Τσάι: Η τακτική κατανάλωση συνδέεται με 11% χαμηλότερο κίνδυνο αγγειακής νόσου

Η τακτική κατανάλωση τσαγιού συνδέθηκε με περίπου 11% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης αγγειακής νόσου, σύμφωνα με νέα μελέτη. Η μεγαλύτερη συσχέτιση παρατηρήθηκε σε όσους έπιναν έξι έως οκτώ φλιτζάνια την ημέρα, ενώ το κάπνισμα και η σωματική δραστηριότητα φάνηκε επίσης να παίζουν σημαντικό ρόλο.

Τι έδειξε η μελέτη

Οι ερευνητές παρακολούθησαν σχεδόν 486.000 ενήλικες στην Κίνα και τους ρώτησαν για τις συνήθειές τους σχετικά με την κατανάλωση τσαγιού. Εννέα χρόνια αργότερα, εξέτασαν την καρδιαγγειακή υγεία των συμμετεχόντων.

Όσοι έπιναν τακτικά τσάι είχαν περίπου 11% χαμηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν αγγειακή νόσο, όπως καρδιοπάθεια, εγκεφαλικό επεισόδιο και περιφερική αρτηριοπάθεια, σε σύγκριση με όσους δεν έπιναν. Το μαύρο τσάι παρουσίασε πιο σταθερή συσχέτιση με όφελος από το πράσινο. Η μέτριας έντασης παρασκευή συνδέθηκε με τη μεγαλύτερη επίδραση, ενώ η μεγαλύτερη ποσότητα δεν ήταν απαραίτητα καλύτερη: ο χαμηλότερος κίνδυνος καταγράφηκε σε όσους έπιναν έξι έως οκτώ φλιτζάνια ημερησίως.

Φάνηκε να έχει σημασία και η θερμοκρασία. «Ένα εύρημα ξεχώρισε για μένα: όσοι έπιναν το τσάι τους πολύ ζεστό είχαν στην πραγματικότητα υψηλότερο κίνδυνο», λέει ο Christopher Davis, MD, επικεφαλής καρδιολόγος στην Humann. Σύμφωνα με τη μελέτη, όσοι προτιμούσαν το τσάι τους «καυτό» είχαν 16% υψηλότερο κίνδυνο αγγειακής νόσου.

Οι συνήθειες του τρόπου ζωής φαίνεται επίσης να έχουν σημασία. Τα άτομα με τον χαμηλότερο κίνδυνο αγγειακής νόσου είχαν τρία κοινά χαρακτηριστικά: έπιναν τακτικά τσάι, δεν κάπνιζαν και ήταν ιδιαίτερα δραστήρια. Όσοι είχαν και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά παρουσίαζαν περίπου 45% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας σε σύγκριση με όσους δεν είχαν κανένα. Το εύρημα υποδεικνύει ότι το τσάι δεν ήταν ο μόνος παράγοντας· σημαντικό ρόλο είχε και ο τρόπος ζωής.

Πώς μπορεί να συνδέεται το τσάι με την υγεία της καρδιάς

«Το τσάι είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες, κυρίως φλαβονοειδή, φυτικές ενώσεις που υποστηρίζουν την επένδυση των αιμοφόρων αγγείων», εξηγεί ο Davis. «Αυτή η επένδυση, που ονομάζεται ενδοθήλιο, παράγει μονοξείδιο του αζώτου, το οποίο βοηθά τα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώνουν και διατηρεί την ομαλή ροή του αίματος. Τα φλαβονοειδή φαίνεται να υποστηρίζουν τη δράση του μονοξειδίου του αζώτου και μπορεί επίσης να συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής και στον περιορισμό της οξείδωσης της LDL χοληστερόλης, η οποία συμμετέχει στη δημιουργία πλάκας».

Η ζύμωση του μαύρου τσαγιού δημιουργεί επίσης πολυφαινόλες, όπως οι θεαφλαβίνες. «Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί είχε καλά αποτελέσματα σε αυτή τη μελέτη», προσθέτει ο Davis.

Η μελέτη υπενθυμίζει ότι μικρές καθημερινές συνήθειες μπορούν να αθροιστούν και να κάνουν τη διαφορά. «Μπορεί να υπάρχει και μια συμπεριφορική διάσταση: ένα καθημερινό φλιτζάνι τσάι συχνά αντικαθιστά ένα αναψυκτικό ή ένα ζαχαρούχο ποτό και μπορεί να αποτελεί μια χαλαρωτική συνήθεια», σημειώνει ο Arash Bereliani, MD, πιστοποιημένος καρδιολόγος και ιατρικός διευθυντής του Beverly Hills Institute for Cardiology and Preventive Medicine.

Παρότι το μαύρο τσάι είχε ελαφρώς καλύτερη συσχέτιση με την αγγειακή υγεία, η Michelle Routhenstein, MS, RD, διαιτολόγος προληπτικής καρδιολογίας στο EntirelyNourished.com, τονίζει ότι τόσο το μαύρο όσο και το πράσινο τσάι είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά και δεν υπάρχει μία «σωστή» επιλογή για όλους. Επίσης, το γεγονός ότι ο χαμηλότερος εκτιμώμενος κίνδυνος παρατηρήθηκε σε όσους έπιναν έξι έως οκτώ φλιτζάνια την ημέρα δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζεται να καταναλώνουν αυτή την ποσότητα για να ωφεληθούν ή ότι μικρότερη ποσότητα δεν μπορεί να έχει όφελος, προσθέτει.

Τι χρειάζεται να γνωρίζουμε για τα ευρήματα

Η μελέτη δεν σχεδιάστηκε ώστε να αποδείξει ότι η κατανάλωση τσαγιού προκαλεί μείωση της αγγειακής νόσου. Ήταν μελέτη παρατήρησης: οι ερευνητές παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για να καταγράψουν ποιοι εμφάνισαν και ποιοι δεν εμφάνισαν τη νόσο. Επομένως, δεν μπορεί να τεκμηριώσει σχέση αιτίου και αποτελέσματος.

Όσον αφορά τη θερμοκρασία, οι συμμετέχοντες ανέφεραν οι ίδιοι πόσο ζεστό έπιναν το τσάι τους· δεν έγινε μέτρηση με θερμόμετρο. Η συσχέτιση ανάμεσα στην προτίμηση για «καυτό» τσάι και τον υψηλότερο κίνδυνο χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Οι ερευνητές σημείωσαν, ωστόσο, ότι τα ευρήματα για τη θερμοκρασία συνάδουν με τις υπάρχουσες ανησυχίες πως τα πολύ ζεστά ροφήματα μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο νόσου, ιδίως καρκίνου.

Η τακτική κατανάλωση τσαγιού μπορεί να αποτελεί θετική συνήθεια, αλλά είναι μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας. «Το τσάι μπορεί να είναι μια χρήσιμη προσθήκη σε έναν τρόπο ζωής που προστατεύει την καρδιά, αλλά αποτελεί μόνο ένα κομμάτι του παζλ», εξηγεί η Routhenstein. «Οι σημαντικότερες προτεραιότητες παραμένουν μια διατροφή φιλική προς την καρδιά, που καλύπτει τις ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά και υποστηρίζει υγιή επίπεδα χοληστερόλης και σακχάρου στο αίμα, η τακτική σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή του καπνίσματος, ο επαρκής ύπνος και η διαχείριση της αρτηριακής πίεσης».

Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζει κανείς τον ατομικό καρδιαγγειακό του κίνδυνο και να συνεργάζεται με την ομάδα υγείας του, ώστε να εντοπίζονται όσα χρειάζονται προσοχή. «Η πρόληψη περιλαμβάνει την αντιμετώπιση αλληλένδετων παραγόντων που συμβάλλουν στην καρδιαγγειακή νόσο, όπως η φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, η αντίσταση στην ινσουλίνη, η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου και τα αυξημένα επίπεδα σωματιδίων που μεταφέρουν χοληστερόλη και μπορούν να προωθήσουν τη δημιουργία πλάκας», προσθέτει η Routhenstein. «Μικρές, σταθερές αλλαγές σε διάφορους τομείς μπορούν να έχουν ουσιαστική επίδραση στη μακροπρόθεσμη υγεία της καρδιάς».

Ο Davis συμφωνεί: «Το ευρύτερο μήνυμα είναι ότι η υγεία της καρδιάς βασίζεται σε συνήθειες που λειτουργούν συνδυαστικά, και αυτή η μελέτη το έδειξε ακριβώς».

Για εξατομικευμένες συμβουλές σχετικά με την καρδιαγγειακή υγεία και τις καθημερινές συνήθειες, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό.