Εθισμός στο αλκοόλ: Πώς η Tess Ridgeway έκρυβε για χρόνια ότι περνούσε τις περισσότερες ώρες μεθυσμένη ή αναίσθητη

Στα 24 της, η Tess Ridgeway πίστευε ότι η ζωή της είχε πάρει τον σωστό δρόμο.

Στα μέσα της δεκαετίας του 2000 είχε ανελιχθεί στον χώρο της φιλοξενίας και τα περισσότερα βράδια της περνούσαν σε κοινωνικές συναναστροφές με συναδέλφους και πιθανούς επενδυτές, συχνά σε πολυτελή ξενοδοχεία ή κομψά μπαρ με κοκτέιλ.

Ο σύντροφός της, στέλεχος στον χρηματοοικονομικό τομέα και 20 χρόνια μεγαλύτερός της, πλήρωνε τον πολυτελή τρόπο ζωής τους, ακόμη και τα ρετιρέ διαμερίσματα όπου έμεναν. «Για να είμαι ειλικρινής, δεν χρειαζόταν να δουλεύω», λέει η Tess, σήμερα 41 ετών, η οποία τότε ζούσε στο Μάντσεστερ. Είχε, ωστόσο, τα δικά της προσόντα: ήταν άριστη μαθήτρια και είχε πτυχίο Αγγλικής Φιλολογίας από το Πανεπιστήμιο του Λιντς.

«Όλα ήταν πολύ λαμπερά», λέει. «Υπήρχαν πολλά γεύματα σε ακριβά εστιατόρια και εταιρικές εκδηλώσεις. Μπορούσα να ντύνομαι σαν κούκλα Barbie και να απολαμβάνω αυτόν τον επαγγελματικό κόσμο με έναν τόσο ώριμο άνδρα».

Η κρυφή κατανάλωση αλκοόλ πίσω από την κομψή επαγγελματική εικόνα

Όμως, όταν τελείωναν τα πάρτι, η ζωή της Tess απείχε πολύ από το ιδανικό.

Σπάνια σταματούσε στα δύο, τρία ή ακόμη και τέσσερα κοκτέιλ. Πολύ συχνά επέμενε να πιει άλλο ένα ποτήρι —ή ένα ολόκληρο μπουκάλι— κρασί όταν το ζευγάρι επέστρεφε στο σπίτι. Μερικές φορές, στο τέλος της βραδιάς έχανε τις αισθήσεις της ή κατέληγε να έχει έναν «υστερικό» καβγά με τον σύντροφό της.

Την επόμενη ημέρα, όμως, «ντυνόταν καλά» και προσποιούνταν πως δεν είχε συμβεί τίποτα. Στα μάτια των άλλων, ήταν μια κομψή επαγγελματίας στις δημόσιες σχέσεις, ώριμη για την ηλικία της.

ΔΕΠΥ και δυσκολία στον έλεγχο των παρορμήσεων

Η Tess, σήμερα 41 ετών, πιστεύει ότι τα προβλήματα με το αλκοόλ συνδέονταν με συμπτώματα ΔΕΠΥ. «Δυσκολευόμουν να ελέγξω τις παρορμήσεις μου», θυμάται.

Πλέον εργάζεται ως θεραπεύτρια με ειδίκευση στον εθισμό και λέει ότι η δική της εμπειρία έχει ενισχύσει τη σύνδεσή της με τους θεραπευόμενους, ιδιαίτερα με τις γυναίκες, οι οποίες συχνά δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια.

Η μητέρα της, που έμενε μία ώρα μακριά με το αυτοκίνητο, πίστευε ότι η κόρη της εργαζόταν στις δημόσιες σχέσεις και απέδιδε τις συχνές εξαφανίσεις της στις επαγγελματικές υποχρεώσεις.

Οι φίλοι της απομακρύνονταν όλο και περισσότερο, καθώς εκείνη δεν δεσμευόταν σε σχέδια και αφιέρωνε τον ελεύθερο χρόνο της στην τοξική σχέση της.

Στην πραγματικότητα, είχε αρχίσει να κατρακυλά σε μια καταστροφική εξάρτηση από το αλκοόλ, η οποία θα διαρκούσε μία δεκαετία και τελικά θα της κόστιζε τα πάντα.

Πώς η κοινωνική κατανάλωση εξελίχθηκε σε εξάρτηση από το αλκοόλ

Η Tess άρχισε να πίνει «κοινωνικά» στο πανεπιστήμιο, στα 18 της, αλλά οι «υπερβολικές» συνήθειες εμφανίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας των 20.

«Όταν ήπια για πρώτη φορά ως έφηβη, δεν ήταν κάτι σπουδαίο», λέει. «Ήταν σαν να πίνεις ένα ποτό, να χορεύεις λίγο… ήταν εντάξει.

»Όμως, πολύ γρήγορα, καθώς συνειδητοποίησα ότι δεν ήθελα να βρίσκομαι στον πραγματικό κόσμο, ανακάλυψα ότι το ποτό μπορούσε να με απομακρύνει από την πραγματικότητα και από τις πλευρές του εαυτού μου που δεν μου άρεσαν. Το αλκοόλ ήταν σύμπτωμα του ευρύτερου προβλήματος με την αυτοεκτίμησή μου — θα μπορούσε να είναι οτιδήποτε».

Η καθημερινότητα της Tess στην εξάρτηση από το αλκοόλ

Στα 29 της, η Tess ήταν μόνη και περνούσε τις περισσότερες ώρες που ήταν ξύπνια μεθυσμένη, αναίσθητη ή στα επείγοντα περιστατικά του τοπικού νοσοκομείου, όπου ζητούσε βοήθεια για τραυματισμούς που είχε προκαλέσει στον εαυτό της.

«Δεν είχα χρήματα, αποταμιεύσεις, δουλειά, τίποτα», λέει. Το σπίτι της ήταν ένα διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου στο Μάντσεστερ, το οποίο της είχε «παραχωρήσει» ένας άνδρας «φίλος» που συχνά γινόταν κακοποιητικός.

«Άρχιζα να πίνω γύρω στο μεσημέρι, προσπαθώντας να ξεφύγω από τη μοναξιά και τη ντροπή για το πώς είχε γίνει η ζωή μου.

»Ήμουν σχεδόν όλη την ημέρα εκτός εαυτού και μετά, γύρω στις 4 τα ξημερώματα, ξυπνούσα με έναν οξύ τρόμο. Σκεφτόμουν: Δεν μπορώ να σταματήσω να πίνω. Κανένας άνδρας δεν θα με θελήσει ποτέ. Δεν έχω τίποτα. Θα πεθάνω μόνη. Το μόνο που μπορούσα να κάνω ήταν να πιω κι άλλο και να ελπίζω ότι θα χάσω τις αισθήσεις μου».

Η απομάκρυνση από την οικογένεια και η ανάγκη για βοήθεια

Η σχέση της με τους κοντινούς συγγενείς της, ανάμεσά τους και τη μητέρα της, έγινε απόμακρη. Οι επισκέψεις στο πατρικό της, στο Λανκασάιρ, γίνονταν όλο και πιο σπάνιες.

«Ένιωθα ότι απομακρυνόμουν όλο και περισσότερο από τη μητέρα μου», λέει. «Μιλούσαμε στο τηλέφωνο κι εγώ προσποιούμουν ότι όλα ήταν καλά. Ήταν φανερό ότι καταλάβαινε πως κάτι δεν πήγαινε καλά, αλλά δεν μπορούσε να προσδιορίσει τι».

Η Tess λέει ότι τελικά τη ζωή της έσωσαν δύο κοινωνικοί λειτουργοί με κατανόηση.

«Μια μέρα εμφανίστηκαν στην πόρτα μου —νομίζω ότι το προσωπικό του νοσοκομείου είχε επικοινωνήσει μαζί τους επειδή ανησυχούσε.

»Όταν έφτασαν, ήμουν σε άθλια κατάσταση. Υπήρχαν μπουκάλια παντού στο πάτωμα, υπολείμματα από εμετό και τα μαλλιά μου ήταν μπερδεμένα. Νομίζω ότι μέχρι τότε βρισκόμουν στο πάτωμα για αρκετές ημέρες, πότε με τις αισθήσεις μου και πότε όχι».

Η στήριξη των κοινωνικών λειτουργών στην ανάρρωση

Οι επισκέπτριες δεν της έκαναν επικριτικές ερωτήσεις. Αντίθετα, τη ρώτησαν τι μπορούσαν να κάνουν για να τη βοηθήσουν.

«Ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα ότι κάποιος νοιαζόταν για μένα και δεν ήθελε κάτι σε αντάλλαγμα», λέει.

«Είχα συνηθίσει τόσο πολύ τους άνδρες να με βλέπουν σε αυτή την κατάσταση και να θυμώνουν, να μου λένε ότι είχα παραμελήσει τον εαυτό μου και ότι ήμουν ένα χάλι.

»Αυτές οι γυναίκες, όμως, ήταν ευγενικές και στοργικές. Μου έδωσαν ένα χαρτομάντιλο για να σκουπίσω τα μάτια μου. Ήταν μια στιγμή ελπίδας».

Θεραπεία και πρόγραμμα 12 βημάτων για την απεξάρτηση

Έτσι ξεκίνησε η πενταετής πορεία ανάρρωσής της. Η Tess υποβλήθηκε σε έξι μήνες εντατικής νοσηλείας στο NHS, το βρετανικό δημόσιο σύστημα υγείας, και έζησε για τέσσερα χρόνια σε υποστηριζόμενη στέγαση, συμμετέχοντας παράλληλα σε πρόγραμμα ανάρρωσης 12 βημάτων.

Το πρόγραμμα των 12 βημάτων είναι μια δημοφιλής θεραπευτική προσέγγιση που εφαρμόζει η Ανώνυμη Κοινότητα Αλκοολικών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει περίπου 32.000 μέλη.

Πρόκειται για μια δομημένη, σταδιακή διαδικασία ανάρρωσης, η οποία βασίζεται στην υποστήριξη ομοτίμων και αποσκοπεί στην αλλαγή σκέψεων, συμπεριφορών και σχέσεων που συνδέονται με τον εθισμό.

Η νέα ζωή της Tess και οι δυσκολίες των γυναικών να ζητήσουν βοήθεια

Σήμερα, η Tess αποτελεί ένα εντυπωσιακό παράδειγμα αναγέννησης. Στα 41 της είναι καταξιωμένη θεραπεύτρια και μητέρα ενός παιδιού, έχει μεταπτυχιακό τίτλο στην ψυχοθεραπεία και είναι ευτυχισμένη στον γάμο της, που μετρά τέσσερα χρόνια.

Μεγάλο μέρος της επαγγελματικής της ζωής είναι αφιερωμένο στην προσπάθεια να βοηθήσει ασθενείς να απαλλαγούν από τον εθισμό — κάτι που μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο όταν πρόκειται για γυναίκες.

«Είναι πολύ πιο δύσκολο να ζητήσουν βοήθεια οι γυναίκες», λέει η Tess, η οποία εργάζεται στην υπηρεσία απεξάρτησης Flourish του Priory, όπου προσφέρεται οικιστική θεραπεία με χαμηλότερο κόστος.

«Οι γυναίκες δεν θέλουν να μιλήσουν ανοιχτά. Συχνά φοβούνται τρομερά ότι θα χάσουν κάτι —είτε τα παιδιά τους είτε τη δουλειά τους είτε τις σχέσεις τους. Όμως, πολλές φορές, το πρόβλημα περνά απαρατήρητο. Δεν είναι τόσο εμφανές».

Λειτουργικός αλκοολισμός και αύξηση των θανάτων στις γυναίκες

Ειδικοί έχουν προειδοποιήσει στο παρελθόν για την αύξηση του λεγόμενου «λειτουργικού» αλκοολισμού στις γυναίκες.

Οι εφαρμογές διανομής φαγητού και η επιθετική προώθηση κρασιού με στόχο τις γυναίκες θεωρείται ότι έχουν συμβάλει στην εντυπωσιακή αύξηση των θανάτων που σχετίζονται με το αλκοόλ στις γυναίκες.

Το 2023, οι θάνατοι που σχετίζονταν με το αλκοόλ έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, στους 8.274.

Σύμφωνα με την Alcohol Change UK, το ποσοστό των γυναικών στο Ηνωμένο Βασίλειο που αναφέρουν ότι πίνουν περισσότερες από έξι μονάδες αλκοόλ μέσα σε μία ημέρα διπλασιάστηκε από το 1998 έως το 2022.

Πώς η κουλτούρα των κοκτέιλ κανονικοποιεί την υπερβολική κατανάλωση

Η Tess λέει ότι η εξιδανίκευση της «κουλτούρας των κοκτέιλ» έκρυβε σε κάποιο βαθμό το προβληματικό ποτό της, όταν αυτό άρχισε στις αρχές της δεκαετίας του 2010.

«Νόμιζα ότι απλώς έβγαινα και έπινα κοκτέιλ — δεν είναι αυτό που συνδέεις με τον τυπικό αλκοολικό», λέει.

«Όταν όλοι γύρω σου κάνουν το ίδιο, αλλά εξακολουθούν να είναι επαγγελματίες, επιτυχημένοι και να πηγαίνουν στη δουλειά τους, αυτό κανονικοποιείται».

Το αλκοόλ ως τρόπος διαφυγής από τον φόβο και τη δυσφορία

Χρειάστηκε μόλις ένας χρόνος με ξενύχτια και πολύ ποτό για να αρχίσει να εξαρτάται από το αλκοόλ, ώστε να «φεύγει από τον πραγματικό κόσμο».

«Το αλκοόλ ήταν το σύμπτωμα. Θα μπορούσε να είναι οτιδήποτε», λέει. «Ήμουν ένα φοβισμένο κοριτσάκι που δεν ήξερε πώς να υπάρξει, δεν είχε σκοπό ούτε κατεύθυνση.

»Χρειαζόμουν κάτι σαν βάλσαμο, για να με προστατεύει από έναν κόσμο που μου προκαλούσε τόσο φόβο».

Τα παιδικά συναισθήματα φόβου και τα σημάδια της ΔΕΠΥ

Η βαθιά ριζωμένη αίσθηση φόβου και δυσφορίας την ακολουθούσε, όπως λέει, από την ηλικία των πέντε ετών.

«Πάντα ένιωθα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με εμένα, σαν να μην ήξερα ακριβώς πώς να λειτουργήσω».

Στο σχολείο θυμάται ότι ένιωθε «άβολα και διαφορετική από τα άλλα παιδιά» και δυσκολευόταν να κάνει φίλους.

«Υπήρχε ένας αδιάκοπος θόρυβος στο κεφάλι μου και δεν μπορούσα ποτέ να χαλαρώσω. Θυμάμαι ότι ένιωθα διαρκώς φοβισμένη και καταβεβλημένη, και δυσκολευόμουν να ελέγξω τις παρορμήσεις μου».

ΔΕΠΥ σε ενήλικες: συμπτώματα και αύξηση των διαγνώσεων

Σήμερα γνωρίζει ότι αυτά τα συναισθήματα ήταν ενδεικτικά μιας νευροαναπτυξιακής διαταραχής, η οποία έχει γίνει πολύ συχνότερη στη Βρετανία: της ΔΕΠΥ.

Η ΔΕΠΥ, η οποία επηρεάζει το 3% έως 5% των ενηλίκων, επηρεάζει την ανάπτυξη και τη λειτουργία του εγκεφάλου, προκαλώντας δυσκολίες στη συγκέντρωση, στη ρύθμιση των συναισθημάτων και στον έλεγχο των παρορμήσεων.

Μελέτες δείχνουν ότι οι διαγνώσεις έχουν αυξηθεί 20 φορές τα τελευταία 25 χρόνια.

Ειδικοί έχουν πρόσφατα αμφισβητήσει την ακρίβεια ορισμένων διαγνώσεων, υποστηρίζοντας ότι ιδιωτικές κλινικές με προσωπικό «χαμηλότερης κατάρτισης» αποδίδουν λανθασμένα στη διαταραχή άλλα συναισθηματικά προβλήματα.

Η διάγνωση ΔΕΠΥ της Tess και η κατανόηση των συμπτωμάτων

Η Tess διαγνώστηκε πριν από τρία χρόνια από ψυχίατρο σε ιδιωτική κλινική του Μάντσεστερ. Ζήτησε να αξιολογηθεί αφού έμαθε περισσότερα για τη ΔΕΠΥ και αναγνώρισε στον εαυτό της σχετικά σημάδια.

«Άρχισα να βλέπω διαφορετικά την παρορμητικότητά μου, την ένταση, τη δυσκολία στη ρύθμιση των συναισθημάτων, την ανάγκη για ερεθίσματα και τον τρόπο με τον οποίο μπορούσα να απορροφηθώ ολοκληρωτικά από ένα συναίσθημα, έναν άνθρωπο ή μια ιδέα.

»Η σκέψη μου μετατοπίστηκε από το “Τι πάει στραβά με εμένα;” στο “Τι μου έχει συμβεί και τι χρειάζομαι για να το διαχειριστώ διαφορετικά;”.

»Όταν κατάλαβα καλύτερα πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός μου, μπόρεσα να αρχίσω να χτίζω μια ζωή που να ταιριάζει σε αυτόν, αντί να παλεύω συνεχώς εναντίον του.

»Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΔΕΠΥ εξηγεί όλα όσα μου συνέβησαν — δεν τα εξηγεί. Όμως, η κατανόησή της μου έδωσε ένα ακόμη κομμάτι του παζλ».

Λιγότερο εμφανή σημάδια προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ και πώς να βοηθήσετε

Η ψυχοθεραπεύτρια και ειδικός στον εθισμό Tess Ridgeway επισημαίνει τα προειδοποιητικά σημάδια:

• Μην εστιάζετε στην ποσότητα που πίνει κάποιος. Το επίπεδο κατανάλωσης που προκαλεί δυσλειτουργίες διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και δεν δείχνει απαραίτητα αν υπάρχει πρόβλημα. Παρατηρήστε, αντίθετα, τη συμπεριφορά: απομονώνεται, αποσύρεται ή γίνεται μυστικοπαθής;
• Προσέξτε φράσεις όπως «θα πιω ένα ποτό για να βγάλω τη μέρα» ή «χρειάζομαι ένα ποτό για να χαλαρώσω, να αποσυνδεθώ». Μπορεί να υποδηλώνουν εξάρτηση από την ουσία για να αισθανθεί το άτομο «φυσιολογικά».
• Η προβληματική κατανάλωση αλκοόλ συχνά οδηγεί σε χαοτική και καταστροφική συμπεριφορά. Αν κάποιος συνεχίζει να πίνει πολύ παρά τις συνέπειες, αυτό είναι προειδοποιητικό σημάδι ότι δεν μπορεί να σταματήσει.
• Συμμετέχει το άτομο στις συζητήσεις όσο ενεργά συμμετείχε συνήθως; Τα άτομα με εξάρτηση από το αλκοόλ μπορεί να λειτουργούν στην καθημερινότητα και να εμφανίζονται σε σημαντικές εκδηλώσεις, αλλά είναι πραγματικά παρόντα νοητικά και συναισθηματικά;
• Μην είστε επικριτικοί. Ρωτήστε το άτομο πώς αισθάνεται και πείτε του ότι νοιάζεστε και ότι είστε δίπλα του, αν σας χρειαστεί. Μπορεί να μην ανταποκριθεί αμέσως, αλλά ίσως του βάλετε μια ιδέα — και αυτό είναι το πρώτο βήμα προς την αλλαγή.

Για ζητήματα που αφορούν την κατανάλωση αλκοόλ, η αναζήτηση βοήθειας και οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος πρέπει να γίνονται σε συνεργασία με γιατρό.