπόροι
- τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός
Δεν είναι ρεαλιστικό να αποκλείονται πλήρως τα κορεσμένα λιπαρά. Μεγαλύτερη σημασία έχουν η ισορροπία και οι κατάλληλες αντικαταστάσεις. Για παράδειγμα, η επιλογή επεξεργασμένων υδατανθράκων ή ζάχαρης αντί για κορεσμένα λιπαρά δεν είναι η καλύτερη λύση. Ωφελιμότερη θεωρείται η αντικατάστασή τους με υγιεινότερες πηγές, όπως αυτές που αναφέρθηκαν, τόσο για την καρδιά όσο και για τη γενικότερη υγεία.
Είναι δυνατό κάποιος να είναι «αδύνατος αλλά μεταβολικά μη υγιής»;
Ναι. Ένα άτομο σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να έχει βάρος μέσα στα φυσιολογικά όρια, αλλά να εμφανίζει:
- λιπώδες ήπαρ
- αντίσταση στην ινσουλίνη
- υψηλά τριγλυκερίδια
- μεταβολικό σύνδρομο
Γι’ αυτό, ούτε η ένδειξη της ζυγαριάς ούτε ο δείκτης μάζας σώματος αποτελούν πάντοτε τους καλύτερους τρόπους εκτίμησης της υγείας.
Η έρευνα υποδεικνύει επίσης ότι η κατανομή του λίπους στο σώμα ενδέχεται να μετρά περισσότερο από τη συνολική του ποσότητα. Διακρίνονται δύο κύριοι τύποι:
Το σπλαχνικό λίπος
- εντοπίζεται βαθιά στην κοιλιακή χώρα
- περιβάλλει τα όργανα
- συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για καρδιοπάθειες και διαβήτη
Το υποδόριο λίπος
- βρίσκεται κάτω από το δέρμα
- έχει κυρίως ρόλο «μόνωσης»
- συνδέεται με μικρότερο μεταβολικό κίνδυνο
Για αυτόν τον λόγο, οι ειδικοί υπολογίζουν ότι δείκτες όπως οι παρακάτω:
- η μέτρηση της περιμέτρου της μέσης
- η αρτηριακή πίεση
- οι τιμές γλυκόζης και χοληστερόλης
αποτυπώνουν την κατάσταση της υγείας πιο καθαρά από τον αριθμό που δείχνει η ζυγαριά.
Συμπερασματικά, όλα τα λιπαρά δεν είναι ίδια. Αντί για πλήρη αποφυγή, προέχει η επιλογή κατάλληλων πηγών και η διατήρηση μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής. Για το σωματικό λίπος, σημασία έχει τόσο η ποσότητα όσο και η θέση αποθήκευσής του. Επομένως, βασικό είναι να υιοθετούμε υγιεινές συνήθειες: ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική δραστηριότητα και συστηματικό έλεγχο βασικών δεικτών υγείας.
Συνοπτική ανασκόπηση
- Για την υγεία, το είδος των λιπαρών έχει μεγαλύτερη σημασία από την ποσότητά τους· έτσι αμφισβητείται ο μύθος ότι πρέπει να αποφεύγονται για να είμαστε υγιείς.
- Τα «καλά» λιπαρά του ελαιολάδου και των ξηρών καρπών, μεταξύ άλλων τροφίμων, μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη στην υγεία.
- Ο πλήρης αποκλεισμός των κορεσμένων λιπαρών δεν είναι ρεαλιστικός, ενώ προτιμότερη είναι η αντικατάστασή τους με κατάλληλες, υγιεινές πηγές.
- Η κατανομή του λίπους στο σώμα έχει μεγαλύτερη σημασία από μια απλή μέτρηση βάρους, καθώς το σπλαχνικό λίπος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιοπαθειών.
- Η περίμετρος μέσης και οι τιμές γλυκόζης, μεταξύ άλλων δεικτών υγείας, είναι πιο αξιόπιστες από τον δείκτη μάζας σώματος.
- Η ισορροπημένη διατροφή μαζί με έναν υγιεινό τρόπο ζωής αποτελούν βασικά στοιχεία για τη διατήρηση της καλής υγείας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/lipara-lipos-katarriptontas-koinoys-mythoys/22930
