Η απώλεια της αίσθησης της γεύσης συνεχίζει να επηρεάζει ορισμένους ανθρώπους για περισσότερο από έναν χρόνο μετά την COVID-19. Νέα μελέτη εντόπισε βιολογικές μεταβολές στους γευστικούς κάλυκες, οι οποίες ενδέχεται να εξηγούν το φαινόμενο. Ποια συμπεράσματα προέκυψαν;
Απώλεια γεύσης μετά την COVID-19: Τα ευρήματα νέας μελέτης
Στην έρευνα συμμετείχαν 28 άτομα με διαταραχές της γεύσης που εξακολουθούσαν να υπάρχουν πάνω από έναν χρόνο μετά τη λοίμωξη. Την πραγματοποίησαν επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κολοράντο Anschutz και δύο πανεπιστημίων της Σουηδίας. Κανένας συμμετέχων δεν είχε χρειαστεί νοσηλεία.
Στο περιοδικό Chemical Senses δημοσιεύτηκε η μελέτη με τίτλο “Taste dysfunction in long COVID“. Πρόκειται για την πρώτη άμεση βιολογική τεκμηρίωση που συνδέει όσα συμπτώματα περιγράφουν οι ασθενείς με μετρήσιμες μεταβολές στα κύτταρα της γεύσης.
Νεότερα ερευνητικά δεδομένα για τη γεύση μετά την COVID-19
Τα ευρήματα από τις έρευνες των τελευταίων ετών δεν είναι ομοιόμορφα. Σε ορισμένες μελέτες, τα προβλήματα γεύσης που αναφέρουν οι ασθενείς αποδίδονται συχνά στην απώλεια της όσφρησης· άλλες, ωστόσο, επιβεβαιώνουν ότι οι γευστικές διαταραχές ενδέχεται να διαρκούν για μεγάλο διάστημα.
- Η μελέτη του 2024 “Long-term taste and smell outcomes after COVID-19“ διαπίστωσε ότι, έναν χρόνο μετά τη λοίμωξη, η γευστική λειτουργία δεν παρουσίαζε σημαντική διαφορά ανάμεσα σε 340 άτομα που είχαν νοσήσει και 434 που δεν είχαν νοσήσει. Αντίθετα, η απώλεια όσφρησης ήταν συχνότερη στους ανθρώπους που είχαν περάσει COVID-19.
- Στη μελέτη του 2023 “Long-term dysfunction of taste papillae in SARS-CoV-2”, ο ιός εντοπίστηκε στους γευστικούς κάλυκες 16 ασθενών έως και 63 εβδομάδες μετά τη νόσηση. Η επάνοδος της γεύσης συνδέθηκε με την απομάκρυνση του ιού.
- Τρία χρόνια μετά τη νόσηση, το 5% εξακολουθούσε να έχει προβλήματα, ενώ το 92% είχε βελτιωθεί ή αναρρώσει, σύμφωνα με τη μελέτη του 2023 “Evaluating long-term smell or taste dysfunction in mildly symptomatic COVID-19 patients: a 3-year follow-up study”. Σε κάποιες περιπτώσεις, η βελτίωση ήρθε αφού είχαν περάσει ακόμη και δύο χρόνια.
Τι αποκάλυψαν οι εξετάσεις των 28 συμμετεχόντων
Στις δοκιμές γεύσης, 8 από τους 28 συμμετέχοντες εμφάνισαν σαφώς μη φυσιολογικά αποτελέσματα. Παράλληλα, 11 δήλωσαν ότι δυσκολεύονταν να αναγνωρίσουν ορισμένες γεύσεις, κυρίως τη γλυκιά, την πικρή και την umami — την ιδιαίτερη νοστιμιά που συναντάται, μεταξύ άλλων, στο κρέας, στα μανιτάρια και στον ζωμό.
Η ανίχνευση της αλμυρής και της ξινής γεύσης, από την άλλη, είχε παραμείνει σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστη. Για να διερευνήσουν τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τα ευρήματα, οι ερευνητές πήραν μικρά δείγματα ιστού από τους γευστικούς κάλυκες 20 συμμετεχόντων και τα έλεγξαν για ανωμαλίες.
Ο μοριακός ενισχυτής που σχετίζεται με τη γεύση
Η ομάδα, υπό τον Göran Hellekant από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν και το Σουηδικό Πανεπιστήμιο Γεωπονικών Επιστημών, βρήκε χαμηλότερα επίπεδα αγγελιοφόρου RNA (mRNA). Το μόριο αυτό μεταφέρει τις γενετικές οδηγίες που χρειάζονται για την παραγωγή πρωτεϊνών.
Οι οδηγίες αυτές αφορούν την PLCβ2, πρωτεΐνη με σημαντική συμμετοχή στη μεταφορά των γευστικών σημάτων. Ειδικότερα, ενισχύει τα σήματα της γλυκιάς, της πικρής και της umami γεύσης.
«Η PLCβ2 λειτουργεί σαν μοριακός ενισχυτής μέσα στα γευστικά κύτταρα. Ενισχύει το σήμα πριν αυτό φτάσει στον εγκέφαλο. Όταν τα επίπεδά της μειώνονται, το γευστικό σήμα εξασθενεί», αναφέρει ο Thomas Finger, καθηγητής κυτταρικής και αναπτυξιακής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο Anschutz, σύμφωνα με το ScienceDaily.
Το εύρημα ενδέχεται να δίνει απάντηση στο γιατί ορισμένες γεύσεις επηρεάζονται περισσότερο από άλλες. Οι μηχανισμοί με τους οποίους γίνονται αντιληπτές η αλμυρή και η ξινή γεύση δεν εξαρτώνται από την PLCβ2, κάτι που ίσως εξηγεί γιατί αυτές οι δύο γεύσεις μένουν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες.
Δομικές αλλαγές στους γευστικούς κάλυκες σε ορισμένους συμμετέχοντες
Οι ερευνητές εντόπισαν και άλλες ανωμαλίες πέρα από εκείνες που αφορούν τη μεταφορά των γευστικών σημάτων. Η εξέταση με μικροσκόπιο έδειξε ότι η δομή και η διάταξη των γευστικών κυττάρων είχαν μεταβληθεί σε ορισμένους συμμετέχοντες.
«Κάποιοι συμμετέχοντες είχαν γευστικούς κάλυκες με φυσιολογική όψη, ενώ σε άλλους παρατηρήθηκε δομική αποδιοργάνωση. Στην επίμονη δυσλειτουργία της γεύσης φαίνεται να συμβάλλουν τόσο οι μοριακές όσο και οι δομικές αλλαγές», προσθέτει ο Finger.
Γιατί η απώλεια γεύσης μπορεί να επιμένει για καιρό
Υπό κανονικές συνθήκες, τα κύτταρα στους γευστικούς κάλυκες ανανεώνονται περίπου κάθε 2 έως 4 εβδομάδες. Οι ερευνητές, ωστόσο, βρήκαν ενδείξεις πως οι μοριακές διεργασίες που απαιτούνται για τη φυσιολογική λειτουργία της γεύσης ενδέχεται να εξακολουθούν να είναι διαταραγμένες για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε ορισμένα άτομα.
Η γεύση επανέρχεται στους περισσότερους ασθενείς μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων έως μηνών. Παρ’ όλα αυτά, μια μικρή ομάδα εξακολουθεί να έχει συμπτώματα για μεγάλο διάστημα μετά τη νόσηση.
«Τα ευρήματά μας παρέχουν μετρήσιμα στοιχεία για τη μακροχρόνια διαταραχή της γεύσης σε ορισμένους ασθενείς μετά τον COVID-19, ακόμη και πολύ καιρό μετά την απομάκρυνση του ιού», επισημαίνουν καταληκτικά οι συγγραφείς.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα. Πρέπει να διερευνηθεί αν οι μοριακές ανωμαλίες μπορούν να υποχωρήσουν, καθώς και αν θεραπείες που αποσκοπούν στην αποκατάσταση της μετάδοσης των γευστικών σημάτων θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους ασθενείς.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/apoleia-geysis-meta-tin-covid-giati-kapoioi-den-tin-xanavriskoyn-ti-vrikan-oi-epistimones-stoys-geystikoys-kalykes/28292
