9 σημάδια στα κόπρανα που δεν πρέπει να αγνοήσετε, σύμφωνα με έξι γαστρεντερολόγους

Οι κενώσεις παρέχουν ενδείξεις για την υγεία, αφού το χρώμα, η σύσταση και η συχνότητά τους αποτυπώνουν τη λειτουργία του εντέρου. Έξι ειδικοί αναφέρουν ποιες μεταβολές στα κόπρανα πρέπει να ελέγχονται από γιατρό.

Κενώσεις και κόπρανα: Ποια χαρακτηριστικά είναι φυσιολογικά

«Οι κενώσεις διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, την ποσότητα νερού που καταναλώνει και τα φάρμακα που παίρνει», αναφέρει στη HuffPost ο M. Nuri Kalkay, Αμερικανός γαστρεντερολόγος.

Το φυσιολογικό μοτίβο κενώσεων δεν είναι ίδιο για όλους. Αν, ωστόσο, προκύψουν αλλαγές σε σχέση με ό,τι είναι συνηθισμένο, μπορεί να απαιτείται εκτίμηση από γιατρό.

Πώς συνδέουν οι πρόσφατες έρευνες τις κενώσεις με την υγεία

Έρευνες που έγιναν τα τελευταία χρόνια υποδεικνύουν ότι τα κόπρανα μπορούν να αποτελέσουν και εργαλείο έγκαιρης διάγνωσης.

• Σε μελέτη του 2025 με τίτλο «Deep Learning Model Using Stool Pictures for Predicting Endoscopic Mucosal Inflammation in Patients With Ulcerative Colitis», ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να προβλέψουν φλεγμονή στο έντερο ασθενών με ελκώδη κολίτιδα, αναλύοντας φωτογραφίες κοπράνων τραβηγμένες με κινητό τηλέφωνο.
• Η μελέτη του 2025 με τίτλο «Comparative study of fecal calprotectin levels in ulcerative colitis versus irritable bowel syndrome» αναφέρει ότι η εξέταση της καλπροτεκτίνης στα κόπρανα ενδέχεται να συμβάλει στη διάκριση της ελκώδους κολίτιδας από το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
• Σε σύγκριση με την εξέταση για αίμα στα κόπρανα, το νέο τεστ DNA κοπράνων που εξετάστηκε σε μελέτη του 2024 με τίτλο «Next-Generation Multitarget Stool DNA Test for Colorectal Cancer Screening» εντόπισε περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου και προκαρκινικών βλαβών, αλλά έδωσε περισσότερα ψευδώς θετικά αποτελέσματα.

9 μεταβολές στα κόπρανα που χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση

1. Μαύρα κόπρανα με όψη πίσσας

«Αν τα κόπρανά σας είναι μαύρα και όχι απλώς σκούρα καφέ, αυτό πρέπει να σας προβληματίσει», επισημαίνει ο χειρουργός Jeffery Nelson, διευθυντής χειρουργικής στο Mercy Medical Center της Βαλτιμόρης. Όπως προσθέτει, το σύμπτωμα μπορεί να συνδέεται με αιμορραγία στο ανώτερο πεπτικό σύστημα, όπως στον οισοφάγο, στο στομάχι ή στο αρχικό τμήμα του λεπτού εντέρου.

Τα συμπληρώματα σιδήρου και τα σκευάσματα με βισμούθιο αποτελούν εξαίρεση, αφού μπορούν να κάνουν τα κόπρανα πιο σκούρα. Αν η αιτία δεν είναι γνωστή, απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση, καθώς κόπρανα μαύρα σαν πίσσα μπορεί να αποτελούν ένδειξη σοβαρής αιμορραγίας.

2. Κόκκινο αίμα στα κόπρανα

Αίμα έντονου κόκκινου χρώματος στο χαρτί υγείας, στη λεκάνη ή πάνω στα κόπρανα συνήθως υποδηλώνει αιμορραγία από τον πρωκτό ή το κατώτερο τμήμα του ορθού. Μεταξύ των πιθανών αιτιών είναι οι αιμορροΐδες, οι ραγάδες του πρωκτού, οι πολύποδες και ο καρκίνος του ορθού. Ο Nelson τονίζει ότι κάθε παρουσία αίματος χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

3. Κόπρανα με βυσσινί χρώμα

Ο Nelson εξηγεί ότι τα βυσσινί κόπρανα μπορεί να είναι πιο αραιά και να μυρίζουν ιδιαίτερα έντονα. Το χρώμα ενδέχεται να οφείλεται σε αιμορραγία από το τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου ή από το παχύ έντερο. Στις πιθανές αιτίες συγκαταλέγονται η εκκολπωμάτωση, δηλαδή η παρουσία μικρών θυλάκων στο τοίχωμα του εντέρου, καθώς και οι αγγειακές δυσπλασίες. Αν εμφανιστούν βυσσινί κόπρανα, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση σε τμήμα επειγόντων περιστατικών.

4. Ανοιχτόχρωμα, λιπαρά κόπρανα με έντονη δυσοσμία

«Το εύρημα αυτό ονομάζεται στεατόρροια και οφείλεται στην παρουσία υπερβολικής ποσότητας λίπους στα κόπρανα», εξηγεί ο Αμερικανός παθολόγος Chris Carrubba. Η κατάσταση μπορεί να εμφανιστεί σε σύνδρομα δυσαπορρόφησης, σε παγκρεατική ανεπάρκεια ή σε ορισμένα νοσήματα των χοληφόρων. Όπως συμπληρώνει, όσοι έχουν στεατόρροια ενδέχεται να εμφανίσουν ελλείψεις στις λιποδιαλυτές βιταμίνες A, D, E και K.

5. Αλλαγή στο συνηθισμένο σχήμα των κοπράνων

Όταν τα κόπρανα είναι κατά κανόνα μακριά και λεία, αλλά ξαφνικά εμφανίσουν εντελώς διαφορετικό σχήμα, είναι καλό να ενημερώσετε τον γιατρό σας, ιδίως αν η αλλαγή επιμένει.

«Οι επίμονα λεπτές κενώσεις, που μοιάζουν με μολύβι, αντί για τα συνηθισμένα μακριά και λεία κόπρανα, μπορεί να σχετίζονται με φλεγμονή, όπως στη νόσο του Crohn, ή κάποια λοίμωξη», αναφέρει η Αμερικανίδα γενική χειρουργός Karen Soika.

6. Υδαρής διάρροια μετά από κατασκήνωση

Η λοίμωξη μπορεί να οφείλεται στη Giardia, ένα πολύ μικρό παράσιτο που απαντά σε μολυσμένα γλυκά νερά. Ο Carrubba εξηγεί ότι το νερό από ρυάκια ή λίμνες χρειάζεται κατάλληλη επεξεργασία προτού καταναλωθεί. Η λοίμωξη είναι δυνατόν να προκαλέσει κοιλιακό πόνο και επίμονη υδαρή διάρροια και θεραπεύεται με τα κατάλληλα αντιπαρασιτικά φάρμακα.

Η λοίμωξη μπορεί ακόμη να μεταδοθεί από μολυσμένα τρόφιμα, όπως φρούτα και λαχανικά που δεν έχουν πλυθεί, ή όταν δεν γίνεται επαρκές πλύσιμο των χεριών μετά την επαφή με κόπρανα, μολυσμένο άνθρωπο ή ζώο.

7. Η βλέννα στα κόπρανα

Ο γαστρεντερολόγος του Λος Άντζελες Peyton Berookim αναφέρει ότι η αυξημένη βλέννα στα κόπρανα ενδέχεται να υποδηλώνει φλεγμονή του εντέρου. Μπορεί να εμφανιστεί με την ελκώδη κολίτιδα, τη νόσο του Crohn, βακτηριακές λοιμώξεις ή το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Η παρουσία μικρής ποσότητας μπορεί να είναι φυσιολογική. «Η βλέννα που συνοδεύεται από αίμα ή κοιλιακό πόνο δεν πρέπει να αγνοείται και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση», τονίζει.

8. Σκληρά κόπρανα ή αραιές κενώσεις

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν δυσκοιλιότητα, η οποία συχνά σχετίζεται με ανεπαρκή πρόσληψη φυτικών ινών και υγρών. Άλλες πιθανές αιτίες είναι τα φάρμακα ή άλλες παθήσεις, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει απόφραξη του εντέρου ή καρκίνος του παχέος εντέρου.

«Ξεκινώ πάντα με την αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών και νερού. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη φυτικών ινών είναι τουλάχιστον 25 γραμμάρια, ενώ οι ανάγκες σε νερό διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο», λέει ο γαστρεντερολόγος Jack Braha από το Brooklyn Gastroenterology and Endoscopy Associates.

Όπως προσθέτει, τα καθαρτικά χωρίς συνταγή λειτουργούν με διάφορους μηχανισμούς: μπορεί, για παράδειγμα, να αυξάνουν την κινητικότητα του εντέρου ή την ποσότητα νερού στα κόπρανα. Αν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν ή η δυσκοιλιότητα πρωτοεμφανιστεί μετά την ηλικία των 50 ετών, ο γαστρεντερολόγος ενδέχεται να συστήσει κολονοσκόπηση.

9. Υδαρείς ή πολύ συχνές κενώσεις

Η διάρροια συχνά ακολουθεί την κατανάλωση μολυσμένου φαγητού ή κάποια λοίμωξη και, όπως εξηγεί ο Braha, στις περισσότερες περιπτώσεις περνά σε λίγες ημέρες. Αξιολόγηση από γιατρό χρειάζεται όταν διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες ή συνυπάρχουν αίμα, απώλεια βάρους ή συμπτώματα που σας ξυπνούν τη νύχτα. Σε περίπτωση αφυδάτωσης, έντονου πόνου ή σημαντικής αιμορραγίας, χρειάζεται να γίνει νωρίτερα.

Στις άλλες πιθανές αιτίες συγκαταλέγονται η δυσανεξία στη λακτόζη, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου και η κοιλιοκάκη. Ο γαστρεντερολόγος συμπληρώνει ότι οι εξετάσεις που μπορεί να χρειαστούν εξαρτώνται από τα συμπτώματα και περιλαμβάνουν αιματολογικό έλεγχο, εξετάσεις κοπράνων ή κολονοσκόπηση.