Προστατευτικά χτενίσματα για φυσικά σγουρά μαλλιά: είδη, οφέλη και κίνδυνοι

Οι πλεξούδες, τα twists, οι κότσοι Bantu και οι περούκες είναι μερικά από τα προστατευτικά χτενίσματα που μπορούν να περιορίσουν την καταπόνηση των φυσικών σγουρών και πολύ σγουρών μαλλιών. Στόχος τους είναι να μειώσουν το άγγιγμα, την τριβή και την έκθεση σε θερμότητα και περιβαλλοντικούς παράγοντες, ώστε να περιορίζεται το σπάσιμο της τρίχας. Ωστόσο, αν είναι πολύ σφιχτά ή βαριά, μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στο τριχωτό της κεφαλής και στους θύλακες.

«Τα προστατευτικά χτενίσματα έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τα μαλλιά από τη φθορά, την υπερβολική καταπόνηση, τη θερμότητα, τους περιβαλλοντικούς παράγοντες και οτιδήποτε μπορεί να βλάψει το στέλεχος της τρίχας», λέει η Cataanda James, κομμώτρια και ειδικός στα σγουρά μαλλιά με έδρα τη Νέα Υόρκη. Στα σγουρά και πολύ σγουρά μαλλιά, τα φυσικά έλαια του τριχωτού δυσκολεύονται περισσότερο να φτάσουν κατά μήκος της τρίχας και να την ενισχύσουν. Έτσι, τα μαλλιά αυτά είναι πιο εύθραυστα και επιρρεπή στη φθορά. Ο περιορισμός των χειρισμών μειώνει την τριβή και, κατ’ επέκταση, το σπάσιμο. «Έτσι, τα φυσικά μαλλιά μπορούν να διατηρήσουν το μήκος τους και να παραμείνουν υγιή», λέει η επαγγελματίας πλέκτρια Kia Harper.

Σχεδόν κάθε χτένισμα που συγκρατεί και καλύπτει τα φυσικά μαλλιά μπορεί να θεωρηθεί προστατευτικό. Στα παραδείγματα περιλαμβάνονται οι πλεξούδες, τα twists, τα locs, τα crochet styles, τα sew-ins, οι κότσοι Bantu και οι περούκες. «Ακόμη και ένας κότσος με τις άκρες των μαλλιών γυρισμένες προς τα μέσα μπορεί να είναι προστατευτικός», σημειώνει η κομμώτρια Rashuna Durham, από το Binghamton της Νέας Υόρκης.

Τα πιο δημοφιλή προστατευτικά χτενίσματα

Πλεξούδες

«Οι πλεξούδες συνήθως σχηματίζονται με τρεις ή περισσότερες τούφες, οι οποίες πλέκονται η μία πάνω και γύρω από την άλλη», λέει η James. Είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς λόγω της ευελιξίας τους. «Πολλά είδη πλεξούδας μπορούν να μετατραπούν σε κότσους, αλογοουρές ή πιασίματα, προσφέροντας διαφορετικές εμφανίσεις με την ίδια τοποθέτηση», λέει η επαγγελματίας κομμώτρια Ladosha Wright. Ορισμένα χτενίσματα μπορούν να διατηρηθούν για περισσότερο από έναν μήνα, ενώ με πρόσθετα μαλλιά μπορούν να προσφέρουν όγκο και μήκος.

Στα δημοφιλή είδη περιλαμβάνονται:

• Cornrows: πλεξούδες που σχηματίζονται πολύ κοντά στο τριχωτό, συχνά σε ευθείες γραμμές.
• Πλεξούδες εμπνευσμένες από το στιλ Fulani: ξεκινούν με cornrows στο μπροστινό μέρος και συνεχίζουν σε χαλαρές πλεξούδες προς τα πίσω.
• Box braids: περιλαμβάνουν και τις knotless braids, όπως τα δημοφιλή goddess και boho styles. Σε αυτές, τα πρόσθετα μαλλιά ενσωματώνονται σταδιακά στην πλεξούδα, αντί να δένονται στη βάση με κόμπο. «Είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς επειδή, όταν τοποθετούνται σωστά, προσφέρουν πιο ανάλαφρη και ευέλικτη αίσθηση», λέει η Durham.

Twists

«Τα twists δημιουργούνται συνήθως τυλίγοντας δύο τούφες μαλλιών τη μία γύρω από την άλλη», λέει η Durham. Μπορούν να γίνουν με ή χωρίς πρόσθετα μαλλιά και προσφέρουν φυσική εμφάνιση. Τα κλασικά twists δύο τούφας γίνονται χωρίζοντας τα μαλλιά σε τμήματα και στρίβοντας τις τούφες μεταξύ τους. Είναι εύκολο να γίνουν και στο σπίτι, ενώ προσφέρουν δύο διαφορετικά χτενίσματα: «Μπορείτε να φορέσετε αρχικά τα twists και στη συνέχεια να τα λύσετε για να δημιουργήσετε twist-out», λέει ο κομμωτής Mateo Kirkpatrick, από το Ντάλας.

Άλλες επιλογές χωρίς πρόσθετα μαλλιά είναι τα flat twists, που εφαρμόζουν κοντά στο τριχωτό όπως τα cornrows, και τα mini twists, που γίνονται με πολύ μικρές τούφες. «Όταν χρησιμοποιούνται πρόσθετα μαλλιά, δημοφιλείς επιλογές είναι τα Senegalese, passion και Marley twists», λέει η Wright.

Locs

Τα locs σχηματίζονται «καθώς τμήματα των μαλλιών μπλέκονται σκόπιμα μεταξύ τους και ενώνονται με την πάροδο του χρόνου», εξηγεί η Durham. Ένας τρόπος για να ξεκινήσει κανείς είναι με τη μέθοδο comb coil, που γίνεται από ειδικό στα locs. Ο κομμωτής χωρίζει τα καθαρά μαλλιά, στα οποία έχει εφαρμοστεί τζελ, ανάλογα με την πυκνότητα και τη χωρίστρα που επιθυμεί το άτομο, και στη συνέχεια τυλίγει κάθε τμήμα με μια κωνική χτένα κουρέματος. «Τοποθετήστε τον πελάτη κάτω από στεγνωτήρα με κάσκα για 30–45 λεπτά, εφαρμόζοντας σπρέι τα τελευταία 15–20 λεπτά για να σταθεροποιηθεί το χτένισμα», λέει η Wright. «Όταν τα μαλλιά στεγνώσουν εντελώς, το ταξίδι των locs αρχίζει.»

Άλλες επιλογές είναι να στρίψει κανείς τα μαλλιά και να τα αφήσει όπως είναι, σε μια ημιελεύθερη διαδικασία, ή να τα αφήσει να σχηματίσουν locs από μόνα τους. Σε φυσικά πολύ σγουρά μαλλιά, ανεξάρτητα από τη μέθοδο, τα μαλλιά συνεχίζουν να μπλέκονται μεταξύ τους καθώς μεγαλώνουν.

Συνηθισμένα στιλ είναι τα wicks, τα Sisterlocks και τα microlocs, λέει η Durham. Για όσους δεν είναι έτοιμοι να δεσμευτούν πλήρως, καθώς τα locs χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο και προσπάθεια για να αφαιρεθούν σε σύγκριση με τα περισσότερα προστατευτικά χτενίσματα, υπάρχουν τα faux και soft locs. «Προσφέρουν προσωρινά παρόμοια εμφάνιση, χωρίς να κλειδώνουν μόνιμα τα φυσικά μαλλιά», προσθέτει.

Κότσοι Bantu

Οι κότσοι Bantu πήραν το όνομά τους από τους λαούς Bantu της Υποσαχάριας Αφρικής. Για να γίνουν, τα μαλλιά χωρίζονται σε τμήματα, τα οποία στρίβονται ή πλέκονται και στη συνέχεια τυλίγονται σε μικρούς ή μεγαλύτερους κότσους. Μπορούν να γίνουν τόσο σε φυσικά μαλλιά όσο και με πρόσθετα.

Όπως και τα twists δύο τούφας, προσφέρουν δύο χτενίσματα: όταν λυθούν, αφήνουν τα μαλλιά με καλοσχηματισμένη υφή. Η κομμώτρια Monae Everett έχει πει ότι είναι «ένας εξαιρετικός τρόπος για να δημιουργήσετε κυματισμούς χωρίς θερμότητα ή να διατηρήσετε τις μπούκλες σας κατά τη διάρκεια της νύχτας».

Weaves και περούκες

«Το weave είναι ένα προστατευτικό χτένισμα στο οποίο πρόσθετα μαλλιά, συνήθως ανθρώπινα, ενώνονται, προσαρτώνται ή πλέκονται με κάποιον τρόπο στα φυσικά μαλλιά», εξηγεί η James. Μία από τις πιο δημοφιλείς μεθόδους για τα πολύ σγουρά μαλλιά είναι το sew-in: τα φυσικά μαλλιά πλέκονται σε cornrows και τα πρόσθετα μαλλιά ράβονται πάνω στις πλεξούδες. «Από την εμπειρία μου, το sew-in είναι ο πιο προστατευτικός τρόπος για να προστεθούν μήκος και όγκος. Τα φυσικά μαλλιά είναι πλεγμένα, κρυμμένα και ασφαλισμένα κάτω από το weave, οπότε εκτίθενται λιγότερο», λέει.

Προστατευτικά χτενίσματα μπορούν να θεωρηθούν και οι περούκες, ολόκληρες ή μερικές, αρκεί να μην παραμένουν στο κεφάλι για πολύ καιρό. «Οι περούκες που καλύπτουν ολόκληρο το κεφάλι, συμπεριλαμβανομένου του τριχωτού και των μαλλιών, εμποδίζουν την πρόσβαση οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στον θύλακα, κάτι που τελικά επηρεάζει την ανάπτυξη των μαλλιών», λέει η James. Γι’ αυτό, είναι σημαντικό να αφαιρούνται καθημερινά ή ανά διαστήματα. Για πιο μακροχρόνια χρήση, τα weaves αποτελούν καλύτερη επιλογή.

Ποιοι χρειάζεται να είναι προσεκτικοί με τα προστατευτικά χτενίσματα

Τα προστατευτικά χτενίσματα δεν είναι κατάλληλα για όλους. Αν τα μαλλιά είναι εύθραυστα ή φθαρμένα, «προτεραιότητα πρέπει να είναι η υγιής ανάπτυξη των μαλλιών και όχι τα προστατευτικά χτενίσματα», λέει η Jeanine Downie, δερματολόγος με πιστοποίηση ειδικότητας στο Montclair του Νιου Τζέρσεϊ. Προτείνει επίσης να αποφεύγονται από όσους κινδυνεύουν να εμφανίσουν ή έχουν ιστορικό αλωπεκίας από έλξη. «Όσοι έχουν σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, έκζεμα ή άλλες παθήσεις πρέπει να προσέχουν ώστε να μην προκαλέσουν έξαρση.»

«Οι χημικές ουσίες σε ορισμένα συνθετικά πρόσθετα μαλλιά μπορεί να ερεθίσουν ακόμη και το υγιές δέρμα», λέει η Downie. Επομένως, αν κάποιος έχει ευαίσθητο δέρμα και θέλει να προσθέσει μήκος ή όγκο, μπορεί να εξετάσει την επιλογή ανθρώπινων μαλλιών.

Πιθανοί κίνδυνοι και σωστή φροντίδα

Δύο βασικοί πιθανοί κίνδυνοι είναι η ένταση που ασκείται στα μαλλιά και η συσσώρευση προϊόντων. «Η υπερβολική ένταση, τα βαριά πρόσθετα μαλλιά, η συσσώρευση προϊόντων και η λανθασμένη αφαίρεση μπορούν να προκαλέσουν σπάσιμο και αραίωση των μαλλιών, καθώς και ερεθισμό του τριχωτού», λέει η Harper.

Ένα υπερβολικά σφιχτό ή βαρύ χτένισμα μπορεί να ασκήσει «έντονη έλξη στο τριχωτό, διαταράσσοντας τον φυσιολογικό κύκλο ανάπτυξης των μαλλιών και προκαλώντας τελικά μη αναστρέψιμες ουλές και μόνιμη βλάβη στον θύλακα», εξηγεί η Downie. Ενδείξεις ότι ένα χτένισμα είναι υπερβολικά σφιχτό μπορεί να είναι μικρά κόκκινα ή λευκά εξογκώματα στη βάση των πλεξούδων, τα οποία υποδηλώνουν ανεπιθύμητη αντίδραση και φλεγμονή του θύλακα. Πόνος, ακόμη και ήπιος, είναι επίσης προειδοποιητικό σημάδι. «Τα μαλλιά δεν πρέπει να πονάνε όταν τα φτιάχνετε», τονίζει η Harper.

Τα προστατευτικά χτενίσματα δεν σημαίνουν ότι πρέπει να παραμελείται το λούσιμο. Η Downie συνιστά συχνό λούσιμο και χρήση μαλακτικού, ιδανικά μία φορά την εβδομάδα, καθώς και σαμπουάν βαθύ καθαρισμού. Με τα περισσότερα χτενίσματα με πλεξούδες και twists, το λούσιμο είναι σχετικά εύκολο, επειδή το τριχωτό παραμένει προσβάσιμο. Ωστόσο, «δεν ξέρουν όλοι πώς να λούσουν τα μαλλιά τους χωρίς να διαταράξουν τις πλεξούδες ή το σχέδιο», σημειώνει η James. Σε αυτές τις περιπτώσεις, προτείνει σπρέι για το τριχωτό και τις πλεξούδες, σχεδιασμένα για να αντιμετωπίζουν συνηθισμένα προβλήματα των προστατευτικών χτενισμάτων.

Μετά το λούσιμο, η Downie προτείνει να αποφεύγονται τα πολύ βαριά, αποφρακτικά κεριά και να προτιμώνται ελαφριά, χωρίς άρωμα έλαια που διαλύονται ευκολότερα, όπως το jojoba.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία της έγκαιρης αφαίρεσης του χτενίσματος και της σωστής διαδικασίας. Όποιος δεν είναι βέβαιος για τον τρόπο αφαίρεσης μπορεί να συμβουλευτεί τον κομμωτή του. «Είναι σημαντικό να αφήνετε τα μαλλιά να ξεκουράζονται ανάμεσα στις εφαρμογές και να φροντίζετε τα φυσικά μαλλιά από κάτω», λέει η Harper. «Στο τέλος, ένα προστατευτικό χτένισμα πρέπει να προστατεύει τα μαλλιά, όχι να θέτει σε κίνδυνο την υγεία τους.»

Αν υπάρχει πάθηση του τριχωτού, έντονος πόνος, ερεθισμός ή αραίωση, οι αποφάσεις για το κατάλληλο χτένισμα και τη φροντίδα των μαλλιών πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με γιατρό.