Ozempic και Mounjaro: Το κάψιμο στο δέρμα που μπορεί να σχετίζεται με τη δόση

Ορισμένοι άνθρωποι που λαμβάνουν ενέσιμα φάρμακα για την απώλεια βάρους αναφέρουν ένα ασυνήθιστο σύμπτωμα: αίσθηση καψίματος στο δέρμα, σαν να έχουν πάθει σοβαρό ηλιακό έγκαυμα, ακόμη και όταν δεν υπάρχει ορατή κοκκινίλα ή ερεθισμός. Η αλλοδυνία, όπως ονομάζεται, κάνει επώδυνα ερεθίσματα που συνήθως δεν προκαλούν πόνο, όπως η επαφή των ρούχων με το δέρμα ή ένα ελαφρύ άγγιγμα.

Η αλλοδυνία δεν περιλαμβάνεται επί του παρόντος στις αναγνωρισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες δημοφιλών φαρμάκων για την απώλεια βάρους, όπως τα Ozempic, Wegovy, Mounjaro και Zepbound. Ωστόσο, αυξανόμενος αριθμός ιατρικών αναφορών έχει εγείρει ερωτήματα για πιθανή σύνδεση, ενώ ασθενείς περιγράφουν παρόμοιες εμπειρίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Έχω σημεία σε όλο μου το σώμα που καίνε. Με τρελαίνει. Τα μαλακά σημεία στα χέρια μου, η μέση και οι πτυχές όπου τα πόδια ενώνονται με τον κορμό μου καίνε», έγραψε ένας χρήστης στο Reddit. Ένας άλλος ανέφερε: «Τα παυσίπονα χωρίς συνταγή δεν βοηθούν. Ούτε τα αναισθητικά τζελ με λιδοκαΐνη. Είναι απαίσιο».

Κάποιοι ασθενείς λένε ότι ο πόνος υποχώρησε όταν μείωσαν τη δόση ή διέκοψαν το φάρμακο, κάτι που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η αντίδραση να σχετίζεται με την ποσότητα του φαρμάκου. Ωστόσο, οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη διαπιστώσει αν οι ενέσεις προκαλούν άμεσα τα συμπτώματα ή πόσο συχνά εμφανίζεται το πρόβλημα.

Η εμπειρία μιας ασθενούς με την τιρζεπατίδη

Μία από όσες έχουν εμφανίσει αυτά τα συμπτώματα είναι η Kaela Knight, 25 ετών, τεχνίτρια νυχιών και δημιουργός περιεχομένου από το Κολοράντο. Έχει συγκεντρώσει περισσότερους από 40.000 ακολούθους στο TikTok, όπου καταγράφει την προσπάθειά της να χάσει βάρος.

Πριν αρχίσει την τιρζεπατίδη, τον Σεπτέμβριο του 2024, ζύγιζε 95,3 κιλά. Είχε ήδη χάσει 13,6 κιλά με αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής, αλλά λέει ότι η καταμέτρηση θερμίδων είχε οδηγήσει σε μια ανθυγιεινή σχέση με το φαγητό και ξαναπήρε το βάρος που είχε χάσει.

Ο γιατρός της πρότεινε τελικά το φάρμακο ως εναλλακτικό τρόπο διαχείρισης του βάρους. Της εξήγησε ότι θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην ανακούφιση ορισμένων συμπτωμάτων του συνδρόμου ορθοστατικής ταχυκαρδίας, μιας πάθησης που επηρεάζει τη ροή του αίματος και μπορεί να προκαλεί ζάλη, κόπωση και γρήγορο καρδιακό ρυθμό κατά την όρθια στάση.

Παράλληλα με τις ενέσεις, η Kaela έδωσε έμφαση σε μια διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνη, στην επαρκή ενυδάτωση και στην ανάπτυξη πιο υγιεινών συνηθειών. Έφτασε τελικά τα 56,7 κιλά, χάνοντας επιπλέον 38,6 κιλά.

Εκτός από σχετικά συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως κόπωση και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, εμφάνισε μια παράξενη αίσθηση καψίματος στο δέρμα όταν αύξησε τη δόση της από 2,5 σε 5 mg.

«Παρατήρησα για πρώτη φορά τα συμπτώματα τον δεύτερο μήνα της θεραπείας, κυρίως όταν άρχισα να αυξάνω τη δόση σε περίπου 5 mg σύνθετης τιρζεπατίδης», ανέφερε. «Το περιγράφω πάντα σαν ηλιακό έγκαυμα χωρίς ορατή κοκκινίλα ή ερεθισμό. Ακόμη και το πιο ελαφρύ άγγιγμα στο δέρμα μου μπορούσε να είναι δυσάρεστο».

Ο πόνος εμφανιζόταν σε διαφορετικά σημεία του σώματος σε κάθε επεισόδιο. «Οι αισθήσεις εμφανίζονταν σε τυχαία, εντοπισμένα σημεία, όπως στους γοφούς, στους πήχεις και στο πίσω μέρος του λαιμού μου. Σε δύο περιπτώσεις, το κάψιμο έμοιαζε να μετακινείται ανάμεσα σε διαφορετικά σημεία του σώματός μου για περίπου μία εβδομάδα. Αυτά τα επεισόδια ήταν σίγουρα τα πιο δυσάρεστα και ασυνήθιστα», είπε.

Κάθε επεισόδιο διαρκούσε συνήθως 24 έως 48 ώρες και στη συνέχεια υποχωρούσε. «Τα συμπτώματα δεν επηρέαζαν σημαντικά τις καθημερινές μου δραστηριότητες, αλλά ήταν σίγουρα δυσάρεστα. Ακόμη και κάτι τόσο απλό όσο η επαφή των ρούχων με το δέρμα μου μπορούσε να με ενοχλήσει», πρόσθεσε.

Ανησυχώντας, επικοινώνησε με τον γιατρό της, ο οποίος της είπε ότι και άλλοι ασθενείς είχαν αναφέρει παρόμοια συμπτώματα. Της συστήθηκε να πάρει συμπλήρωμα βιταμίνης Β, αν και δεν υπάρχουν τεκμηριωμένα στοιχεία ότι αυτό αντιμετωπίζει την αλλοδυνία που σχετίζεται με φάρμακα απώλειας βάρους.

«Τα συμπτώματά μου φάνηκε να υποχωρούν καθώς μείωσα τη δόση για τη συντήρηση του βάρους, στα 2,5 έως 4 mg. Έμαθα επίσης τρόπους για να περιορίζω την ενόχληση, όπως οι δροσερές κομπρέσες και τα φαρδιά ρούχα», είπε. Εκτιμά ότι εμφάνισε το αίσθημα καψίματος περίπου δέκα φορές κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Παρότι ήταν δυσάρεστο, δεν ήταν αρκετά σοβαρό ώστε να την οδηγήσει στη διακοπή του φαρμάκου.

Ελπίζει ότι η κοινοποίηση της εμπειρίας της θα ενθαρρύνει και άλλους με παρόμοια συμπτώματα να ζητήσουν ιατρική συμβουλή. «Όταν μοιράστηκα για πρώτη φορά την εμπειρία μου στο διαδίκτυο, πίστευα ότι ήταν εξαιρετικά σπάνια. Έμεινα έκπληκτη από το πόσοι άνθρωποι αναγνώρισαν αυτό που περιέγραφα. Να ακούτε το σώμα σας και να διεκδικείτε τη φροντίδα που χρειάζεστε. Η εμπειρία του καθενός είναι διαφορετική, γι’ αυτό μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τον επαγγελματία υγείας σας αν κάτι δεν σας φαίνεται σωστό».

«Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να είναι απογοητευτικές, αλλά πολλές μπορούν να αντιμετωπιστούν. Δεν μπορούν να προληφθούν όλες, όμως η έμφαση στην πρωτεΐνη, στην ενυδάτωση, στην κίνηση και στις υγιεινές συνήθειες μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στη συνολική προσπάθεια», πρόσθεσε.

Πώς μπορεί να σχετίζεται το κάψιμο με τα φάρμακα

Για να κατανοήσουμε τι μπορεί να συμβαίνει, χρειάζεται να εξετάσουμε πώς λειτουργούν αυτά τα φάρμακα. Η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη μιμούνται τη δράση ορμονών που συμμετέχουν στη ρύθμιση της όρεξης και του σακχάρου στο αίμα. Η σεμαγλουτίδη δρα στους υποδοχείς της ορμόνης GLP-1, ενώ η τιρζεπατίδη στοχεύει και τους υποδοχείς μιας δεύτερης ορμόνης, της GIP. Και τα δύο φάρμακα δρουν σε οδούς του εγκεφάλου που ρυθμίζουν την όρεξη, βοηθώντας τους ανθρώπους να αισθάνονται πιο χορτάτοι και να τρώνε λιγότερο.

Ερευνητές έχουν προτείνει ότι οι επιδράσεις στο νευρικό σύστημα ενδέχεται να εξηγούν γιατί ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν ασυνήθιστες αισθήσεις στο δέρμα.

«Είναι πιθανό αυτά τα φάρμακα να επηρεάζουν υποδοχείς στα νεύρα του εγκεφάλου, όπου βρίσκεται η κύρια δράση τους για τη ρύθμιση της όρεξης», λέει ο δρ Richard Siegel, ενδοκρινολόγος στο Tufts Medicine. «Τα συμπτώματα φαίνεται να εντοπίζονται περισσότερο στην περιφέρεια του σώματος, όμως οι επιδράσεις που ξεκινούν από τον εγκέφαλο μπορούν να μεταδοθούν μέσω του νωτιαίου μυελού και στα νεύρα, οδηγώντας τελικά σε συμπτώματα όπως η ευαισθησία του δέρματος».

Ο δρ Siegel αναφέρει επίσης ότι οι αλλαγές στο στρώμα λίπους κάτω από το δέρμα κατά την απώλεια βάρους ενδέχεται να επηρεάζουν την ευαισθησία των νεύρων. «Έχει διατυπωθεί η υπόθεση ότι οι αλλαγές στο λίπος κάτω από το δέρμα μπορεί να συμβάλλουν σε μη φυσιολογικές αισθήσεις, κάνοντας ενδεχομένως τα νεύρα πιο ευαίσθητα ή αλλάζοντας τη θέση τους. Ωστόσο, σε ορισμένους ανθρώπους τα συμπτώματα εμφανίζονται νωρίτερα από όσο θα αναμενόταν με βάση μόνο την απώλεια βάρους και λίπους», λέει.

Καμία από τις δύο θεωρίες δεν έχει αποδειχθεί και οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί αυτά τα φάρμακα ενδέχεται να προκαλούν την αντίδραση. Αρκετές δημοσιευμένες ιατρικές αναφορές, ωστόσο, περιγράφουν ασθενείς που εμφάνισαν αλλοδυνία ενώ λάμβαναν τέτοια φάρμακα.

Τι έχουν καταγράψει οι ιατρικές αναφορές

Σε αναφορά του Οκτωβρίου του 2025, ερευνητές περιέγραψαν δύο περιστατικά που αφορούσαν τη σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη. Το πρώτο ήταν μια γυναίκα 56 ετών που λάμβανε θεραπεία για την παχυσαρκία και εμφάνισε επώδυνες αισθήσεις στο δέρμα μέσα σε λίγες εβδομάδες από τη μετάβαση από τη λιραγλουτίδη σε εβδομαδιαία δόση σεμαγλουτίδης 2,4 mg. Τα συμπτώματα διήρκεσαν έξι εβδομάδες και υποχώρησαν χωρίς θεραπεία.

Ο δεύτερος ασθενής, ένας άνδρας 75 ετών με διαβήτη τύπου 2, εμφάνισε αίσθημα καψίματος σε όλο το σώμα μετά τη μετάβαση από την από του στόματος σεμαγλουτίδη στην τιρζεπατίδη. Η δόση της τιρζεπατίδης είχε αυξηθεί σταδιακά στα 15 mg την εβδομάδα, τη μεγαλύτερη εγκεκριμένη δόση. Ο πόνος διήρκεσε αρχικά δύο εβδομάδες και στη συνέχεια υποχώρησε, αλλά αργότερα επανήλθε εντονότερος. Όταν διέκοψε την τιρζεπατίδη και επέστρεψε στην από του στόματος σεμαγλουτίδη, τα συμπτώματα υποχώρησαν.

Οι ερευνητές πρότειναν ότι η αντίδραση μπορεί να σχετίζεται με τη δόση, ιδίως καθώς ορισμένοι ασθενείς παρουσίασαν βελτίωση όταν μείωσαν ή διέκοψαν τη θεραπεία. Ωστόσο, δύο περιστατικά δεν αρκούν για να αποδειχθεί ότι ευθύνονται τα φάρμακα.

Προγενέστερη αναφορά, που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2025, περιέγραψε τέσσερις ασθενείς που εμφάνισαν αλλοδυνία αφού αύξησαν την εβδομαδιαία δόση σεμαγλουτίδης στα 2,4 mg. Δύο διέκοψαν το φάρμακο και τα συμπτώματά τους υποχώρησαν. Από τους δύο που συνέχισαν τη θεραπεία, ο ένας ανάρρωσε έπειτα από τέσσερις μήνες, ενώ ο άλλος διέκοψε προσωρινά το φάρμακο και στη συνέχεια το ξανάρχισε χωρίς να εμφανίσει ξανά πόνο.

Τα περιστατικά υποδηλώνουν ότι τα συμπτώματα ενδέχεται μερικές φορές να υποχωρούν χωρίς να χρειαστεί ο ασθενής να διακόψει οριστικά τη θεραπεία.

«Αυτά τα συμπτώματα μπορεί ασφαλώς να διαρκέσουν από ημέρες έως εβδομάδες», λέει ο δρ Siegel. «Με πολλές από τις αρχικές ανεπιθύμητες ενέργειες αυτής της κατηγορίας φαρμάκων, όπως η ναυτία και η δυσκοιλιότητα, ο οργανισμός τείνει να προσαρμόζεται με τον καιρό. Είναι πιθανό να συμβαίνει κάτι παρόμοιο και εδώ: προσωρινές αλλαγές στη δραστηριότητα των υποδοχέων επηρεάζουν αρχικά τη μετάδοση των νευρικών σημάτων, αλλά γίνονται λιγότερο αισθητές καθώς προσαρμόζεται ο οργανισμός».

Τι δείχνουν οι κλινικές δοκιμές για τις αισθητικές διαταραχές

Οι αναφορές δημιουργούν την πιθανότητα μιας πραγματικής αντίδρασης στο φάρμακο, αλλά δεν μπορούν να δείξουν πόσο συχνά συμβαίνει. Σε κλινικές δοκιμές έχει καταγραφεί μια ευρύτερη κατηγορία μη φυσιολογικών ή δυσάρεστων αισθήσεων στο δέρμα, που ονομάζεται δυσαισθησία. Μπορεί να περιλαμβάνει κάψιμο, μυρμήγκιασμα ή άλλες ενοχλητικές αισθήσεις, αλλά δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την αλλοδυνία, κατά την οποία ένα άγγιγμα που συνήθως δεν πονά γίνεται επώδυνο.

Σε δοκιμή υψηλής δόσης από του στόματος σεμαγλουτίδης, δυσαισθησία αναφέρθηκε σε λιγότερο από το 3% των 334 ασθενών που λάμβαναν το φάρμακο, έναντι κανενός στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι τέτοια συμπτώματα μπορεί να είναι συχνότερα με ορισμένα νεότερα και ισχυρότερα φάρμακα απώλειας βάρους. Ένα από αυτά είναι η ρετατρουτίδη, μια πειραματική ένεση που στοχεύει τρεις ορμονικούς υποδοχείς —GLP-1, GIP και γλυκαγόνη— αντί για έναν στην περίπτωση της σεμαγλουτίδης ή δύο στην περίπτωση της τιρζεπατίδης.

Στοιχεία από δοκιμές Φάσης 3 έδειξαν ότι δυσαισθησία αναφέρθηκε στο 8,8% των ασθενών που λάμβαναν δόση 9 mg και στο 20,9% όσων λάμβαναν 12 mg, έναντι μόλις 0,7% όσων έλαβαν εικονικό φάρμακο. Τα ποσοστά αφορούν την ευρύτερη κατηγορία μη φυσιολογικών αισθήσεων στο δέρμα και όχι επιβεβαιωμένα περιστατικά αλλοδυνίας. Οι αντιδράσεις ήταν γενικά ήπιες και σπάνια οδήγησαν τους ασθενείς στη διακοπή της θεραπείας.

Τα ευρήματα εγείρουν, ωστόσο, ερωτήματα για το αν φάρμακα που δρουν σε περισσότερες ορμονικές οδούς ή χορηγούνται σε υψηλότερες δόσεις μπορεί να προκαλούν συχνότερα αισθητικές διαταραχές. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να προσδιοριστεί ποιοι είναι πιο επιρρεπείς.

«Από όσο μπορώ να κρίνω, αυτό θα αφορά κυρίως ανθρώπους που λαμβάνουν υψηλότερες δόσεις αυτών των φαρμάκων», λέει ο δρ Siegel. «Κατά τα άλλα, δεν είναι σαφές ποιοι μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι. Θα μπορούσα να αναρωτηθώ αν άνθρωποι με μεγαλύτερη ευαισθησία στον πόνο, όπως όσοι έχουν ινομυαλγία, μπορεί να είναι πιο επιρρεπείς, αλλά αυτό δεν είναι σαφές».

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση

Αν κάποιος εμφανίσει ασυνήθιστο πόνο στο δέρμα ενώ λαμβάνει φάρμακο για την απώλεια βάρους, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει αν είναι κατάλληλη η προσαρμογή της δόσης ή η αλλαγή θεραπείας. Οι ασθενείς δεν πρέπει, ωστόσο, να αλλάζουν ή να διακόπτουν συνταγογραφημένο φάρμακο χωρίς να το συζητήσουν με τον επαγγελματία υγείας τους.

Επίσης, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι κάθε αίσθημα καψίματος ή πόνος στο δέρμα οφείλεται στις ενέσεις. Η αλλοδυνία μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες παθήσεις, όπως ο έρπης ζωστήρας, η ημικρανία και ορισμένες μορφές νευρικής βλάβης.

Ο δρ Siegel συνιστά να καταγράφονται πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα, σε ποια σημεία και αν κάτι τα βελτιώνει ή τα επιδεινώνει. «Όσο περισσότερες πληροφορίες, τόσο το καλύτερο. Είναι πολύ σημαντικό να σημειώνετε πότε συμβαίνει, πού εμφανίζεται, αν κάτι το βελτιώνει ή το επιδεινώνει και αν προκύπτει κάποια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας. Αυτές οι πληροφορίες, μαζί με την κλινική εξέταση, μπορούν να βοηθήσουν στην αξιολόγηση και στον σχεδιασμό της αντιμετώπισης».

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν προσωρινά συμπτώματα, τα οποία υποχωρούν χωρίς μακροχρόνια προβλήματα. Ωστόσο, ο πόνος που επιμένει ή επιδεινώνεται χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

«Πολλές σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σχετικά ήπιες και δεν προκαλούν ανησυχία. Μερικές φορές, όμως, μπορεί να είναι ανησυχητικές», λέει ο δρ Siegel. «Είναι χρήσιμο να συγκεντρώνετε πληροφορίες, ώστε να μπορείτε να συζητήσετε με σαφήνεια με τον γιατρό που σας συνταγογραφεί το φάρμακο». Οι αποφάσεις για τη δόση ή τη θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό.