Καρδιοπάθεια: Τα πρώιμα σημάδια και συμπτώματα που χρειάζεται να αναγνωρίζετε

Οι καρδιοπάθειες είναι μια ομάδα παθήσεων που επηρεάζουν το καρδιαγγειακό σύστημα, δηλαδή την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία. Τα πρώιμα σημάδια και συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με την πάθηση.

Η αναγνώριση πιθανών ενδείξεων είναι σημαντική για όλους, ιδιαίτερα για όσους έχουν προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας ή παράγοντες κινδύνου, όπως:

• υψηλή αρτηριακή πίεση
• υψηλή χοληστερόλη LDL (λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας)
• παχυσαρκία
• διαβήτης
• δυσκολία στη διατήρηση υγιεινής διατροφής
• καθιστική ζωή ή έλλειψη σωματικής δραστηριότητας
• κάπνισμα

Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να μην παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα, ιδίως στα αρχικά στάδια. Άλλοι ενδέχεται να εμφανίσουν περισσότερα συμπτώματα ή επιπλοκές. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώσει σημαντικά την υγεία.

Πρώιμα σημάδια καρδιοπάθειας

Η έγκαιρη διάγνωση, θεραπεία και παρακολούθηση μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα, να προλάβουν επιπλοκές και να βελτιώσουν την έκβαση. Πιθανές πρώιμες ενδείξεις περιλαμβάνουν τα εξής:

Πόνος ή δυσφορία στο στήθος

Ο πόνος ή η δυσφορία στο στήθος είναι συχνό σύμπτωμα διαφόρων καρδιακών παθήσεων, όπως η στηθάγχη και η καρδιακή προσβολή.

Στηθάγχη είναι ο πόνος ή η δυσφορία στο στήθος που εμφανίζεται όταν ο καρδιακός μυς δεν λαμβάνει αρκετό αίμα πλούσιο σε οξυγόνο. Συνήθως προκαλείται από σωματική δραστηριότητα, επειδή η άσκηση αυξάνει τις ανάγκες της καρδιάς σε οξυγόνο.

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), η στηθάγχη μπορεί επίσης να αποτελεί σύμπτωμα στεφανιαίας νόσου. Στη συγκεκριμένη πάθηση, χοληστερόλη και άλλα κατάλοιπα συσσωρεύονται στις στεφανιαίες αρτηρίες, οι οποίες τροφοδοτούν την καρδιά με αίμα. Οι αρτηρίες στενεύουν ή φράζουν, εμποδίζοντας την επαρκή ροή αίματος και οξυγόνου, ιδιαίτερα όταν αυξάνονται οι ανάγκες του οργανισμού.

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA) αναφέρει ότι ο πόνος ή η δυσφορία στο στήθος είναι επίσης το συχνότερο σύμπτωμα καρδιακής προσβολής. Μπορεί να μοιάζει με πίεση, σφίξιμο ή κάψιμο στο κέντρο του στήθους και να διαρκεί αρκετά λεπτά ή να εμφανίζεται και να υποχωρεί κατά διαστήματα.

Πόνος στο πάνω μέρος του σώματος

Ο πόνος ή η δυσφορία στο στήθος που σχετίζεται με την καρδιά μπορεί να επεκταθεί σε άλλες περιοχές του πάνω μέρους του σώματος, τόσο κατά τη διάρκεια επεισοδίου στηθάγχης όσο και σε καρδιακή προσβολή. Μπορεί να γίνει αισθητός στη:

• γνάθο
• τον λαιμό
• τους ώμους
• τα χέρια, ιδιαίτερα το αριστερό
• την πλάτη
• την κοιλιά

Ζάλη και αίσθημα λιποθυμίας

Η ζάλη και το αίσθημα λιποθυμίας μπορεί να σχετίζονται με διάφορα καρδιακά προβλήματα, όπως οι αρρυθμίες και η καρδιακή προσβολή. Μπορεί να εμφανιστούν κατά τη μέτρια ή έντονη σωματική δραστηριότητα, αλλά και σε κατάσταση ηρεμίας.

Δύσπνοια

Διάφορες καρδιακές παθήσεις μπορεί να μειώσουν τη ροή του αίματος προς την καρδιά και τα άκρα, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται υγρό στους πνεύμονες. Οι επαγγελματίες υγείας ονομάζουν την κατάσταση αυτή καρδιογενές πνευμονικό οίδημα. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• δύσπνοια, ιδιαίτερα κατά τη σωματική δραστηριότητα ή όταν το άτομο ξαπλώνει
• λαχάνιασμα
• κόπωση

Παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν καρδιογενές πνευμονικό οίδημα είναι:

• η στεφανιαία νόσος
• η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια
• η νόσος της αριστερής καρδιακής βαλβίδας
• οι αρρυθμίες
• η μυοκαρδιοπάθεια

Το καρδιογενές πνευμονικό οίδημα είναι απειλητική για τη ζωή κατάσταση και απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα.

Οίδημα και πρήξιμο

Οι καρδιοπάθειες μπορεί να δυσκολεύουν την καρδιά να αντλεί αίμα και τα νεφρά να αποβάλλουν την περίσσεια νατρίου και νερού. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κατακράτηση υγρών και πρήξιμο στα κάτω άκρα, όπως στα πόδια, τους αστραγάλους και τα πέλματα. Πρήξιμο μπορεί να εμφανιστεί και στην κοιλιά.

Καρδιακές παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν πρήξιμο είναι οι αρρυθμίες, οι παθήσεις των καρδιακών βαλβίδων και η καρδιακή ανεπάρκεια.

Κόπωση

Η καρδιοπάθεια επηρεάζει τη λειτουργία της καρδιάς, η οποία χρειάζεται να εργάζεται περισσότερο για να αντλεί αποτελεσματικά το αίμα. Παρά την αυξημένη προσπάθεια, μπορεί να μην παρέχει αρκετό οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά στα όργανα και τους ιστούς. Αυτό μπορεί να προκαλέσει μυϊκή αδυναμία και κόπωση.

Ένα άτομο με καρδιοπάθεια μπορεί να αισθάνεται αδυναμία και κόπωση ακόμη και μετά από ήπια σωματική δραστηριότητα ή έναν πλήρη νυχτερινό ύπνο. Έτσι, ενδέχεται να δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις καθημερινές δραστηριότητες.

Παθήσεις που μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία της καρδιάς και να προκαλέσουν κόπωση περιλαμβάνουν τη στεφανιαία νόσο, τις αρρυθμίες, τις παθήσεις των καρδιακών βαλβίδων και την καρδιακή ανεπάρκεια.

Ναυτία και έμετος

Η ναυτία και ο έμετος μπορεί να είναι συμπτώματα ορισμένων καρδιακών παθήσεων, όπως η καρδιακή προσβολή και η καρδιακή ανεπάρκεια.

Πώς μπορεί να διαφέρουν τα συμπτώματα ανάλογα με το φύλο

Οι καρδιοπάθειες μπορούν να επηρεάσουν οποιονδήποτε. Ωστόσο, τα σημάδια και τα συμπτώματα ενδέχεται να διαφέρουν ανάλογα με το φύλο που αποδόθηκε κατά τη γέννηση. Η γνώση αυτών των διαφορών μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή καθυστερημένης ή λανθασμένης διάγνωσης.

Συχνά συμπτώματα καρδιακής προσβολής

Η AHA αναφέρει τα παρακάτω συχνά συμπτώματα καρδιακής προσβολής σε άτομα οποιουδήποτε φύλου:

• πόνος ή δυσάρεστη αίσθηση πίεσης, πληρότητας ή σφιξίματος στο κέντρο του στήθους
• πόνος στο ένα ή και στα δύο χέρια
• αίσθημα λιποθυμίας
• εφίδρωση ή κρύος, κολλώδης ιδρώτας

Διαφορές στα συμπτώματα

Ο πόνος στο στήθος είναι το συχνότερο σύμπτωμα καρδιακής προσβολής σε όλους. Ωστόσο, ανασκόπηση του 2021 υποδεικνύει ότι τα άτομα στα οποία αποδόθηκε γυναικείο φύλο κατά τη γέννηση μπορεί να είναι πιθανότερο να υποστούν καρδιακή προσβολή χωρίς πόνο στο στήθος.

Επίσης, εμφανίζουν συχνότερα πρόσθετα συμπτώματα που δεν αφορούν το στήθος σε σύγκριση με τα άτομα στα οποία αποδόθηκε ανδρικό φύλο κατά τη γέννηση, είτε έχουν πόνο στο στήθος είτε όχι. Ενδέχεται να είναι πιθανότερο να παρουσιάσουν:

• δύσπνοια, με ή χωρίς δυσφορία στο στήθος
• πόνο στην πλάτη ή στη γνάθο
• ναυτία και έμετο

Παρότι ορισμένα συμπτώματα καρδιακής προσβολής είναι συχνότερα σε άτομα στα οποία αποδόθηκε γυναικείο φύλο κατά τη γέννηση, μπορούν να εμφανιστούν σε οποιονδήποτε. Όποιος πιστεύει ότι μπορεί να έχει συμπτώματα καρδιακής προσβολής χρειάζεται να αναζητήσει άμεσα επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Λανθασμένη διάγνωση και προκαταλήψεις

Έρευνα του British Heart Foundation υποδεικνύει ότι οι γυναίκες μπορεί να έχουν 50% περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες να λάβουν λανθασμένη διάγνωση μετά από καρδιακή προσβολή.

Σε μελέτη του 2018, στην οποία συμμετείχαν άτομα ηλικίας 18–55 ετών που είχαν λάβει θεραπεία για καρδιακή προσβολή σε νοσοκομείο, τα συμπτώματα ήταν παρόμοια για όλους. Ωστόσο, οι γυναίκες και οι επαγγελματίες υγείας που τις παρακολουθούσαν ήταν λιγότερο πιθανό να αποδώσουν τα αρχικά συμπτώματα σε καρδιοπάθεια.

Επιπλέον, σύμφωνα με την AHA, οι γυναίκες συχνά θεωρούν ότι τα συμπτώματα καρδιακής προσβολής οφείλονται σε λιγότερο σοβαρές παθήσεις, όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή η γρίπη. Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν επίσης ότι είναι πιθανότερο από τους άνδρες να αποδώσουν τα συμπτώματα σε στρες ή άγχος.

Πότε χρειάζεται να ζητήσετε ιατρική βοήθεια

Οι καρδιοπάθειες είναι ένας γενικός όρος για διάφορες παθήσεις που επηρεάζουν το καρδιαγγειακό σύστημα, όπως η στεφανιαία νόσος, η καρδιακή προσβολή και η καρδιακή ανεπάρκεια. Εκτός από τον πόνο ή τη δυσφορία στο στήθος, πιθανά σημάδια είναι η δύσπνοια, η κόπωση και η κατακράτηση υγρών με πρήξιμο.

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να περιορίσει την εξέλιξη της καρδιοπάθειας και να βοηθήσει στην πρόληψη επιδείνωσης των συμπτωμάτων και επιπλοκών. Αν παρατηρήσετε πιθανά σημάδια καρδιοπάθειας, επικοινωνήστε έγκαιρα με τον γιατρό σας για αξιολόγηση. Αν υποψιάζεστε καρδιακή προσβολή, αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική βοήθεια.