Η προσωπικότητα διαμορφώνεται από χιλιάδες γονίδια, σύμφωνα με νέα μελέτη

Η νέα μελέτη δείχνει ότι η προσωπικότητα δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την ανατροφή και το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει κάποιος. Τα γονίδια επηρεάζουν σημαντικά τη διαμόρφωσή της, μέσα από σύνθετες επιδράσεις.

Χιλιάδες κοινές γενετικές παραλλαγές, στην ουσία, συμβάλλουν στα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της προσωπικότητας.

Η έρευνα βασίστηκε σε γενετικά δεδομένα εκατομμυρίων ανθρώπων και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature. Τα αποτελέσματα συνδέουν την προσωπικότητα με 1.260 διαφορετικές γενετικές παραλλαγές.

Μεταξύ αυτών, 824 εντοπίστηκαν σε γονίδια που δεν είχαν συνδεθεί προηγουμένως με χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Τα συγκεκριμένα γονίδια περιλαμβάνουν, ωστόσο, πάνω από 16.000 συχνές παραλλαγές, οι οποίες ενδέχεται επίσης να επηρεάζουν καθένα από τα πέντε βασικά γνωρίσματα.

Τα πέντε χαρακτηριστικά, γνωστά με την ονομασία «Big Five», είναι τα εξής:

1. Δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες (openness)
2. Εξωστρέφεια (extraversion)
3. Νευρωτισμός (neuroticism)
4. Προσήνεια (agreeableness)
5. Ενσυνειδησία (conscientiousness)

Τα ευρήματα δείχνουν ότι «δεν υπάρχει ένα μεμονωμένο γονίδιο που να μας καθιστά εξωστρεφείς ή ενσυνείδητους», ανέφερε ο ερευνητής Dr. Henry Kranzler, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.

«Αυτό που βλέπουμε είναι χιλιάδες γενετικές διαφορές, κάθε μία από τις οποίες συμβάλλει σε μικρό ποσοστό. Όλες μαζί, όμως, διαμορφώνουν την προσωπικότητα κάθε ατόμου, σε συνδυασμό με τις επιρροές που δέχεται από το περιβάλλον του», συμπλήρωσε.

Η μελέτη και η ανάλυση των δεδομένων

Για τη νέα έρευνα συνδυάστηκαν στοιχεία από 46 μεγάλες ομάδες εθελοντών, ή κοόρτες. Οι ομάδες περιλάμβαναν από 611.037 έως 1,14 εκατομμύρια συμμετέχοντες η καθεμία.

Οι ερευνητές εντόπισαν γενετική επικάλυψη ανάμεσα στα γνωρίσματα της προσωπικότητας και σε διάφορες ασθένειες, καθώς και σε συνήθειες του τρόπου ζωής. Στις σχετικές καταστάσεις περιλαμβάνονται τόσο προβλήματα ψυχικής υγείας όσο και η χρήση ουσιών.

Για παράδειγμα, οι γενετικές παραλλαγές που συνδέθηκαν με τον νευρωτισμό σχετίζονταν και με υψηλότερο κίνδυνο προβλημάτων ψυχικής υγείας. Αντίθετα, η ενσυνειδησία συσχετίστηκε με περιορισμένη χρήση ουσιών και συχνότερη άσκηση.

Οι γενετικές σχέσεις ανάμεσα στην προσωπικότητα και την υγεία αποδείχθηκαν σταθερές πέρα από τις προσδοκίες των ερευνητών. Δεν διαφοροποιούνταν με βάση την ηλικία ή τη γεωγραφική περιοχή, ούτε εξαρτώνταν από τα αποτελέσματα των τεστ προσωπικότητας και τις αυτοαναφορές των συμμετεχόντων.

Οι ερευνητές επισημαίνουν, παρ’ όλα αυτά, ότι οι παραλλαγές που αναγνωρίστηκαν ερμηνεύουν μόλις το 4,8% έως 9,3% καθενός από τα πέντε βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας.

Επιπρόσθετα, τα γονίδια έχουν περιορισμένη δυνατότητα να προβλέψουν τη συμπεριφορά, σημειώνουν οι ερευνητές. Συνεπώς, δεν αποτελούν δικαιολογία για τις επιλογές μας.

Άρα, η προσωπικότητα διαμορφώνεται τόσο από τα γονίδια όσο και από το περιβάλλον, επομένως και οι δύο παράγοντες είναι σημαντικοί.

Φωτογραφία: iStock