Δίκτυο Κέντρων Μαστού σε 7 νοσοκομεία του ΕΣΥ: Η ολοκληρωμένη φροντίδα είναι το στοίχημα

Ο καρκίνος του μαστού είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC/WHO), διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο περίπου 8.700 νέα περιστατικά και καταγράφονται 2.400 θάνατοι.

Στην Ελλάδα βρίσκεται σε ανάπτυξη το Δίκτυο Ολοκληρωμένων Κέντρων Μαστού, το οποίο θα περιλαμβάνει επτά νοσοκομεία του ΕΣΥ: έξι στην Αττική και ένα στη Θεσσαλονίκη. Όπως σημειώνει η Ελένη Γαλάνη, παθολόγος-ογκολόγος και ιδρυτικό μέλος του δικτύου «Γυναίκες στην Ογκολογία», επιδίωξη είναι η συντονισμένη, διεπιστημονική φροντίδα και η μετάβαση από την αποσπασματική διαχείριση της νόσου σε μια οργανωμένη φροντίδα της γυναίκας.

Από τη διάγνωση έως τη θεραπεία: οι δυσκολίες στη διαδρομή των ασθενών

Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού φέρνει την ασθενή μπροστά σε μια δύσκολη και απαιτητική πορεία. «Η γυναίκα που μαθαίνει ότι πάσχει από καρκίνο του μαστού δεν έρχεται αντιμέτωπη μόνο με τη διάγνωση. Καλείται μέσα σε λίγες μέρες να διαχειριστεί την αγωνία , το φόβο και την αβεβαιότητα της νέας πραγματικότητας, ενώ παράλληλα πρέπει να πάρει σημαντικές αποφάσεις χωρίς να γνωρίζει ποια ειδικότητα πρέπει να αναζητήσει πρώτη, ποιος είναι ο κατάλληλος γιατρός, σε ποιο νοσοκομείο μπορεί να απευθυνθεί, πόσο θα περιμένει μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος και να αρχίσει η θεραπεία. Η ασθενής αναγκάζεται να αναλάβει η ίδια τον συντονισμό της φροντίδας της.

Η πρόσβαση σε μια ομάδα εξειδικευμένων γιατρών είναι η πρώτη μεγάλη πρόκληση, αφού η σύγχρονη ογκολογία προϋποθέτει τη συνεργασία πολλών ειδικοτήτων. Παρ’ όλα αυτά, η οργανωμένη φροντίδα δεν είναι εξασφαλισμένη για κάθε γυναίκα. Η πορεία των ασθενών στο ΕΣΥ δεν έχει οργανωθεί θεσμικά, με συνέπεια να νιώθουν —και στην πραγματικότητα να βρίσκονται— χαμένες μέσα σε αυτή τη δύσκολη διαδρομή. Η ποιότητα ενός συστήματος υγείας δεν καθορίζεται μόνο από τις σύγχρονες θεραπείες που προσφέρει, αλλά και από το πόσο γρήγορα, ισότιμα και οργανωμένα είναι σε θέση να τις παρέχει.

Βασικός άξονας του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο είναι «η οργάνωσή της ολοκληρωμένης διαδρομής του ογκολογικού ασθενή στο ΕΣΥ», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ελένη Γαλάνη, τονίζοντας την ανάγκη να υπάρχει οργανωμένη πορεία για τους ασθενείς στο ΕΣΥ.

Τα νοσοκομεία του Δικτύου και το χρονοδιάγραμμα για τα Κέντρα Μαστού

Η Όλγα Μπαλαούρα, διοικήτρια της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας και συντονίστρια του Δικτύου Ολοκληρωμένων Κέντρων Μαστού, αναφέρει ότι σε αυτό συμμετέχουν επτά νοσοκομεία του ΕΣΥ με μακρά εμπειρία στην ογκολογική και γυναικολογική φροντίδα: ο «Άγιος Σάββας», οι «Άγιοι Ανάργυροι», το «Μεταξά», το «Αλεξάνδρα», το «Έλενα Βενιζέλου», το «Ιπποκράτειο» και το «Θεαγένειο» στη Θεσσαλονίκη.

Το υπουργείο Υγείας χρηματοδοτεί το έργο, που άρχισε τον Φεβρουάριο του 2026. «Η πλήρης ανάπτυξη του Δικτύου έχει ορίζοντα περίπου δυο ετών. Βασικό μας ορόσημο είναι η πιστοποίηση των ωριμότερων Κέντρων από την ευρωπαϊκή εταιρεία EUSOMA εντός του επόμενου ετους», δηλώνει η κ. Μπαλαούρα.

Ολοκληρωμένη φροντίδα για κάθε γυναίκα, από τη διάγνωση έως την αποκατάσταση

Η κ. Μπαλαούρα παρουσιάζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τον στόχο του Δικτύου:

«Στόχος του Δικτύου είναι μια ποιοτική και ισότιμη φροντίδα, που καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή της γυναίκας: από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση έως τη θεραπεία, την αποκατάσταση, την παρακολούθηση και τη μακροχρόνια επιβίωση. Τα Ολοκληρωμένα Κέντρα Μαστού αποτελούν πλέον διεθνώς το πρότυπο παροχής φροντίδας, και στόχος μας είναι κάθε γυναίκα που διαγιγνώσκεται να αντιμετωπίζεται σε ένα οργανωμένο, πιστοποιημένο Κέντρο, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ποιότητας. Στην πράξη, η γυναίκα δεν θα χρειάζεται να μετακινείται μόνη της από υπηρεσία σε υπηρεσία.

Σε κάθε δομή συνεργάζονται χειρουργοί μαστού, ογκολόγοι, ακτινολόγοι, παθολογοανατόμοι, ακτινοθεραπευτές, πλαστικοί χειρουργοί, εξειδικευμένοι νοσηλευτές και επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Η διεπιστημονική ομάδα εξετάζει συνολικά κάθε περιστατικό. Έτσι εξασφαλίζονται έγκαιρη διάγνωση, σαφές θεραπευτικό πλάνο και συντονισμένη παρακολούθηση, χωρίς καθυστερήσεις και αποσπασματικότητα».

Κοινά πρωτόκολλα και συντονισμός για ενιαία φροντίδα των ασθενών

«Τον κεντρικό συντονισμό αναλαμβάνει η 1η ΥΠΕ. Τα Κέντρα διατηρούν τη δική τους κλινική και λειτουργική ταυτότητα, ενώ παράλληλα αποτελούν μέρη ενός ενιαίου Δικτύου με κοινά πρότυπα ποιότητας. Η 1η ΥΠΕ υποστηρίζει τα νοσοκομεία με κοινά πρότυπα τεκμηρίωσης, οδηγούς εργασίας, κοινά πρωτόκολλα, τυποποιημένες κλινικές διαδρομές και μηχανισμούς παρακολούθησης της προόδου.

Στα Κέντρα ορίζονται συγκεκριμένοι ρόλοι και λειτουργούν διεπιστημονικά ογκολογικά συμβούλια, ενώ δείκτες ποιότητας καταγράφονται και αξιολογούνται συστηματικά. Μέσα από τις τακτικές συναντήσεις του Δικτύου γίνεται ανταλλαγή τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών. «Στόχος μας είναι η ισότιμη πρόσβαση των γυναικών στις υπηρεσίες υγείας ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής», τονίζει η κ. Μπαλαούρα.

Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα υποστήριξης των ασθενών

«Η αβεβαιότητα της αναμονής είναι συχνά το πιο δύσκολο κομμάτι. Γι’ αυτό κάθε ασθενής θα έχει δίπλα της εξειδικευμένη νοσηλεύτρια-συντονίστρια (nurse navigator), που οργανώνει τα ραντεβού της και την καθοδηγεί σε κάθε βήμα. Τα πρότυπα της EUSOMA, στα οποία προσαρμοζόμαστε, προβλέπουν υποχρεωτική εξέταση κάθε περιστατικού από διεπιστημονικό συμβούλιο και έκδοση ιστολογικού αποτελέσματος εντός 10 ημερών», αναφέρει η κ. Μπαλαούρα.

Η κ. Μπαλαούρα προσθέτει πως «η ψυχολογική υποστήριξη είναι ενσωματωμένη στη φροντίδα από την πρώτη στιγμή και συνεχίζεται στη μακροχρόνια παρακολούθηση».

Η ενεργός συμμετοχή συλλόγου ασθενών αποτελεί, όπως τονίζει, πρωτιά για έργο αυτού του είδους. «Με μνημόνιο συνεργασίας, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «’Αλμα Ζωής» συμμετέχει στον σχεδιασμό, την αξιολόγηση και τη βελτίωση του Δικτύου. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί η φροντίδα του καρκίνου του μαστού δεν μπορεί να σχεδιάζεται χωρίς τη συμμετοχή των ίδιων των γυναικών που τη βιώνουν. Οι ανάγκες, οι αγωνίες και οι προσδοκίες τους γίνονται έτσι μέρος της λειτουργίας των Κέντρων. Το μήνυμά μας είναι απλό: καμία γυναίκα δεν είναι μόνη της σε αυτή τη διαδρομή».

Προληπτικός έλεγχος και άμεση διερεύνηση για έγκαιρη διάγνωση

«Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές. Το Δίκτυο λειτουργεί ως σημείο αναφοράς: όταν ένας προληπτικός έλεγχος δείξει ύποπτο εύρημα, η γυναίκα πρέπει να ξέρει πού θα απευθυνθεί και να εξεταστεί γρήγορα από εξειδικευμένη ομάδα. Γι’ αυτό συζητάμε τη διασύνδεση του προγράμματος “Προλαμβάνω” με τα Κέντρα Μαστού, ώστε μια γυναίκα με ύποπτο εύρημα στη μαστογραφία να περνά απευθείας και χωρίς καθυστέρηση στη διαγνωστική διερεύνηση. Παράλληλα, επενδύουμε στην ενημέρωση, μαζί με τους συλλόγους ασθενών, όπως στο φετινό Race for the Cure, όπου οι επαγγελματίες υγείας των επτά νοσοκομείων περπάτησαν δίπλα στις γυναίκες. Όταν μια γυναίκα εμπιστεύεται ότι πίσω από τον έλεγχο υπάρχει ένα οργανωμένο σύστημα, είναι πιο πρόθυμη να τον κάνει», καταλήγει η κ. Μπαλαούρα.

Από την αποσπασματική αντιμετώπιση στην οργανωμένη φροντίδα για τον καρκίνο του μαστού

Η κ. Γαλάνη θεωρεί τη δημιουργία Δικτύου Κέντρων Μαστού στο ΕΣΥ μια ιδιαίτερα σημαντική μεταρρύθμιση, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί με υψηλά και κοινά πρότυπα ποιότητας.

« Η σύγχρονη αντιμετώπιση και αξιολόγηση της ασθενούς με καρκίνο του μαστού οφείλει να γίνεται από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα. Το ζητούμενο είναι τα κέντρα μαστού να οργανώσουν τη διαδρομή της ασθενούς ώστε να παραπέμπεται έγκαιρα στο ογκολογικό συμβούλιο, να ολοκληρώνει τον αναγκαίο διαγνωστικό έλεγχο χωρίς καθυστερήσεις και να αντιμετωπίζεται από τους κατάλληλους ειδικούς. Είναι σημαντικό να περάσουμε από την αποσπασματική αντιμετώπιση της νόσου στην οργανωμένη φροντίδα της γυναίκας».

Διάγνωση καρκίνου μαστού: Επικοινωνία με βάση την κάθε ασθενή

Όπως αναφέρει η κ. Γαλάνη, η ανακοίνωση διάγνωσης καρκίνου του μαστού συγκαταλέγεται στις πιο δύσκολες στιγμές της επικοινωνίας μεταξύ ογκολόγου και ασθενούς.

«Η ενημέρωση που λαμβάνει μία ασθενής που διαγιγνώσκεται με καρκίνο του μαστού οφείλει να είναι εξατομικευμένη ανάλογα με την προσωπικότητα, την ψυχολογία, τις προσδοκίες και τους φόβους της. Η εξατομίκευση δεν αφορά μόνο τη θεραπεία αλλά και την επικοινωνία με την ασθενή. Εδώ θα επικαλεστώ τη μαιευτική μέθοδο του Σωκράτη, είναι σημαντικό να εκμαιεύουμε από την ασθενή αυτά που γνωρίζει και πάνω σε αυτή τη γνώση, να βασίζουμε την πληροφόρηση μας βήμα, βήμα αφουγκραζόμενοι την ασθενή δίνοντας της χρόνο, αφήνοντας τη να μας κατευθύνει. Λέμε την αλήθεια, απαντάμε στις ερωτήσεις με απλό κατανοητό λόγο αναγνωρίζοντας τη συναισθηματική βαρύτητα της διάγνωσης. Η εξατομικευμένη προσέγγιση πλαισιωμένη με ψυχολογική υποστήριξη συντελεί στη βέλτιστη διαχείριση της νέας πραγματικότητας».

“ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ”: Η συνέχιση του προγράμματος με εθνικούς πόρους

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε μέσω βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» θα συνεχιστεί ως μόνιμη εθνική πολιτική και θα χρηματοδοτείται πλέον αποκλειστικά από εθνικούς πόρους. Η ανακοίνωση έγινε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Πρόληψης κατά του Καρκίνου του Μαστού.

Ο πρωθυπουργός δήλωσε πως το πρόγραμμα θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται, παρότι ολοκληρώθηκε η χρηματοδότησή του από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η πρόληψη παραμένει σταθερή προτεραιότητα της δημόσιας πολιτικής για την υγεία.

«Το πρόγραμμα “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ” συνεχίζεται και χρηματοδοτείται πλέον αποκλειστικά από εθνικούς πόρους», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης. Πρόσθεσε ότι έχει αρχίσει η αποστολή, με SMS, παραπεμπτικών για προληπτικές εξετάσεις καρκίνου του μαστού σε περισσότερες από 1,3 εκατομμύρια γυναίκες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τον πρώτο κύκλο του προγράμματος έγιναν 1,2 εκατομμύρια ψηφιακές μαστογραφίες. Σε περισσότερες από 87.000 γυναίκες εντοπίστηκε έγκαιρα εύρημα, ενώ τελικά 6.000 γυναίκες διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού.

Ο πρωθυπουργός τόνισε τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης, σημειώνοντας πως πολλές γυναίκες στις οποίες εντοπίστηκαν ευρήματα από τον προληπτικό έλεγχο μπόρεσαν να τα αντιμετωπίσουν εγκαίρως και αποτελεσματικά.

«Μπορεί να ακούγεται κλισέ, αλλά είναι πάρα πολύ σημαντικό. Όταν θα λάβετε αυτό το μήνυμα, μην το αγνοήσετε», είπε ο κ. Μητσοτάκης.

Σχολιάζοντας τον φόβο που ενδέχεται να κρατά ορισμένες γυναίκες μακριά από τον προληπτικό έλεγχο, επανέλαβε: «Θα το ξαναπώ: είναι αυτές οι προληπτικές εξετάσεις που σώζουν ζωές. Άρα, όταν θα λάβετε αυτό το μήνυμα, παρακαλώ μην το αγνοήσετε».

Για όσους αναζητούν περισσότερα στοιχεία για το πρόγραμμα, ο πρωθυπουργός παρέπεμψε στον ιστότοπο proliptikes.gov.gr .

Το μήνυμα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) τονίζει την αξία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης, αλλά και την ανάγκη να στηρίζονται οι γυναίκες που νοσούν.

Περίπου 2,3 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις καταγράφονται κάθε χρόνο παγκοσμίως, καθώς ο καρκίνος του μαστού εξακολουθεί να αποτελεί την πιο συχνή κακοήθεια στις γυναίκες. Όπως επισημαίνει ο ΙΣΑ, τα διεθνή επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι μία στις οκτώ γυναίκες θα διαγνωστεί με τη νόσο στη διάρκεια της ζωής της.

Ο ΙΣΑ επισημαίνει πως η πρόοδος των τελευταίων ετών στη διάγνωση και στη θεραπεία έχει συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόγνωσης για πολλές ασθενείς. «Καθοριστικό ρόλο, ωστόσο, εξακολουθεί να έχει η έγκαιρη διάγνωση, καθώς όταν ο καρκίνος του μαστού εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο, οι θεραπευτικές επιλογές και οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης είναι πολύ μεγάλες», αναφέρει.

Ο Σύλλογος αναδεικνύει επίσης τον ρόλο του Εθνικού Προγράμματος Προσυμπτωματικού Ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού «Φώφη Γεννηματά». Καλεί τις δικαιούχους να αξιοποιούν τα παραπεμπτικά τους και να υποβάλλονται χωρίς καθυστέρηση σε δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία και κλινική εξέταση.

Σε μήνυμά του, ο πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, υπογραμμίζει: «Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη στις γυναίκες που δίνουν τη μάχη με τον καρκίνο του μαστού, σε εκείνες που την έδωσαν και προχώρησαν ξανά στη ζωή τους, αλλά και σε όσες δεν βρίσκονται πια κοντά μας. Τιμούμε τη δύναμη, το θάρρος και την αξιοπρέπειά τους και στεκόμαστε δίπλα στις ίδιες και στις οικογένειές τους. Παράλληλα, αναγνωρίζουμε την πολύτιμη προσφορά των γιατρών, των νοσηλευτών και όλων των επαγγελματιών υγείας που τις στηρίζουν σε κάθε στάδιο αυτής της δύσκολης διαδρομής».

Ο κ. Πατούλης αναφέρει ότι η επιστήμη προσφέρει σήμερα περισσότερα μέσα για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού. «Όμως ένα από τα ισχυρότερα παραμένει στα χέρια μας: Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση. Καμία γυναίκα δεν πρέπει να αμελεί τον προληπτικό της έλεγχο», προσθέτει.

Όπως αναφέρει ο πρόεδρος, ο ΙΣΑ υποστηρίζει διαρκώς την ενημέρωση και την πρόληψη. Με τις δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του Ελληνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων – Προαγωγής Υγείας (ΕΔΔΥΠΠΥ) και των δήμων-μελών του, «επιδιώκουμε το μήνυμα της πρόληψης να φτάνει σε κάθε γυναίκα, σε κάθε οικογένεια και σε κάθε γειτονιά. Ήδη από το 2014, μέσα από τα ΚΕΠ Υγείας του ΕΔΔΥΠΠΥ, αναδείξαμε τη σημασία της πρόληψης και του προσυμπτωματικού ελέγχου, σε μία πρωτοβουλία που αποτέλεσε προάγγελο της φιλοσοφίας του σημερινού προγράμματος ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ.

«Ο αγώνας, όμως, δεν σταματά στη διάγνωση και στη θεραπεία. Οφείλουμε να είμαστε δίπλα στις γυναίκες και την επόμενη ημέρα, στηρίζοντας την ψυχική τους υγεία, την ποιότητα ζωής και την ομαλή επιστροφή τους στην οικογενειακή, κοινωνική και επαγγελματική ζωή», καταλήγει ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών.

Πηγή: ΑΠΕ- ΜΠΕ