Καρδιοπάθεια στις γυναίκες: συμπτώματα που μπορεί να περνούν απαρατήρητα και παράγοντες κινδύνου

Η Hayley Martin δεν έχει πιει ποτέ αλκοόλ ούτε έχει καπνίσει. Τρέφεται υγιεινά και έχει δραστήριο τρόπο ζωής, με γιόγκα, ποδηλασία, ιππασία και μαραθωνίους.

Ωστόσο, πριν από δύο χρόνια, σε έναν συνηθισμένο έλεγχο, διαπίστωσε ότι είχε πολύ υψηλή χοληστερόλη, γεγονός που αύξανε τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.

Ειδικότερα, είχε αυξημένα επίπεδα της επιβλαβούς LDL χοληστερόλης, της «κακής» χοληστερόλης, η οποία συσσωρεύεται στις αρτηρίες και μπορεί να εμποδίσει τη ροή του αίματος προς την καρδιά.

«Δεν έτρωγα ποτέ πρόχειρο φαγητό, οπότε οι γιατροί είπαν ότι μάλλον είναι γενετικό», λέει η 56χρονη Hayley, η οποία φροντίζει σε πλήρη απασχόληση τους ηλικιωμένους γονείς της. Είναι παντρεμένη με τον Peter, 61 ετών, συνταξιούχο οδηγό φορτηγού.

Διαπιστώθηκε επίσης ότι είχε εμφανίσει κολπικό πτερυγισμό, δηλαδή επεισόδια ακανόνιστων καρδιακών παλμών, που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

«Κανονικά, οι παλμοί μου είναι πολύ χαμηλοί, περίπου 37 το λεπτό», λέει η Hayley, από το Congleton του Cheshire. «Αλλά ξαφνικά έφτασαν τους 300. Ήταν τρομακτικό».

Η ιστορία της θυμίζει εκείνη της τηλεοπτικής παρουσιάστριας Davina McCall, 59 ετών, η οποία αποκάλυψε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι έχει επίσης υψηλή χοληστερόλη και έχει διαγνωστεί με καρδιαγγειακή νόσο. Αυτό συμβαίνει παρά τον υγιεινό τρόπο ζωής της, που περιλαμβάνει διαλειμματική νηστεία, καθημερινό πρωινό τρέξιμο 3 χιλιομέτρων και διατροφή με ελάχιστη ζάχαρη.

Η Hayley Martin ανακάλυψε ότι είχε πολύ υψηλή χοληστερόλη σε έναν συνηθισμένο έλεγχο, παρά τον υγιεινό τρόπο ζωής της.

Η μητέρα τριών παιδιών, η οποία έχει περάσει στο παρελθόν καρκίνο του μαστού και έχει διαγνωστεί με καλοήθη όγκο στον εγκέφαλο, έχει αναφέρει ότι την είχαν προειδοποιήσει να προσέχει τη χοληστερόλη της όταν έμεινε έγκυος για πρώτη φορά, πριν από 20 χρόνια. Την είχε περιγράψει ως «κρυφό κίνδυνο – δεν μπορείς να τον δεις και δεν ξέρεις ότι υπάρχει».

Η ιστορία της Davina εκλαμβάνεται ως καμπανάκι για εκατομμύρια γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο: η καρδιοπάθεια δεν αφορά κυρίως τους άνδρες.

Στην πραγματικότητα, κάθε χρόνο σκοτώνει στο Ηνωμένο Βασίλειο διπλάσιες γυναίκες από ό,τι ο καρκίνος του μαστού, περίπου 23.000.

Παρότι περισσότεροι άνδρες εμφανίζουν καρδιακά προβλήματα, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι πιθανότερο να πεθάνουν από αυτά, εν μέρει επειδή τα συμπτώματά τους συχνά αποδίδονται σε άλλες αιτίες.

Η British Cardiovascular Society προειδοποιεί ότι οι γυναίκες υποδιαγιγνώσκονται, λαμβάνουν λιγότερη θεραπεία και υποεκπροσωπούνται στις κλινικές δοκιμές για τις καρδιοπάθειες.

«Υπάρχει πραγματικό χάσμα μεταξύ των φύλων», λέει ο καθηγητής Raj Thakkar, πρώην πρόεδρος της Primary Care Cardiovascular Society.

Η χοληστερόλη της Hayley έχει πλέον μειωθεί με καθημερινή λήψη στατίνης. Τα επεισόδια κολπικού πτερυγισμού, δύο μέχρι σήμερα, παρακολουθούνται, αλλά προς το παρόν δεν χρειάζονται θεραπεία.

Η ίδια, ωστόσο, επιμένει ότι οι γυναίκες πρέπει να γνωρίζουν καλύτερα τους κινδύνους για την καρδιά τους.

«Δεν θεωρείται γυναικεία πάθηση, ενώ οι γυναίκες συχνά βάζουν τον εαυτό τους τελευταίο όταν υπάρχουν άλλοι που χρειάζονται φροντίδα. Πρέπει να πάρουμε πιο σοβαρά τις καρδιοπάθειες στις γυναίκες».

Γιατί, λοιπόν, η καρδιοπάθεια αποτελεί τόσο μεγάλο κίνδυνο ακόμη και για γυναίκες που δείχνουν υγιείς και τι μπορεί να γίνει για να μειωθεί η πιθανότητα εμφάνισής της;

Λεπτή και γυμνασμένη; Μπορεί και πάλι να κινδυνεύετε

Όπως και η Davina, πολλές γυναίκες που φαίνονται υγιείς ξαφνιάζονται όταν ανακαλύπτουν ότι έχουν έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθεια, όπως υψηλή χοληστερόλη ή αρτηριακή πίεση.

Η αυξημένη χοληστερόλη μπορεί να φράξει τις αρτηρίες, ενώ η υψηλή αρτηριακή πίεση καταπονεί διαρκώς το εσωτερικό των τοιχωμάτων τους. Αυτό προκαλεί φλεγμονή, η οποία μπορεί να στενέψει τα αγγεία και να περιορίσει τη ροή του αίματος προς την καρδιά.

«Δεν μπορείς απλώς να κοιτάξεις έναν άνθρωπο που είναι λεπτός και να υποθέσεις ότι οι παράγοντες κινδύνου του είναι χαμηλοί», λέει η δρ Laura Corr, καρδιολόγος στο Λονδίνο. «Τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι η καρδιοπάθεια αναγνωρίζεται πολύ πιο αργά στις γυναίκες».

Η γενετική παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην καρδιοπάθεια, τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες, προσθέτει.

Πώς αυξάνεται ο κίνδυνος μετά την εμμηνόπαυση

Τα οιστρογόνα που παράγουν οι ωοθήκες προστατεύουν την καρδιά, καθώς συμβάλλουν στη ρύθμιση της χοληστερόλης και διατηρούν τα αιμοφόρα αγγεία ελαστικά και λεία, σύμφωνα με το British Heart Foundation.

Μετά την εμμηνόπαυση, όταν σταματά η παραγωγή οιστρογόνων, η καρδιοπάθεια γίνεται συχνότερη. Οι γυναίκες συχνά παίρνουν βάρος, η χοληστερόλη και η αρτηριακή πίεση αυξάνονται, ενώ ο οργανισμός γίνεται λιγότερο αποτελεσματικός στη ρύθμιση του σακχάρου. Έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος διαβήτη τύπου 2, ο οποίος συμβάλλει στην καρδιοπάθεια προκαλώντας βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία.

Μελέτη στις ΗΠΑ, στην οποία συμμετείχαν περισσότερες από 10.000 γυναίκες και δημοσιεύθηκε τον Μάιο στο Journal of the American College of Cardiology, διαπίστωσε ότι όσες περνούν πρόωρη εμμηνόπαυση, πριν από τα 45, έχουν 40% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρδιοπάθεια σε σύγκριση με όσες περνούν εμμηνόπαυση αργότερα.

Ωστόσο, η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (HRT) δεν αποτελεί λύση όταν χορηγείται ειδικά για την καρδιοπάθεια, προειδοποιούν οι ειδικοί, καθώς μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο θρόμβων. Αυτό είναι πιθανότερο με τα χάπια παρά με τα επιθέματα ή τα τζελ, τα οποία απορροφώνται από το δέρμα και παρακάμπτουν το ήπαρ.

«Η έκθεση στις ορμόνες πριν από την εμμηνόπαυση μπορεί να προσφέρει κάποια προστασία», λέει η δρ Corr. «Δεν συνταγογραφούμε όμως HRT για την καρδιοπάθεια στις γυναίκες».

Γιατί οι γυναίκες χρειάζονται περισσότερη «καλή» χοληστερόλη

Υπάρχει η «καλή» χοληστερόλη HDL και η «κακή» LDL.

Η HDL μπορεί να προστατεύει από την καρδιοπάθεια και στα δύο φύλα, καθώς συλλέγει τα επιπλέον σωματίδια χοληστερόλης από το αίμα και τα μεταφέρει στο ήπαρ, όπου διασπώνται και απομακρύνονται ως απόβλητα.

Η LDL, αντίθετα, προσκολλάται στο εσωτερικό των αρτηριών και συμβάλλει στον σχηματισμό πλακών. Οι πλάκες μπορεί να αποκολληθούν και να προκαλέσουν απόφραξη, διακόπτοντας την παροχή αίματος στην καρδιά ή στον εγκέφαλο και οδηγώντας σε έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

Το NHS αναφέρει ότι άνδρες και γυναίκες πρέπει να διατηρούν την LDL κάτω από 4 mmol/L, μονάδα που δείχνει πόση ουσία περιέχεται σε ένα λίτρο αίματος, ώστε να περιορίζεται η βλάβη στις αρτηρίες.

Για την HDL, όμως, οι συστάσεις διαφέρουν για τις γυναίκες. Το NHS αναφέρει ότι χρειάζονται τουλάχιστον 1,2 mmol/L, έναντι 1 mmol/L για τους άνδρες.

Αυτό συμβαίνει επειδή οι γυναίκες έχουν φυσιολογικά υψηλότερα επίπεδα HDL, λόγω της δράσης των οιστρογόνων. Τα οιστρογόνα αναστέλλουν τη λειτουργία ενός ενζύμου, της ηπατικής λιπάσης, που διασπά και απομακρύνει την «καλή» HDL από το αίμα.

Μελέτες δείχνουν ότι ο κίνδυνος στις γυναίκες αρχίζει να αυξάνεται όταν η HDL πέσει κάτω από το όριο των 1,2 mmol/L.

Υπάρχουν τρόποι αύξησης της HDL, όπως η απώλεια βάρους αν υπάρχει υπερβάλλον βάρος, η τακτική έντονη άσκηση, κατά την οποία δεν είναι εφικτή η συνομιλία, η μείωση τροφίμων που περιέχουν τρανς λιπαρά, όπως κέικ, μπισκότα και πίτες, και η αντικατάσταση των λευκών υδατανθράκων με προϊόντα ολικής άλεσης.

Μην πανικοβάλλεστε αν η «κακή» χοληστερόλη είναι υψηλή

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι, αν οι γυναίκες δεν έχουν άλλους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας σε νεαρή ηλικία, υψηλή αρτηριακή πίεση ή διαβήτη τύπου 2, η αυξημένη LDL από μόνη της είναι απίθανο να αλλάξει σημαντικά την πιθανότητα εμφράγματος ή εγκεφαλικού.

«Αν μια γυναίκα έχει υγιές βάρος, δεν καπνίζει, ακολουθεί ισορροπημένη διατροφή και ασκείται τακτικά, πιθανότατα δεν θα αντιμετωπίζαμε καν μια αυξημένη τιμή LDL», λέει ο Naveed Sattar, καθηγητής καρδιομεταβολικής ιατρικής στο University of Glasgow.

«Μπορεί να διατρέχει μικρότερο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού από κάποιον άλλον που έχει φυσιολογική LDL αλλά πολλούς άλλους καρδιακούς παράγοντες κινδύνου. Η εξέταση της LDL μεμονωμένα δεν είναι ιδιαίτερα χρήσιμη».

Και άλλα λιπίδια του αίματος που χρειάζονται προσοχή

Η LDL δεν είναι το μόνο επιβλαβές λίπος στο αίμα. Τα τριγλυκερίδια, τα οποία μετρώνται στην εξέταση χοληστερόλης, μπορούν επίσης να βλάψουν τα αιμοφόρα αγγεία και να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.

Σύμφωνα με το British Heart Foundation, υγιές επίπεδο τριγλυκεριδίων είναι κάτω από 1,7 mmol/L σε εξέταση νηστείας, δηλαδή όταν δεν έχει καταναλωθεί φαγητό ή ποτό για τουλάχιστον δέκα ώρες, ή κάτω από 2,3 mmol/L σε εξέταση χωρίς νηστεία.

Ενδείξεις ότι η χοληστερόλη είναι υψηλή

Οι εξετάσεις αίματος μετρούν με ακρίβεια τη χοληστερόλη, αλλά μερικές φορές υπάρχουν και εξωτερικές ενδείξεις υψηλών επιπέδων στις γυναίκες.

Μία από αυτές είναι το ξανθέλασμα, κίτρινα εξογκώματα που εμφανίζονται πάνω ή κοντά στο βλέφαρο, σύμφωνα με ευρήματα που παρουσιάστηκαν σε συνέδριο της American Academy of Ophthalmology το 2025. Θεωρείται ότι προκαλείται από διαρροή χοληστερόλης από μικρά αιμοφόρα αγγεία γύρω από το μάτι.

Σε έρευνα με 17.000 ασθενείς, σχεδόν το 50% όσων είχαν ξανθέλασμα εμφάνιζαν υψηλή χοληστερόλη, έναντι 39% στην ομάδα ελέγχου.

Χρειάζονται οι γυναίκες διαφορετικά όρια αρτηριακής πίεσης;

Σύμφωνα με το NHS, υγιής αρτηριακή πίεση θεωρείται μια μέτρηση από 120/80 έως 90/60. Ορισμένες έρευνες, ωστόσο, υποδεικνύουν ότι τα όρια για τις γυναίκες θα έπρεπε να είναι χαμηλότερα.

Μελέτη του 2021 στο περιοδικό Circulation, στην οποία συμμετείχαν 28.000 άνδρες και γυναίκες και διήρκεσε 28 χρόνια, διαπίστωσε ότι γυναίκες με συστολική πίεση, δηλαδή την «πάνω» μέτρηση, από 100 έως 109 είχαν κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου αντίστοιχο με εκείνον ανδρών με συστολική πίεση από 130 έως 139, τιμές που χαρακτηρίζονται υπέρταση.

Ένας λόγος μπορεί να είναι ότι τα αιμοφόρα αγγεία των γυναικών έχουν μικρότερη διάμετρο από εκείνα των ανδρών και είναι λιγότερο ικανά να αντέξουν την ίδια πίεση. Έτσι, τα προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν σε χαμηλότερα επίπεδα αρτηριακής πίεσης.

Ερευνητές του Cedars-Sinai Smidt Heart Institute στο Λος Άντζελες ανέφεραν ότι τα ευρήματά τους υποδηλώνουν πως το ιδανικό ανώτατο όριο για τις γυναίκες θα έπρεπε να είναι 110 και όχι 120.

Σε δεύτερη μελέτη, το 2023, η ίδια ομάδα διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος θανάτου των γυναικών από καρδιοπάθεια αυξανόταν όταν η συστολική πίεση ήταν κατά 12 μονάδες χαμηλότερη από εκείνη των ανδρών.

Ωστόσο, σημαντικοί φορείς, όπως η American Heart Association, αναφέρουν ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να υποστηριχθούν διαφορετικές κατευθυντήριες οδηγίες αρτηριακής πίεσης ανά φύλο.

Εκπρόσωπος του British Heart Foundation ανέφερε: «Δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία που να στηρίζουν αλλαγή στις συνιστώμενες οδηγίες για την αρτηριακή πίεση σε άνδρες και γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Η υγιεινή διατροφή μπορεί να μην αρκεί

Για άνδρες και γυναίκες, η αντικατάσταση των λιπαρών τροφίμων με μια μεσογειακού τύπου διατροφή, πλούσια σε ελαιόλαδο, ψάρια, φρούτα και λαχανικά, μπορεί να μειώσει την «κακή» χοληστερόλη.

Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις το αποτέλεσμα έχει όρια και συνήθως δεν ξεπερνά περίπου το 10%, λέει ο καθηγητής Sattar.

Για περαιτέρω μείωση σχεδόν πάντα χρειάζονται φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερόλη, συχνά στατίνες.

«Μπορείτε να μειώσετε κάπως τον καρδιαγγειακό κίνδυνο με διατροφή πλουσιότερη σε φυτικές ίνες και με λιγότερη ζάχαρη και λιπαρά», λέει ο καθηγητής Sattar.

Η βρώμη περιέχει μια διαλυτή φυτική ίνα, τη β-γλυκάνη, η οποία σχηματίζει ένα τζελ στο έντερο και μειώνει την ποσότητα χοληστερόλης που απορροφάται στο αίμα.

Ωστόσο, οι μελέτες δείχνουν ότι χρειάζονται 3 γραμμάρια β-γλυκάνης την ημέρα για να επιτευχθεί η επιθυμητή επίδραση στην καρδιά. Μια συνηθισμένη μερίδα 40 γραμμαρίων βρώμης περιέχει περίπου 1,4 έως 2 γραμμάρια, δηλαδή περίπου τη μισή ποσότητα από αυτή που χρειάζεται.

Άλλες καλές πηγές είναι τα μανιτάρια shiitake, το γάλα βρώμης και τα συμπληρώματα β-γλυκάνης.

Το στρες αποτελεί μεγαλύτερο προειδοποιητικό σημάδι για τις γυναίκες

Το χρόνιο στρες, όπως η ανησυχία για την εργασία ή τα οικονομικά, είναι επιβλαβές για την ευεξία όλων.

Ωστόσο, μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να είναι πιο επιβαρυντικό για την καρδιακή υγεία των γυναικών.

Σε μελέτη του 2014 στο Duke University στις ΗΠΑ, 310 ενήλικες με καρδιοπάθεια εκτέθηκαν σε στρεσογόνες καταστάσεις. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στο Journal of the American College of Cardiology, οι γυναίκες είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μειωμένη ροή αίματος προς την καρδιά και αυξημένη συσσώρευση αιμοπεταλίων, δηλαδή πήξη του αίματος.

Και τα δύο αποτελούν παράγοντες κινδύνου για δυνητικά θανατηφόρο έμφραγμα.

Το στρες μπορεί επίσης να πυροδοτήσει μια συχνά θανατηφόρα καρδιακή πάθηση, τον αυτόματο διαχωρισμό στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD), κατά τον οποίο ο καρδιακός μυς υφίσταται ρήξη εξαιτίας ενός ξαφνικού σχισίματος ή τραυματισμού. Στο Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφονται περίπου τέσσερα περιστατικά την ημέρα.

Το έντονο σωματικό ή συναισθηματικό στρες, όπως η άρση βαρών ή η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, προκαλεί ξαφνική αύξηση των ορμονών του στρες, η οποία μπορεί να ασκήσει μεγάλη πίεση στα εύθραυστα τοιχώματα των αρτηριών.

Οι γυναίκες, συχνά νεαρής ή μέσης ηλικίας, αντιπροσωπεύουν έως και το 90% των περιστατικών SCAD, καθώς τα αιμοφόρα αγγεία στην καρδιά και γύρω από αυτήν μπορεί να είναι μικρότερα και πιο ευαίσθητα από ό,τι στους άνδρες.

Η Hayley υπέστη αυτόματο διαχωρισμό στεφανιαίας αρτηρίας όταν ήταν μόλις 39 ετών.

Πρόκειται για τη συχνότερη αιτία εμφράγματος σε γυναίκες χωρίς άλλους σημαντικούς παράγοντες κινδύνου, όπως υψηλή αρτηριακή πίεση, αυξημένη χοληστερόλη ή διαβήτη τύπου 2.

Τα συμπτώματα μοιάζουν πολύ με εκείνα ενός συνηθισμένου εμφράγματος: έντονος, οξύς ή καυστικός πόνος στο στήθος και στα χέρια.

«Δεν είχα πόνο στο στήθος. Αντίθετα, ήταν σαν κάποιος να μου έσφιγγε δυνατά το σαγόνι και ίδρωνα πάρα πολύ, ενώ ένιωθα αυτό που μπορώ μόνο να περιγράψω ως αίσθηση ότι επίκειται κάτι τρομερό.

»Κάλεσα το 999 και, όταν έφτασαν οι διασώστες και με βρήκαν στο πάτωμα, ως γυναίκα 39 ετών, νομίζω ότι υπέθεσαν πως πάθαινα κρίση πανικού. Μου είπαν να σηκωθώ».

Όταν, όμως, τη συνέδεσαν με το ηλεκτροκαρδιογράφημα, το οποίο μετρά την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς, άλλαξαν αμέσως προτεραιότητες.

«Ξαφνικά έγινε σαφές ότι επρόκειτο για απόλυτο επείγον περιστατικό», λέει η Hayley. «Με μετέφεραν με ασθενοφόρο και ενεργοποιημένο τον φάρο και τη σειρήνα κατευθείαν στα επείγοντα».

Οι γιατροί είπαν ότι η αιτία ήταν ένα μυστήριο.

Μετά τα 40, είναι ώρα να αρχίσουν οι καρδιολογικοί έλεγχοι

Το British Heart Foundation συνιστά σε όλες τις γυναίκες άνω των 40 ετών να ζητούν από τον γενικό γιατρό ή τον νοσηλευτή του ιατρείου τους έναν έλεγχο NHS Health Check. Πρόκειται για εξέταση διαλογής διάρκειας 20 έως 30 λεπτών, η οποία προς το παρόν είναι διαθέσιμη μόνο στην Αγγλία και περιλαμβάνει μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου, για την εκτίμηση του κινδύνου καρδιοπάθειας και διαβήτη τύπου 2.

Καταγράφεται επίσης αν υπάρχει ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας, καθώς αυτό μπορεί να επηρεάσει τον υπολογισμό του μελλοντικού κινδύνου. Ο κίνδυνος μπορεί να είναι μεγαλύτερος αν η μητέρα ή η αδελφή έχουν διαγνωστεί με καρδιοπάθεια πριν από τα 65 ή αν ο πατέρας ή ο αδελφός έχουν διαγνωστεί πριν από τα 55.

Τα αποτελέσματα εισάγονται σε έναν αλγόριθμο, ο οποίος υπολογίζει την πιθανότητα εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου, διαβήτη τύπου 2 ή νεφρικής νόσου μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια.

Στη συνέχεια, γίνεται επανέλεγχος κάθε πέντε χρόνια.

Τα συμπτώματα εμφράγματος που εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες

Ο ιστότοπος του NHS περιγράφει ως βασικό σύμπτωμα εμφράγματος τον «πόνο στο στήθος, ο οποίος μπορεί να μοιάζει με σύνθλιψη ή σφίξιμο». Ωστόσο, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι πάνω από το 40% των γυναικών δεν αισθάνεται αυτό το σύμπτωμα.

Αντί γι’ αυτό, πολλές νιώθουν ενόχληση, πόνο ή σφίξιμο στο σαγόνι, στον λαιμό, στους ώμους ή στο πάνω μέρος της πλάτης. Ακόμη και ο πόνος στην κοιλιά μπορεί να σημαίνει ότι συμβαίνει έμφραγμα, καθώς ο εγκέφαλος μπορεί να ερμηνεύσει λανθασμένα την προέλευση των σημάτων πόνου: τα αισθητικά νεύρα της καρδιάς και του στομάχου βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους. Πρόκειται για ένα από τα «σιωπηλά» συμπτώματα εμφράγματος που παρατηρούνται συχνότερα στις γυναίκες, αν και δεν είναι σαφές το γιατί.

Ενώ η κλασική εικόνα εμφράγματος στους άνδρες είναι η ξαφνική εμφάνιση έντονου πόνου, μελέτες δείχνουν ότι σε ορισμένες γυναίκες τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αρκετές εβδομάδες πριν εξελιχθεί η κατάσταση σε επείγον περιστατικό.

Μελέτη του 2003 από το University of Arkansas, στην οποία συμμετείχαν 500 γυναίκες και η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Circulation, διαπίστωσε ότι το 80% είχε τουλάχιστον ένα σύμπτωμα τέσσερις ή περισσότερες εβδομάδες πριν λάβει θεραπεία για έμφραγμα.

«Οι άνδρες έχουν συχνότερα πόνο στο στήθος και στο χέρι, ενώ στις γυναίκες ο πόνος εντοπίζεται συχνά στην πλάτη και στους ώμους», λέει ο καθηγητής Sattar. Οι αποφάσεις για εξετάσεις ή θεραπεία λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.