Νέος Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων: Τι αλλάζει για τους ανθρώπους που κάνουν ψυχοθεραπεία

Ενιαίο μητρώο, Κώδικας Δεοντολογίας και πειθαρχικός έλεγχος: Για πρώτη φορά, ο νέος νόμος οργανώνει το επάγγελμα και δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να ελέγχουν σε ποιον απευθύνονται.

Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη

Αν αναζητάς ψυχολόγο, μπορεί να συναντήσεις δεκάδες προφίλ που αναφέρουν τίτλους, πιστοποιήσεις και γρήγορα αποτελέσματα. Πώς ξεχωρίζεις εκείνον που έχει άδεια από κάποιον που απλώς ισχυρίζεται ότι διαθέτει; Ως σήμερα, αυτό δεν ήταν εύκολο να διαπιστωθεί. Σε κοινή αίτηση ψυχολόγων προς τη Βουλή επισημαινόταν ότι οι Περιφερειακές Διευθύνσεις Επαγγελμάτων Υγείας εκδίδουν τις άδειες άσκησης επαγγέλματος, χωρίς να υπάρχει ουσιαστική εποπτεία της εργασίας. Την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, η Βουλή ενέκρινε νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας, μεταβάλλοντας την κατάσταση. Με αυτό καθιερώνεται ένας ενιαίος φορέας, με υποχρεωτική εγγραφή, μητρώο και κανόνες δεοντολογίας για κάθε ψυχολόγο στη χώρα.

Ο νέος Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων: ο ρόλος του Πα.Συ.Ψυ.

Ο νόμος ιδρύει τον Πανελλήνιο Σύλλογο Ψυχολόγων (Πα.Συ.Ψυ.), ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, και καθιστά την εγγραφή υποχρεωτική για όσους ασκούν το επάγγελμα. Μέχρι τώρα, η συμμετοχή σε σύλλογο ήταν προαιρετική. Σε παλαιότερο δημοσίευμα αναφερόταν πως ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων, με έτος ίδρυσης το 1963, έχει περίπου 3.000 μέλη, ενώ δεν είναι υποχρεωτικό να εγγραφεί σε αυτόν όποιος εργάζεται ως ψυχολόγος. Η ίδια αναφορά υπολογίζει σε τουλάχιστον 10.000 τους ψυχολόγους και όσους παρέχουν ανάλογες υπηρεσίες. Στόχος της νέας δομής είναι η προστασία της κοινωνίας και η εξασφάλιση επιστημονικά έγκυρων, δεοντολογικά υπεύθυνων υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Μητρώο ψυχολόγων, δεοντολογία και πειθαρχικός έλεγχος

Οι ψυχολόγοι αποκτούν για πρώτη φορά κοινό μητρώο, Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας, καθώς και διαδικασία πειθαρχικού ελέγχου. Όπως αναφέρεται στα δημοσιεύματα για το νομοσχέδιο, προβλέπεται η θέσπιση Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας Ψυχολόγων και η δημιουργία πειθαρχικών συμβουλίων δύο βαθμίδων. Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες θα μπορούν να διαπιστώνουν αν ο επαγγελματίας στον οποίο απευθύνονται έχει άδεια και υπόκειται σε έλεγχο. Σε περίπτωση προβλήματος, θα υπάρχει αρμόδιος φορέας για την εξέτασή του, δυνατότητα που δεν υπήρχε μέχρι σήμερα.

Ο ρόλος των ψυχολόγων στη χάραξη πολιτικής υγείας

Πέρα από την εποπτεία του επαγγέλματος, ο νόμος καθιερώνει τη συνεχή εκπαίδευση, επιτρέπει την υποβολή εισηγήσεων για ειδικότητες και μετεκπαιδεύσεις και προβλέπει συμμετοχή ψυχολόγων στο Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ). Με αυτόν τον τρόπο διευρύνεται η συμβολή τους στη διαμόρφωση πολιτικών ψυχικής υγείας. Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση «εμβληματική». Επισήμανε πως οι πολίτες θα έχουν εγγύηση ότι οι υπηρεσίες που λαμβάνουν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες και υπεύθυνες δεοντολογικά. Συμπλήρωσε ότι ο νέος φορέας ενδυναμώνει θεσμικά τους ψυχολόγους, καθιστώντας τους ισχυρούς συνομιλητές της Πολιτείας.

Τα δύο νέα Εθνικά Παρατηρητήρια για την ψυχική υγεία

Με τον νόμο δημιουργούνται δύο επιστημονικές δομές: το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας και το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχιατροδικαστικής. Τα Παρατηρητήρια θα έχουν γνωμοδοτικό ρόλο στο Υπουργείο Υγείας και θα ασχολούνται με ζητήματα εκπαίδευσης, ποιότητας υπηρεσιών, γεωγραφικής κατανομής επαγγελματιών και φροντίδας ψυχιατροδικαστικών ασθενών. Η ποιότητα και η κατανομή των υπηρεσιών έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η δυνατότητα πρόσβασης σε ψυχολόγο επηρεάζεται συχνά από τον τόπο κατοικίας και το κόστος.

Τι προβλέπεται για τους ψυχολόγους που ήδη εργάζονται

Η εφαρμογή του νόμου δεν σταματά την εργασία κανενός ψυχολόγου. Οι άδειες άσκησης επαγγέλματος που έχουν ήδη εκδοθεί εξακολουθούν να ισχύουν, χωρίς να χρειάζεται επανέκδοση. Για όσους καταθέσουν εγκαίρως αίτηση εγγραφής στον νέο Σύλλογο, η άδεια δεν αναστέλλεται όσο εκκρεμεί η έκδοση της σχετικής βεβαίωσης. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η μετάβαση στο νέο καθεστώς και διασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου για τους επαγγελματίες που βρίσκονται ήδη σε ενεργό εργασία.

Ρυθμίσεις του νομοσχεδίου και για τους νοσηλευτές του ΕΣΥ

Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται, επίσης, αλλαγές που αφορούν τους νοσηλευτές. Ο κ. Γεωργιάδης μίλησε για τη δημιουργία ενιαίου κλάδου, την αναβάθμιση της κλινικής εκπαίδευσης και αυστηρότερους κανόνες κατά της αντιποίησης του επαγγέλματος, χαρακτηρίζοντάς τα σημαντικά βήματα αναβάθμισης. Ειδικότερα, προβλέπονται η καθιέρωση εφημερεύοντος νοσηλευτή, η διεύρυνση του ρόλου του κλινικού εκπαιδευτή και ένας ενιαίος κλάδος με ξεχωριστές ειδικότητες. Η αυστηρότερη αντιμετώπιση της αντιποίησης αποσκοπεί στην προστασία τόσο του επαγγελματικού τίτλου όσο και των ασθενών. Παράλληλα, υπήρξαν αντιδράσεις κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία: η ΠΑΣΟΝΟΠ κατήγγειλε τον αποκλεισμό των νοσηλευτών από την ακρόαση φορέων στη Βουλή για το νομοσχέδιο.

Άλλες ρυθμίσεις για τις τεχνολογίες υγείας, το «Θεαγένειο» και τις ιδιωτικές κλινικές

Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2021/2282, το νομοσχέδιο αλλάζει τον τρόπο αξιολόγησης και αποζημίωσης των τεχνολογιών υγείας, επιδιώκοντας καλύτερη πρόσβαση των ασθενών στις αναγκαίες θεραπείες. Στις προβλέψεις του περιλαμβάνονται ακόμη η μεταφορά του αντικαρκινικού νοσοκομείου «Θεαγένειο» σε νέο κτίριο και ο εκσυγχρονισμός των κανόνων για τη στελέχωση των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για εμάς

Για τον πολίτη, η σημαντικότερη διάσταση της αλλαγής είναι η εμπιστοσύνη. Στην ψυχοθεραπεία ή τη συμβουλευτική αποκαλύπτονται πολύ προσωπικές πληροφορίες, γι’ αυτό είναι εύλογο να θέλει κανείς να γνωρίζει ότι ο επαγγελματίας διαθέτει άδεια και εποπτεύεται από κάποιον φορέα. Μέχρι να τεθεί πλήρως σε λειτουργία το νέο μητρώο, να ρωτάτε πάντα για την άδεια άσκησης επαγγέλματος και να ζητάτε να δείτε το πτυχίο ή την άδεια. Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής θα εξαρτηθεί από τις ρυθμίσεις που θα ακολουθήσουν: τη λειτουργία του μητρώου, τη συγκρότηση των πειθαρχικών οργάνων και τη στελέχωση των Παρατηρητηρίων.