Η Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA) δημοσίευσε την τελευταία έκθεσή της για τη θνησιμότητα που συνδέεται με το κρύο, με εκτιμήσεις για τους θανάτους στην Αγγλία κατά τον χειμώνα 2025-2026.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, 2.200 θάνατοι συνδέθηκαν με το κρύο σε πέντε περιόδους ψυχρού καιρού. Ο αριθμός ήταν χαμηλότερος από τους 2.788 θανάτους που εκτιμάται ότι συνδέθηκαν με το κρύο σε τρεις περιόδους τον χειμώνα 2024-2025. Η εντονότερη περίοδος, διάρκειας εννέα ημερών στις αρχές Ιανουαρίου, συνδέθηκε με εκτιμώμενους 1.563 θανάτους.
Άλλα βασικά ευρήματα της έκθεσης:
- Θάνατοι που συνδέονταν με το κρύο καταγράφηκαν σε όλες τις περιφέρειες, εκτός από τη Βορειοανατολική Αγγλία.
- Η Βορειοδυτική Αγγλία είχε το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας, με 52 θανάτους που συνδέονταν με το κρύο ανά εκατομμύριο κατοίκους. Ακολουθούσαν τα Ανατολικά Μίντλαντς και το Γιορκσάιρ και Χάμπερ.
- Τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος συνδέθηκαν με τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων, με εκτιμώμενους 757 θανάτους.
- Όσο μειώνονταν οι θερμοκρασίες, αυξανόταν η πιθανότητα θανάτου από νοσήματα του κυκλοφορικού, καρκίνο, ατυχήματα και τραυματισμούς, καθώς και άλλες αιτίες. Η ισχυρότερη σχέση παρατηρήθηκε για τα νοσήματα του κυκλοφορικού.
- Η γρίπη και η πνευμονία παρουσίασαν διαφορετικό μοτίβο: ο κίνδυνος θνησιμότητας αυξανόταν τόσο σε πολύ κρύες συνθήκες όσο και σε ορισμένες ηπιότερες περιόδους, γεγονός που υποδηλώνει σύνθετη αλληλεπίδραση ανάμεσα στο κρύο και τις εποχικές λοιμώξεις.
- Η άνοια και η νόσος Αλτσχάιμερ, καθώς και τα χρόνια νοσήματα του κατώτερου αναπνευστικού, εμφάνισαν παρόμοιο μοτίβο με τη γρίπη και την πνευμονία, αλλά με λιγότερο έντονες μεταβολές.
Διαφορές μεταξύ των περιφερειών
Η έκθεση διαπίστωσε ότι οι περιφερειακές διαφορές στη θνησιμότητα που συνδέεται με το κρύο δεν αντικατοπτρίζουν πάντα τις διαφορές στις χειμερινές θερμοκρασίες. Παρότι στη Βορειοανατολική Αγγλία καταγράφηκαν χαμηλότερες θερμοκρασίες από ό,τι σε πολλές άλλες περιφέρειες, δεν εντοπίστηκαν θάνατοι που να συνδέονται με το κρύο κατά την περίοδο παρακολούθησης. Αντίθετα, η Βορειοδυτική Αγγλία είχε το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας.
Οι διαφορές αυτές ενδέχεται να επηρεάζονται από παράγοντες όπως η ποιότητα των κατοικιών, η θέρμανση στο σπίτι, η κατάσταση της υγείας του πληθυσμού και ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι προσαρμόζονται στο κρύο. Χρειάζεται, ωστόσο, περαιτέρω έρευνα για να κατανοηθούν καλύτερα οι λόγοι πίσω από αυτές τις αποκλίσεις.
Πώς υπολογίζονται οι θάνατοι που συνδέονται με το κρύο
Για να εκτιμήσει τις επιπτώσεις του κρύου στην υγεία, η UKHSA αναλύει τις ημερήσιες καταγραφές θανάτων μαζί με τα δεδομένα θερμοκρασίας της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου (Met Office). Χρησιμοποιεί στατιστικά μοντέλα για να υπολογίσει πώς μεταβάλλεται ο κίνδυνος θνησιμότητας όταν πέφτει η θερμοκρασία και πώς οι επιπτώσεις μπορούν να συσσωρεύονται σε διάστημα αρκετών ημερών. Έτσι, εκτιμώνται οι θάνατοι που συνδέονται με συγκεκριμένες περιόδους ψύχους, αντί να βασίζεται η ανάλυση στα πιστοποιητικά θανάτου, τα οποία δεν καταγράφουν το «κρύο» ως αιτία θανάτου.
Οι εκτιμήσεις αποτελούν μέρος της ευρύτερης παρακολούθησης της υγείας κατά τη διάρκεια του χειμώνα, μαζί με την παρακολούθηση της γρίπης, της COVID-19, του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV), του νοροϊού και άλλων εποχικών πιέσεων. Τα δεδομένα συμβάλλουν ώστε οι Προειδοποιήσεις για τον Ψυχρό Καιρό και τα μέτρα χειμερινής ετοιμότητας να βασίζονται σε στοιχεία για τις επιπτώσεις στην υγεία στην πράξη.
Η προσέγγιση της UKHSA, η οποία εξετάζει συγκεκριμένα επεισόδια ψύχους, συμπληρώνει τις μακροπρόθεσμες αναλύσεις της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ONS), που εξετάζουν τη μέση επίδραση του κρύου σε διάστημα αρκετών δεκαετιών. Οι δύο προσεγγίσεις δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες, αλλά προσφέρουν ευρύτερη εικόνα για τις επιπτώσεις του κρύου στην υγεία στην Αγγλία.
Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Ο Δρ Agostinho Sousa, επικεφαλής του τομέα Ακραίων Συμβάντων και Προστασίας της Υγείας στην UKHSA, δήλωσε: «Το κρύο αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την υγεία, ιδιαίτερα για τους ανθρώπους που είναι πιο ευάλωτοι λόγω ηλικίας, κατάστασης υγείας ή συνθηκών διαβίωσης. Η έκθεσή μας για τη θνησιμότητα από το κρύο δείχνει ότι περίπου 2.200 άνθρωποι πέθαναν εξαιτίας των πολύ χαμηλών θερμοκρασιών τον περασμένο χειμώνα. Παρότι αυτή η εκτίμηση των θανάτων που συνδέονται με το κρύο είναι χαμηλότερη από εκείνη του προηγούμενου χειμώνα, τα στοιχεία δείχνουν ότι ακόμη και σύντομες περίοδοι ψύχους μπορούν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και να οδηγήσουν σε αύξηση των θανάτων τις ημέρες και τις εβδομάδες που ακολουθούν. Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, είναι σημαντικό όλοι να παίρνουμε απλά μέτρα για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Σε αυτά περιλαμβάνονται το να διατηρούμε ζεστούς ορισμένους χώρους του σπιτιού, να επικοινωνούμε με φίλους, συγγενείς και γείτονες που είναι πιο ευάλωτοι, καθώς και να παρακολουθούμε τις προγνώσεις και τις συμβουλές δημόσιας υγείας όταν κάνει κρύο».
Οι ομάδες του πληθυσμού που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο από το κρύο είναι:
- άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω
- άτομα με καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα
- άτομα με άνοια
- άτομα που ζουν σε κατοικίες με ανεπαρκή μόνωση ή αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια
Η πλήρης έκθεση για την παρακολούθηση της θνησιμότητας από το κρύο έχει δημοσιευτεί. Τα ευρήματά της δεν πρέπει να συγκρίνονται άμεσα με τις εκθέσεις της UKHSA για τη θνησιμότητα από τη ζέστη, καθώς οι μέθοδοι μέτρησης των επιπτώσεων του ψυχρού και του θερμού καιρού στην υγεία διαφέρουν. Μαζί, οι εκθέσεις συμβάλλουν στη διαμόρφωση της τεκμηρίωσης για το Σχέδιο για τις Δυσμενείς Καιρικές Συνθήκες και την Υγεία στην Αγγλία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/kryo-2-200-thanatoi-syndethikan-me-tis-chamiles-thermokrasies-stin-agglia-ton-cheimona-2025-2026/25290
