Νεανικό δέρμα: Ποιες τροφές μειώνουν τις ρυτίδες και προστατεύουν το κολλαγόνο

Από τα λαχανικά με έντονα χρώματα και τα μάνγκο έως τους ξηρούς καρπούς και το γιαούρτι, οι επιστήμονες μελετούν την πιθανή επίδραση της διατροφής στη γήρανση του δέρματος.

Μπορούν οι διατροφικές επιλογές να επιβραδύνουν τη γήρανση του δέρματος;

Το νεανικό δέρμα ίσως εξαρτάται όχι μόνο από τις κρέμες και τους ορούς περιποίησης, αλλά και από όσα επιλέγουμε να τρώμε καθημερινά. Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, ορισμένα τρόφιμα ενδέχεται να βοηθούν στη μείωση των ρυτίδων, στη διατήρηση του κολλαγόνου και στην προστασία από περιβαλλοντικές βλάβες. Ειδικότερα, οι ερευνητές έχουν καταγράψει πιθανά οφέλη από τα φρούτα, τους ξηρούς καρπούς και τα υγιεινά λιπαρά.

Ως το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος, το δέρμα αποτελεί φραγμό προστασίας από το περιβάλλον. Η κατάστασή του έχει σημασία τόσο για την εμφάνιση όσο και για τη συνολική λειτουργία του οργανισμού.

Καθώς περνούν τα χρόνια, περιορίζονται τόσο η παραγωγή όσο και η διατήρηση του κολλαγόνου. Η πρωτεΐνη αυτή στηρίζει και δομεί το δέρμα, γι’ αυτό η απώλειά της συνδέεται με την εμφάνιση ρυτίδων.

Δεν είναι, ωστόσο, η ηλικία ο μοναδικός παράγοντας.

Ο Jean Krutmann, καθηγητής Δερματολογίας στο Leibniz Research Institute for Environmental Medicine, αναφέρει ότι η γήρανση επηρεάζεται επίσης από την ατμοσφαιρική ρύπανση, το όζον και τις μεταβολές του κλίματος.

«Για δεκαετίες πιστεύαμε ότι η υπεριώδης ακτινοβολία ήταν ο κύριος παράγοντας της γήρανσης του δέρματος που προκαλείται από το περιβάλλον. Γνωρίζουμε πλέον ότι αυτό δεν είναι σωστό», σημειώνει.

«Και άλλα μήκη κύματος του φυσικού ηλιακού φωτός μπορούν να συμβάλουν στη γήρανση, για παράδειγμα το ορατό φως και η υπέρυθρη ακτινοβολία».

Η άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί, επίσης, να έχει επιβαρυντική επίδραση στο δέρμα.

Μάνγκο και ρυτίδες: Τα αποτελέσματα έρευνας διάρκειας 16 εβδομάδων

Την επίδραση του μάνγκο στις ρυτίδες εξέτασε μελέτη του University of California Davis, την οποία συντόνισε η Vivien Fam.

Για 16 εβδομάδες, μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες έτρωγαν 85 γραμμάρια μάνγκο τέσσερις φορές την εβδομάδα. Κατά την παρακολούθηση, οι ερευνητές διαπίστωσαν μείωση τόσο στο μέγεθος των ήδη υπαρχουσών ρυτίδων όσο και στον αριθμό των νέων.

Οι ερευνητές απέδωσαν πιθανώς το εύρημα στα καροτενοειδή, τα φλαβονοειδή και τη μαγγιφερίνη, συστατικά που διαθέτουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Καταγράφηκε, ωστόσο, και ένα απρόσμενο στοιχείο: η ημερήσια κατανάλωση περίπου 250 γραμμαρίων μάνγκο συνδέθηκε με περισσότερες ρυτίδες.

Ο Robert Hackman, καθηγητής Διατροφής στο ίδιο πανεπιστήμιο, εκτιμά ότι ενδέχεται να παίζει ρόλο η υψηλή περιεκτικότητα του φρούτου σε φυσικά σάκχαρα.

«Η υπόθεσή μας είναι ότι η ζάχαρη προκάλεσε κάποια βλάβη στα μόρια του δέρματος», εξηγεί.

Το δείγμα της μελέτης ήταν μικρό. Ο Hackman αναφέρει, ωστόσο, πως μεταγενέστερη έρευνα, η οποία δεν έχει δημοσιευτεί, έδωσε ξανά τα ίδια ευρήματα.

Η δημοσιευμένη έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients καταγράφει διαφορετική επίδραση ανάλογα με την ποσότητα, αλλά δεν τεκμηριώνει ότι το μάνγκο είναι μια γενικευμένη αντιγηραντική θεραπεία.

Ποιες τροφές συμβάλλουν στην υγεία του δέρματος

Μεγάλη σημασία έχει η ποικιλία των θρεπτικών συστατικών: κάποια αντιμετωπίζουν το οξειδωτικό στρες, ενώ άλλα υποστηρίζουν την υγρασία και την ελαστικότητα του δέρματος.

Ανάμεσα στις βασικές διατροφικές επιλογές είναι οι εξής:

• Καρότα, ντομάτες και πιπεριές: Τα καροτενοειδή που περιέχουν συνδέονται με προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία.
• Μάνγκο και εσπεριδοειδή: Παρέχουν βιταμίνη C, η οποία είναι αναγκαία για τη σύνθεση κολλαγόνου.
• Αμύγδαλα, φουντούκια και κουκουνάρι: Προσφέρουν βιταμίνη Ε, που συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων.
• Σολομός, σαρδέλες και σκουμπρί: Περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά, τα οποία σχετίζονται με περιορισμό της φλεγμονής.
• Γιαούρτι, kimchi και ξινολάχανο: Τα τρόφιμα ζύμωσης αυτά μπορούν να υποστηρίξουν το εντερικό μικροβίωμα.

Καροτενοειδή: Πώς συμβάλλουν στη φυσική άμυνα από τον ήλιο

Οι φυτικές χρωστικές ουσίες περιλαμβάνουν τη λουτεΐνη, το λυκοπένιο και τη βήτα-καροτίνη. Καθώς συγκεντρώνονται στους ιστούς, συμβάλλουν στην προστασία του δέρματος.

Ο Volker Böhm, καθηγητής Χημείας Τροφίμων στο Friedrich Schiller University Jena, αναφέρει ότι τα καροτενοειδή «αποθηκεύονται στον λιπώδη ιστό και προστατεύουν από τις υπεριώδεις ακτίνες».

Όπως εξηγεί ο ίδιος, η τακτική κατανάλωσή τους μπορεί να εξασφαλίζει «έναν συνεχή βασικό δείκτη προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία περίπου δύο έως τρία, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους».

Η συγκεκριμένη προστασία δεν υποκαθιστά το αντηλιακό.

Επιπλέον, τα καροτενοειδή ενδέχεται να ενισχύουν την παραγωγή υαλουρονικού οξέος, το οποίο βοηθά στη σφριγηλότητα και την ελαστικότητα του δέρματος.

Σε μικρή μελέτη, η καθημερινή λήψη συμπληρώματος καροτενοειδών επί δέκα μήνες συνδέθηκε με βελτίωση στο κολλαγόνο και την ελαστίνη.

Λίγο ελαιόλαδο μαζί με τα λαχανικά μπορεί να διευκολύνει την απορρόφηση των καροτενοειδών. Επιπλέον, ο οργανισμός μετατρέπει τη βήτα-καροτίνη σε βιταμίνη Α, που είναι σημαντική για την ανάπτυξη των κυττάρων του δέρματος.

Αμύγδαλα και ωμέγα-3: Η σχέση τους με τις ρυτίδες

Τα καλά λιπαρά είναι ένας ακόμη σύμμαχος για την επιδερμίδα.

Σε μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη, οι γυναίκες που έτρωγαν καθημερινά αμύγδαλα είχαν λιγότερο έντονες ρυτίδες έπειτα από 16 εβδομάδες σε σχέση με όσες ανήκαν στην ομάδα ελέγχου.

Σύμφωνα με δημοσίευση στο Phytotherapy Research, η κατανάλωση αμυγδάλων ενδέχεται να μειώσει τη σοβαρότητα των ρυτίδων, όμως απαιτούνται μελέτες σε μεγαλύτερο δείγμα.

Η βιταμίνη Ε συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων από βλάβες, ενώ η έλλειψή της ενδέχεται να καθυστερήσει την επούλωση τραυμάτων.

Τα ωμέγα-6 λιπαρά που περιέχουν οι ξηροί καρποί ενισχύουν τον δερματικό φραγμό και βοηθούν το δέρμα να διατηρεί την υγρασία του.

Τα ωμέγα-3 που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια και στα φύκη σχετίζονται επίσης με λιγότερη φλεγμονή, διαφύλαξη του ήδη υπάρχοντος κολλαγόνου και ενδεχόμενη μείωση της ευαισθησίας στην ηλιακή ακτινοβολία.

Η σχέση ανάμεσα στο έντερο και την υγεία του δέρματος

Στην κατάσταση του δέρματος συμβάλλει και το εντερικό μικροβίωμα, το σύνολο δηλαδή των μικροοργανισμών που κατοικούν στο πεπτικό σύστημα.

Οι επιστήμονες αποκαλούν τη συγκεκριμένη αλληλεπίδραση «άξονα εντέρου-δέρματος».

Όπως αναφέρει ο Hackman, η κατανάλωση ποικίλων φυτικών τροφών ενισχύει την παραγωγή ουσιών από τα εντερικά μικρόβια, οι οποίες έχουν αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες,

Ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Microorganisms συσχετίζει τις διαταραχές του μικροβιώματος με δερματικές παθήσεις, μεταξύ των οποίων η ψωρίαση, η ακμή και η ατοπική δερματίτιδα. Οι ακριβείς μηχανισμοί, ωστόσο, παραμένουν υπό διερεύνηση.

Η κατανάλωση διαφορετικών φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης, βοτάνων και μπαχαρικών ενδέχεται ακόμη να βοηθήσει στη μείωση του στρες και στην καλύτερη ποιότητα ύπνου.

Στο πλαίσιο της υποστήριξης του εντερικού οικοσυστήματος μπορούν να προστεθούν και τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι, η kombucha, το kimchi και το ξινολάχανο.

Σε πόσο διάστημα επηρεάζει η διατροφή την όψη του δέρματος;

Καθοριστικό ρόλο παίζει η συνέπεια, καθώς η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών δεν σημαίνει ότι η εμφάνιση θα βελτιωθεί αμέσως.

«Όποιο αντιοξειδωτικό κι αν καταναλώνετε, για να έχετε προστασία από τις περιβαλλοντικές επιδράσεις, συνήθως χρειάζονται οκτώ έως δέκα εβδομάδες προτού εμφανιστεί ένα μετρήσιμο αποτέλεσμα», επισημαίνει ο Krutmann.

Στην πράξη, μεγαλύτερη βαρύτητα έχουν η ποικιλία και η σταθερότητα στις επιλογές, παρά η κατανάλωση κατά διαστήματα ενός συγκεκριμένου τροφίμου.

Η διατροφή συμβάλλει στην υποστήριξη της φυσικής άμυνας, της ενυδάτωσης και της διατήρησης του κολλαγόνου, χωρίς όμως να ανακόπτει τη φυσιολογική γήρανση.

Κάποιος στα 60 του μπορεί να μη δείχνει 30, ωστόσο οι υγιεινές διατροφικές επιλογές ενδέχεται να βοηθήσουν το δέρμα να παραμείνει σε καλή κατάσταση για περισσότερα χρόνια.

• Nutrients
• Nutrients
• Phytotherapy Research
• Microorganisms
• BBC