Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση: Συμπτώματα, παράγοντες κινδύνου και αντιμετώπιση

Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT) είναι ο σχηματισμός θρόμβου σε μια φλέβα, συνήθως στο πόδι. Μπορεί να είναι επικίνδυνη, γι’ αυτό αν υποψιάζεστε ότι έχετε θρόμβωση, ζητήστε ιατρική βοήθεια το συντομότερο δυνατό.

Συμπτώματα εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης

Τα συμπτώματα στο πόδι μπορεί να περιλαμβάνουν:

• παλλόμενο πόνο στο ένα πόδι —σπανιότερα και στα δύο—, συνήθως στη γάμπα ή στον μηρό
• πρήξιμο στο ένα πόδι —σπανιότερα και στα δύο
• ερυθρό, μπλε ή σκουρόχρωμο δέρμα γύρω από την περιοχή που πονά· η αλλαγή ενδέχεται να είναι δυσκολότερο να φανεί σε πιο σκούρες αποχρώσεις δέρματος
• πρησμένες φλέβες

Αν ο θρόμβος βρίσκεται στο χέρι, μπορεί να εμφανιστούν αντίστοιχα συμπτώματα εκεί. Σε σπάνιες περιπτώσεις, το μόνο σύμπτωμα μπορεί να είναι πόνος χαμηλά στην κοιλιά, λόγω θρόμβωσης σε φλέβα της πυέλου.

Πότε χρειάζεται επείγουσα βοήθεια

Αν πιστεύετε ότι έχετε εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό για επείγουσα αξιολόγηση.

Αν έχετε συμπτώματα θρόμβωσης, όπως πόνο και πρήξιμο, και παράλληλα δύσπνοια ή πόνο στο στήθος, καλέστε το 166 ή το 112. Ο θρόμβος μπορεί να μετακινηθεί στους πνεύμονες και να προκαλέσει πνευμονική εμβολή, μια κατάσταση που μπορεί να απειλήσει τη ζωή και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Μην οδηγήσετε μόνοι σας· ζητήστε από κάποιον να σας μεταφέρει ή καλέστε ασθενοφόρο. Πάρτε μαζί σας τα φάρμακα που χρησιμοποιείτε.

Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο

Η πιθανότητα εμφάνισης εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης είναι μεγαλύτερη αν:

• είστε άνω των 60 ετών
• έχετε υπέρβαρο ή παχυσαρκία
• καπνίζετε
• είχατε θρόμβωση στο παρελθόν
• ακολουθείτε θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT)
• παίρνετε συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι ή χρησιμοποιείτε αντισύλληψη που περιέχει οιστρογόνα, όπως έμπλαστρο ή κολπικό δακτύλιο
• έχετε καρκίνο ή καρδιακή ανεπάρκεια
• έχετε κιρσούς
• έχετε θρομβοφιλία, δηλαδή πάθηση που κάνει το αίμα να πήζει ευκολότερα
• έχετε φλεγμονώδη νόσο του εντέρου ή αγγειίτιδα

Ο κίνδυνος αυξάνεται επίσης σε ορισμένες περιστάσεις, όπως όταν:

• νοσηλεύεστε ή έχετε μόλις βγει από το νοσοκομείο, ιδίως αν δεν μπορείτε να κινηθείτε αρκετά
• πρόκειται να υποβληθείτε ή έχετε υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση
• παραμένετε στο κρεβάτι για τουλάχιστον 3 ημέρες
• κάνετε ταξίδι άνω των 4 ωρών με αεροπλάνο, αυτοκίνητο ή τρένο
• είστε έγκυος ή έχετε γεννήσει μέσα στις προηγούμενες 6 εβδομάδες
• είστε έγκυος και είχατε θρόμβωση στο παρελθόν
• είστε αφυδατωμένοι

Μερικές φορές η θρόμβωση εμφανίζεται χωρίς προφανή αιτία.

Διάγνωση

Αν ο γιατρός υποψιαστεί εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, θα πρέπει να παραπεμφθείτε στο νοσοκομείο μέσα σε 24 ώρες για υπερηχογράφημα. Η εξέταση δείχνει αν το αίμα κυκλοφορεί φυσιολογικά μέσα στη φλέβα.

Αντιμετώπιση

Η θρόμβωση αντιμετωπίζεται με αντιπηκτικά φάρμακα, τα οποία μειώνουν την πήξη του αίματος. Συνήθως χρειάζεται να λαμβάνονται για τουλάχιστον 3 μήνες, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος νέου θρόμβου. Ένα παράδειγμα είναι η ριβαροξαμπάνη· τα φάρμακα αυτά συνήθως χορηγούνται σε μορφή δισκίων.

Αν η θρόμβωση εμφανιστεί κατά την εγκυμοσύνη, συνήθως χρειάζονται αντιπηκτικές ενέσεις για το υπόλοιπο της εγκυμοσύνης και έως ότου το μωρό γίνει 6 εβδομάδων. Μπορεί να χρειαστεί και άλλη θεραπεία αν η θρόμβωση οφείλεται σε συγκεκριμένη πάθηση. Αν η αιτία δεν είναι σαφής, ενδέχεται να χρειαστούν περαιτέρω εξετάσεις.

Ανάρρωση μετά τη θρόμβωση

Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, μπορεί να σας συστήσουν να:

• παραμείνετε δραστήριοι και να περπατάτε τακτικά, αν μπορείτε
• κρατάτε το πόδι που έχει προσβληθεί ανυψωμένο όταν κάθεστε
• αναβάλετε τις πτήσεις και τα μεγάλα ταξίδια μέχρι να έχουν περάσει τουλάχιστον 2 εβδομάδες από την έναρξη της αντιπηκτικής αγωγής

Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο θρόμβωσης

Τι βοηθά

• Διατηρήστε υγιές βάρος.
• Μείνετε δραστήριοι· οι τακτικοί περίπατοι μπορούν να βοηθήσουν.
• Πίνετε αρκετά υγρά για να αποφύγετε την αφυδάτωση, καθώς αυτή αυξάνει την πιθανότητα θρόμβωσης.

Τι να αποφεύγετε

• Μην κάθεστε ακίνητοι για μεγάλα διαστήματα· σηκώνεστε και κινείστε περίπου κάθε ώρα.
• Μην καπνίζετε.
• Αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Σε ταξίδι μεγάλης διάρκειας

Αν ταξιδεύετε για 4 ώρες ή περισσότερο με αεροπλάνο, τρένο ή αυτοκίνητο, μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο:

• φορώντας άνετα, φαρδιά ρούχα
• πίνοντας αρκετό νερό
• αποφεύγοντας το αλκοόλ
• περπατώντας όταν είναι δυνατό

Κατά τη νοσηλεία

Η ομάδα υγειονομικής περίθαλψης θα πρέπει να αξιολογήσει αν έχετε αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης. Αν κριθεί ότι ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος, μπορεί να σας χορηγηθεί προληπτική αγωγή, όπως φάρμακο, ή να σας δοθούν κάλτσες συμπίεσης μέχρι το γόνατο, που βοηθούν την κυκλοφορία του αίματος.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η προληπτική αγωγή συνεχίζεται και μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, για παράδειγμα μετά από χειρουργική επέμβαση, καθώς ένας θρόμβος μπορεί να σχηματιστεί εβδομάδες αργότερα. Αν μπορείτε, βοηθήστε να μειωθεί ο κίνδυνος παραμένοντας δραστήριοι και περπατώντας κατά τη διάρκεια της νοσηλείας.

Οι αποφάσεις για την αξιολόγηση και τη θεραπεία της θρόμβωσης πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.