Μια μεγάλη επιστημονική ανασκόπηση θέτει υπό αμφισβήτηση το κατά πόσο η ιατρική κάνναβη βοηθά πράγματι τα άτομα με αϋπνία. Παρότι αυξάνεται το ενδιαφέρον για τη χρήση της ως θεραπείας για τον ύπνο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία είναι πολύ αδύναμα για να δείξουν με αξιοπιστία αν βελτιώνει την ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου ή τη λειτουργικότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Η αϋπνία επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους και μπορεί να δυσκολεύει την έλευση του ύπνου, τη διατήρησή του όλη τη νύχτα ή το ξύπνημα με αίσθημα ξεκούρασης. Εκτός από την ταλαιπωρία των άγρυπνων νυχτών, μπορεί να διαταράξει σημαντικά την καθημερινότητα και να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης άγχους ή κατάθλιψης.
Οι θεραπείες για την αϋπνία περιλαμβάνουν τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η οποία βοηθά στην αλλαγή σκέψεων και συνηθειών που παρεμβαίνουν στον ύπνο, καθώς και φάρμακα, όπως αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά. Ωστόσο, αυτές οι προσεγγίσεις δεν είναι εξίσου αποτελεσματικές για όλους, γεγονός που ενισχύει το ενδιαφέρον για εναλλακτικές επιλογές.
Η ιατρική κάνναβη έχει προσελκύσει ιδιαίτερη προσοχή λόγω της πιθανής συμβολής της στη βελτίωση του ύπνου. Σε αντίθεση με την κάνναβη για ψυχαγωγική χρήση, τα ρυθμιζόμενα ιατρικά προϊόντα περιέχουν συνήθως μετρημένες ποσότητες THC και CBD, δύο συστατικών της κάνναβης, και χορηγούνται ως δισκία, σπρέι ή έλαια. Παρά τη δημοτικότητά της, οι επιστήμονες εξακολουθούν να συζητούν αν η κάνναβη προσφέρει ουσιαστικό όφελος στα άτομα με αϋπνία.
Η ανασκόπηση εντοπίζει λίγα στοιχεία για οφέλη στον ύπνο
Για να διερευνήσουν το ζήτημα, ερευνητές από το Κέντρο Cochrane Associate του Universidad Hospital Italiano de Buenos Aires και το University of Manitoba εξέτασαν εννέα κλινικές μελέτες. Σε αυτές συμμετείχαν 537 ενήλικες, ηλικίας 18 έως 76 ετών, οι οποίοι λάμβαναν θεραπεία για την αϋπνία.
Οι περισσότερες μελέτες αφορούσαν άτομα με πρωτοπαθή αϋπνία, δηλαδή με προβλήματα ύπνου που δεν αποδίδονταν σε κάποια άλλη πάθηση. Σε οκτώ δοκιμές, η ρυθμιζόμενη ιατρική κάνναβη συγκρίθηκε με εικονικό φάρμακο, μια ανενεργή θεραπεία που χρησιμοποιείται για να αξιολογηθεί αν μια αγωγή προσφέρει πραγματικό όφελος. Η υπόλοιπη δοκιμή συνέκρινε την κάνναβη με την αμιτριπτυλίνη, ένα αντικαταθλιπτικό που χρησιμοποιείται μερικές φορές για την αντιμετώπιση προβλημάτων ύπνου.
Στις συγκρίσεις με εικονικό φάρμακο, η ιατρική κάνναβη είχε μικρή ή μηδενική κλινικά σημαντική επίδραση στην ποιότητα του ύπνου, στην ικανοποίηση από αυτόν, στις συνολικές ώρες ύπνου ή στη λειτουργικότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Οι ερευνητές εντόπισαν και πιθανά μειονεκτήματα. Όσοι έλαβαν ιατρική κάνναβη είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως ζάλη και ξηροστομία, σε σύγκριση με όσους έλαβαν εικονικό φάρμακο. Ωστόσο, το εύρημα προέκυψε από σχετικά μικρό αριθμό μελετών, κάτι που περιορίζει την εμπιστοσύνη σε αυτό.
Υπήρχαν ορισμένες ενδείξεις ότι η ιατρική κάνναβη ενδέχεται να βελτιώνει τη συνολική ποιότητα ζωής. Τα στοιχεία, όμως, που στηρίζουν αυτό το ενδεχόμενο ήταν εξαιρετικά αβέβαια. Όταν συνδυάστηκαν τα ευρήματα, τα αποτελέσματα ήταν συμβατά με εκβάσεις που κυμαίνονταν από μικρή επιδείνωση έως σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής.
«Το βασικό μήνυμα είναι ότι η διαθέσιμη έρευνα δεν επαρκεί προς το παρόν για να απαντήσουμε με αξιοπιστία αν η ιατρική κάνναβη βοηθά τα άτομα με αϋπνία», λέει η δρ Lucia Varela, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης από το University of Manitoba του Καναδά. «Αυτό δεν σημαίνει ότι η ιατρική κάνναβη είναι αναποτελεσματική. Σημαίνει ότι, με βάση τα στοιχεία που διαθέτουμε, δεν μπορούμε να βγάλουμε αξιόπιστα συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητά της στην αϋπνία στον γενικό πληθυσμό».
Γιατί οι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι για την κάνναβη και την αϋπνία
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα ήταν η ποιότητα της ίδιας της έρευνας. Οι συντάκτες της ανασκόπησης αξιολόγησαν ως χαμηλή ή πολύ χαμηλή τη βεβαιότητα των διαθέσιμων στοιχείων, επικαλούμενοι μικρό αριθμό συμμετεχόντων, αντικρουόμενα ευρήματα και πιθανή μεροληψία στον τρόπο διεξαγωγής των δοκιμών.
Μια ακόμη δυσκολία ήταν η έλλειψη συνέπειας μεταξύ των μελετών. Οι ερευνητές εξέτασαν διαφορετικά προϊόντα ιατρικής κάνναβης, γεγονός που δυσκόλευε την άμεση σύγκριση των αποτελεσμάτων και την εκτίμηση του αν ορισμένες μορφές μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικές από άλλες.
Οι μελέτες ήταν επίσης σχετικά σύντομες. Η μεγαλύτερη παρακολούθησε τους συμμετέχοντες για μόλις 12 εβδομάδες, αφήνοντας αναπάντητα σημαντικά ερωτήματα για το αν η ιατρική κάνναβη μπορεί να προσφέρει διαρκή οφέλη στον ύπνο ή να έχει πρόσθετες επιδράσεις με παρατεταμένη χρήση.
Χρειάζεται περισσότερη έρευνα πριν προταθεί η κάνναβη για την αϋπνία
Οι ερευνητές επισήμαναν επίσης ότι οι συμμετέχοντες στις μελέτες δεν αντιπροσώπευαν επαρκώς τον ευρύτερο πληθυσμό των ατόμων με αϋπνία.
Οι γυναίκες αποτελούσαν σχεδόν τα τρία τέταρτα των συμμετεχόντων (72,66%), ενώ οι μελέτες επικεντρώνονταν σε μεγάλο βαθμό σε νεότερους ενήλικες. Επομένως, δεν είναι σαφές αν τα ευρήματα ισχύουν εξίσου για τους άνδρες, τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους ή όσους έχουν αϋπνία παράλληλα με άλλες παθήσεις.
Συνολικά, οι περιορισμοί αυτοί σημαίνουν ότι η υπάρχουσα έρευνα δεν μπορεί να αποδείξει αν η ιατρική κάνναβη αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία για την αϋπνία. Οι συγγραφείς τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο αυστηρά σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές προτού η κάνναβη μπορεί να συστηθεί με βεβαιότητα για τη βελτίωση του ύπνου.
Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η ιατρική κάνναβη είναι αναποτελεσματική. Αντίθετα, αναδεικνύουν πόσα παραμένουν άγνωστα για μια θεραπεία που έχει προσελκύσει σημαντικό ενδιαφέρον, παρά τα περιορισμένα στοιχεία υψηλής ποιότητας.
«Τα στοιχεία είναι πολύ αδύναμα και αβέβαια για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τη χρήση της ιατρικής κάνναβης για την αϋπνία», λέει ο δρ Luis Garegnani, ανώτερος συγγραφέας της μελέτης από το Universidad Hospital Italiano de Buenos Aires της Αργεντινής. «Αντί να αντιμετωπίζουν τα ευρήματα είτε ως επιδοκιμασία είτε ως απόρριψη της ιατρικής κάνναβης, οι κλινικοί γιατροί και οι ασθενείς θα πρέπει να αναγνωρίζουν την αβεβαιότητα και να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες περιστάσεις κάθε περίπτωσης, όσο συγκεντρώνονται καλύτερα στοιχεία».
Για την αντιμετώπιση της αϋπνίας και τη χρήση ιατρικής κάνναβης, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/iatriki-kannavi-kai-aypnia-ta-stoicheia-gia-ti-veltiosi-toy-ypnoy-paramenoyn-periorismena/27063
