Η γήρανση δεν αρχίζει ξαφνικά μετά τα 50 ή τα 60. Το σώμα αλλάζει διαρκώς, συχνά με τρόπους που δεν φαίνονται ούτε γίνονται αισθητοί. Μία από αυτές τις αλλαγές αφορά τη φλεγμονή, η οποία επηρεάζει τόσο τη λειτουργία του ανοσοποιητικού όσο και τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών.
Η χρόνια φλεγμονή έχει συνδεθεί εδώ και καιρό με τη γήρανση. Νέα ευρήματα, ωστόσο, δείχνουν ότι ορισμένες σχετικές αλλαγές μπορεί να ξεκινούν νωρίτερα απ’ όσο θεωρούσαμε.
Τι είναι η φλεγμονώδης γήρανση και γιατί μας αφορά
Η φλεγμονή αποτελεί φυσιολογικό και απαραίτητο μέρος της λειτουργίας του ανοσοποιητικού. Όταν αρρωσταίνουμε, τραυματιζόμαστε ή εκτιθέμεθα σε κάποια απειλή, ο οργανισμός ενεργοποιεί μια φλεγμονώδη απόκριση για να προστατευτεί και να αποκαταστήσει τη βλάβη.
Το πρόβλημα προκύπτει όταν αυτή η απόκριση παραμένει ελαφρώς αυξημένη για μεγάλο διάστημα, ακόμη και χωρίς εμφανή λοίμωξη ή τραυματισμό. Οι ερευνητές χρησιμοποιούν τον όρο «φλεγμονώδης γήρανση» (inflammaging) για να περιγράψουν αυτή τη χρόνια, χαμηλού βαθμού φλεγμονή που συνδέεται με τη γήρανση.
Σε αντίθεση με τη φλεγμονή που μπορεί να προκαλέσει ένα διάστρεμμα ή ο πονόλαιμος, η φλεγμονώδης γήρανση δεν συνοδεύεται απαραίτητα από αισθητά συμπτώματα. Οι ερευνητές μπορούν να την εντοπίσουν μετρώντας συγκεκριμένους φλεγμονώδεις δείκτες στο αίμα.
Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η επίμονη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακές παθήσεις, μεταβολικά προβλήματα και άλλες καταστάσεις που σχετίζονται με τη γήρανση.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν τη φλεγμονή σε περισσότερους από 1.800 ενήλικες
Σε νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Mechanisms of Ageing and Development, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 1.825 ενήλικες ηλικίας 18 έως 89 ετών, οι οποίοι συμμετείχαν στη μελέτη ATTICA.
Οι συμμετέχοντες δεν είχαν καρκίνο, καρδιαγγειακή νόσο ή χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις. Έτσι, οι ερευνητές μπόρεσαν να εξετάσουν μοτίβα που σχετίζονται με την ηλικία σε άτομα χωρίς αυτές τις διαγνώσεις.
Η ερευνητική ομάδα μέτρησε στο αίμα αρκετούς φλεγμονώδεις δείκτες, μεταξύ των οποίων την IL-6, τον TNF-άλφα, το ινωδογόνο και την C-αντιδρώσα πρωτεΐνη. Τρεις από αυτούς τους δείκτες συνδυάστηκαν σε μια συνολική βαθμολογία που αντανακλούσε την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού.
Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα σε διαφορετικές ηλικίες και μεταξύ ανδρών και γυναικών, οι ερευνητές επιδίωξαν να εντοπίσουν πότε γίνονται ανιχνεύσιμες αυτές οι φλεγμονώδεις αλλαγές.
Ενδείξεις φλεγμονώδους γήρανσης εμφανίστηκαν στη δεκαετία των 20 και των 30
Σύμφωνα με τη συνδυασμένη βαθμολογία των φλεγμονωδών δεικτών, η μετάβαση προς μια κατάσταση αυξημένης ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού εμφανίστηκε περίπου στην ηλικία των 26 ετών στους άνδρες και των 35 ετών στις γυναίκες.
Η ηλικία αυτή είναι αρκετά μικρότερη απ’ ό,τι μπορεί να περιμένει κανείς όταν σκέφτεται τη φλεγμονή που σχετίζεται με τη γήρανση.
Δύο δείκτες, η IL-6 και το ινωδογόνο, αυξάνονταν σταθερά με την ηλικία και στα δύο φύλα. Αντίθετα, ο TNF-άλφα παρουσίασε εντονότερη αύξηση σε μεγαλύτερες ηλικίες στις γυναίκες. Το εύρημα υποδηλώνει ότι η φλεγμονώδης γήρανση δεν ακολουθεί απαραίτητα το ίδιο μοτίβο σε όλους.
Ωστόσο, οι ερευνητές συνέκριναν διαφορετικά άτομα σε διαφορετικές ηλικίες, αντί να παρακολουθούν τα ίδια άτομα με την πάροδο του χρόνου. Επομένως, η μελέτη δεν μπορεί να δείξει με ακρίβεια πώς εξελίσσεται η φλεγμονή σε κάθε άνθρωπο. Τα ευρήματα, πάντως, υποδηλώνουν ότι ορισμένες βιολογικές αλλαγές που συνδέονται με τη γήρανση μπορεί να αρχίζουν σχετικά νωρίς στην ενήλικη ζωή.
Πώς μπορείτε να υποστηρίξετε υγιή επίπεδα φλεγμονής
Χρειάζεται, λοιπόν, να ανησυχείτε για τη φλεγμονώδη γήρανση από τα μέσα της δεκαετίας των 20; Όχι απαραίτητα.
Η έρευνα υπενθυμίζει τη σημασία της υιοθέτησης συνηθειών που στηρίζουν τη μακροπρόθεσμη υγεία, πριν εμφανιστούν προβλήματα που σχετίζονται με την ηλικία. Πολλές από τις συνήθειες που ωφελούν την καρδιά, τον μεταβολισμό και τον εγκέφαλο συμβάλλουν επίσης στην υποστήριξη μιας υγιούς φλεγμονώδους απόκρισης.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η τακτική σωματική δραστηριότητα, τόσο η προπόνηση ενδυνάμωσης όσο και η καρδιαγγειακή άσκηση, η κατανάλωση τροφίμων φυτικής προέλευσης πλούσιων σε φυτικές ίνες, υγιεινών λιπαρών και ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων, ο σταθερός ύπνος και η εύρεση βιώσιμων τρόπων διαχείρισης του στρες.
Το βασικό συμπέρασμα
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι ότι αμφισβητεί τη χρονική περίοδο που συνήθως συνδέουμε με τη γήρανση. Συχνά θεωρούμε ότι στα 20 και στα 30 χτίζουμε την υγεία μας και ότι στις επόμενες δεκαετίες αρχίζουμε να την προστατεύουμε. Οι δύο διαδικασίες, όμως, μπορεί να συνδέονται περισσότερο απ’ όσο πιστεύουμε.
Μικρές συνήθειες αξίζει να υιοθετούνται από νωρίς: από το να προσθέσετε άλλη μία μερίδα λαχανικών στο βραδινό σας μέχρι να αφιερώσετε χρόνο στην προπόνηση ενδυνάμωσης ή να βάλετε σε τάξη το πρόγραμμα ύπνου σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/flegmonodis-giransi-oi-protes-endeixeis-mporei-na-emfanistoyn-prin-apo-ta-30/27026
