Υστερεκτομή και αφαίρεση ωοθηκών: 23% υψηλότερος κίνδυνος διαβήτη στις γυναίκες

Η αφαίρεση της μήτρας και των δύο ωοθηκών συνδέθηκε με 23% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με μακροχρόνια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Maturitas. Η συσχέτιση ήταν εντονότερη στις γυναίκες που υποβλήθηκαν στις επεμβάσεις σε μικρότερη ηλικία. Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι οι επεμβάσεις προκαλούν διαβήτη.

Πώς έγινε η μελέτη

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 82.472 γυναίκες που συμμετείχαν σε συνεχιζόμενη μελέτη στη Γαλλία. Από το 1992 έως το 2008, παρακολούθησαν γυναίκες χωρίς διαβήτη κατά την έναρξη και συνέκριναν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου σε όσες είχαν υποβληθεί σε υστερεκτομή, αφαίρεση και των δύο ωοθηκών ή και στις δύο επεμβάσεις.

Στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν άλλοι παράγοντες κινδύνου για διαβήτη, όπως το βάρος, η σωματική δραστηριότητα, η διατροφή, το κάπνισμα, το οικογενειακό ιστορικό, η υψηλή αρτηριακή πίεση και η χρήση ορμονικής θεραπείας.

Υψηλότερος κίνδυνος μετά την αφαίρεση μήτρας και ωοθηκών

Κατά τη διάρκεια της μελέτης, 2.318 γυναίκες εμφάνισαν διαβήτη τύπου 2. Όσες είχαν αφαιρέσει τόσο τη μήτρα όσο και τις ωοθήκες παρουσίασαν 23% υψηλότερο κίνδυνο σε σύγκριση με γυναίκες που δεν είχαν υποβληθεί σε καμία από τις δύο επεμβάσεις.

Η υστερεκτομή από μόνη της δεν συνδέθηκε σημαντικά με τον κίνδυνο διαβήτη. Το ίδιο ίσχυσε και για την αφαίρεση των ωοθηκών μόνη της, αν και σχετικά λίγες γυναίκες είχαν υποβληθεί σε αυτή την επέμβαση.

Η ηλικία φάνηκε επίσης να παίζει ρόλο. Οι γυναίκες που είχαν υποβληθεί και στις δύο επεμβάσεις πριν από τα 45 είχαν 70% υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Για όσες τις είχαν κάνει πριν από τα 40, ο κίνδυνος ήταν αυξημένος κατά 54%. Δεν διαπιστώθηκε σημαντική αύξηση στις γυναίκες που είχαν υποβληθεί και στις δύο επεμβάσεις σε ηλικία 45 ετών και άνω.

Τα ευρήματα καταδεικνύουν συσχέτιση, όχι απόδειξη ότι οι επεμβάσεις προκαλούν διαβήτη. Ωστόσο, υποδηλώνουν ότι η αφαίρεση της μήτρας και των δύο ωοθηκών, ιδίως σε νεότερη ηλικία, μπορεί να σχετίζεται με τη μακροπρόθεσμη μεταβολική υγεία.

Πώς μπορεί να επηρεάζεται το σάκχαρο

Οι ωοθήκες παράγουν ορμόνες που συμβάλλουν στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Τα οιστρογόνα επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ανταποκρίνεται στην ινσουλίνη, η οποία βοηθά τη γλυκόζη να περάσει από το αίμα στα κύτταρα, όπου χρησιμοποιείται για ενέργεια. Οι ωοθήκες παράγουν επίσης τεστοστερόνη, η οποία συμβάλλει στην υγεία των μυών και ενδέχεται να βοηθά το σώμα να ανταποκρίνεται στην ινσουλίνη.

Η αφαίρεση και των δύο ωοθηκών προκαλεί απότομη πτώση των ορμονικών επιπέδων και οδηγεί σε χειρουργική εμμηνόπαυση στις γυναίκες που δεν έχουν ήδη περάσει φυσικά στην εμμηνόπαυση. Αυτή η απότομη μεταβολή ενδέχεται να επηρεάσει τη ρύθμιση του σακχάρου, αλλά οι ερευνητές δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι οι ορμονικές αλλαγές εξηγούν τον αυξημένο κίνδυνο διαβήτη. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί γιατί η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη στις γυναίκες που χειρουργήθηκαν σε μικρότερη ηλικία.

Πώς να φροντίσετε τη μεταβολική σας υγεία

Είτε έχετε ήδη υποβληθεί σε επέμβαση είτε το εξετάζετε, τα παρακάτω βήματα μπορούν να σας βοηθήσουν να συζητήσετε τις επιλογές και την παρακολούθηση της υγείας σας:

• Ρωτήστε για τον έλεγχο του σακχάρου: Αν έχετε υποβληθεί και στις δύο επεμβάσεις, ιδιαίτερα πριν από την ηλικία των 45 ετών, συζητήστε με τον γιατρό σας αν χρειάζεται να ελέγχετε τακτικά το σάκχαρο ή την HbA1c.
• Εξετάστε τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου: Ενημερώστε τον γιατρό σας για το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη και συζητήστε παράγοντες όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και το σωματικό βάρος, που μπορεί να επηρεάζουν τον προσωπικό σας κίνδυνο.
• Συζητήστε τις επιλογές πριν από την επέμβαση: Εφόσον είναι ιατρικά κατάλληλο, ρωτήστε για τα οφέλη και τους κινδύνους της αφαίρεσης και των δύο ωοθηκών σε σύγκριση με τη διατήρησή τους. Η ηλικία, το ιατρικό ιστορικό και ο λόγος της επέμβασης έχουν σημασία.
• Οργανώστε την παρακολούθηση μετά την επέμβαση: Ρωτήστε αν ενδείκνυται ορμονική θεραπεία και πώς θα πρέπει να παρακολουθείται η μεταβολική σας υγεία.

Η μελέτη δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγονται επεμβάσεις που είναι ιατρικά απαραίτητες. Αναδεικνύει, όμως, τη σημασία της συζήτησης για τη μακροπρόθεσμη υγεία και την παρακολούθηση με τον γιατρό.

Τι να κρατήσετε

Η αφαίρεση της μήτρας και των δύο ωοθηκών συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, ιδιαίτερα όταν οι επεμβάσεις έγιναν πριν από τα 45. Αν έχετε υποβληθεί ή πρόκειται να υποβληθείτε σε αυτές, συζητήστε με τον γιατρό σας τον έλεγχο του σακχάρου και την κατάλληλη παρακολούθηση. Οι αποφάσεις για επεμβάσεις και θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.