Πονόδοντος: Σπιτικές λύσεις για προσωρινή ανακούφιση και πότε χρειάζεται οδοντίατρος

Ο πονόδοντος μπορεί να είναι ήπιος ή έντονος και να οφείλεται σε πρόβλημα στα δόντια ή στα ούλα. Ορισμένες σπιτικές λύσεις, όπως οι πλύσεις με αλατόνερο και οι κρύες κομπρέσες, ενδέχεται να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, αλλά δεν αντιμετωπίζουν την αιτία του πόνου.

• Αλατόνερο, κρύες κομπρέσες, φακελάκια τσαγιού μέντας και η εφαρμογή αραιωμένου ελαίου γαρίφαλου ή πάστας σκόρδου μπορεί να βοηθήσουν προσωρινά.
• Οι παραπάνω μέθοδοι ενδέχεται να περιορίσουν τη φλεγμονή ή να μουδιάσουν την περιοχή, αλλά δεν θεραπεύουν προβλήματα όπως η τερηδόνα, το απόστημα ή η νόσος των ούλων.
• Αν ο πονόδοντος διαρκεί περισσότερο από μία ή δύο ημέρες ή συνοδεύεται από πυρετό, πρήξιμο, δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση ή ασυνήθιστα κόκκινα ούλα, απευθυνθείτε σε οδοντίατρο.

Είναι σημαντικό να εντοπιστεί τι προκαλεί την ενόχληση, ώστε να αντιμετωπιστούν σωστά ο πόνος, το πρήξιμο ή άλλα συμπτώματα. Αν ο πόνος επιμένει για περισσότερο από μία ή δύο ημέρες, επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας για διάγνωση και συμβουλές σχετικά με την ανακούφιση και την πρόληψη μελλοντικών ενοχλήσεων.

Αν είστε έγκυος ή θηλάζετε ή έχετε κάποιο πρόβλημα υγείας που μπορεί να επηρεαστεί από φυτικά συστατικά, συμβουλευτείτε τον οδοντίατρό σας πριν δοκιμάσετε τις παρακάτω μεθόδους.

1. Πλύσεις με αλατόνερο

Για πολλούς ανθρώπους, το αλατόνερο αποτελεί μια πρώτη επιλογή. Είναι φυσικό απολυμαντικό και μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση υπολειμμάτων τροφών που έχουν παγιδευτεί ανάμεσα στα δόντια. Ενδέχεται επίσης να περιορίσει τη φλεγμονή και να βοηθήσει στην επούλωση πληγών στο στόμα.

Διαλύστε μισό κουταλάκι του γλυκού αλάτι σε ένα ποτήρι ζεστό νερό και χρησιμοποιήστε το διάλυμα για στοματικές πλύσεις.

2. Πλύσεις με υπεροξείδιο του υδρογόνου

Οι πλύσεις με υπεροξείδιο του υδρογόνου μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση από τον πόνο και τη φλεγμονή. Εκτός από την καταπολέμηση βακτηρίων, μπορεί να περιορίσει την πλάκα και να βοηθήσει στην επούλωση ούλων που αιμορραγούν.

Αραιώστε σωστά το υπεροξείδιο του υδρογόνου: αναμείξτε ίσα μέρη διαλύματος 3% και νερού. Χρησιμοποιήστε το ως στοματικό διάλυμα και μην το καταπιείτε.

3. Κρύα κομπρέσα

Η κρύα κομπρέσα μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο, ιδιαίτερα αν ο πονόδοντος προκλήθηκε από τραυματισμό. Το κρύο προκαλεί σύσπαση των αιμοφόρων αγγείων στην περιοχή, με αποτέλεσμα ο πόνος να γίνεται λιγότερο έντονος. Μπορεί επίσης να περιορίσει το πρήξιμο και τη φλεγμονή.

Τυλίξτε μια σακούλα με πάγο σε πετσέτα και τοποθετήστε τη στην περιοχή για 20 λεπτά κάθε φορά. Μπορείτε να επαναλαμβάνετε την εφαρμογή κάθε λίγες ώρες.

4. Φακελάκια τσαγιού μέντας

Τα φακελάκια τσαγιού μέντας μπορεί να μουδιάσουν τον πόνο και να καταπραΰνουν τα ευαίσθητα ούλα. Αφήστε ένα χρησιμοποιημένο φακελάκι να κρυώσει λίγο και τοποθετήστε το στην περιοχή όσο είναι ακόμη ελαφρώς ζεστό.

Μπορείτε επίσης να το χρησιμοποιήσετε κρύο: βάλτε το χρησιμοποιημένο φακελάκι για λίγα λεπτά στην κατάψυξη και, στη συνέχεια, ακουμπήστε το στο δόντι.

5. Σκόρδο

Το σκόρδο χρησιμοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Έχει αντιβακτηριακή δράση, μπορεί να καταπολεμήσει βακτήρια που συμβάλλουν στη δημιουργία οδοντικής πλάκας και ενδέχεται να λειτουργήσει ως αναλγητικό.

Λιώστε μια σκελίδα σκόρδο ώστε να σχηματιστεί πάστα και εφαρμόστε τη στην περιοχή που πονάει. Αν θέλετε, προσθέστε μια μικρή ποσότητα αλατιού. Εναλλακτικά, μπορείτε να μασήσετε αργά μια φρέσκια σκελίδα.

6. Εκχύλισμα βανίλιας

Το εκχύλισμα βανίλιας περιέχει αλκοόλ, το οποίο μπορεί να μουδιάσει τον πόνο. Έχει επίσης αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Χρησιμοποιήστε πραγματική βανίλια και όχι απομίμηση.

Βάλτε μικρή ποσότητα εκχυλίσματος σε ένα δάχτυλο ή σε βαμβάκι και εφαρμόστε την απευθείας στην περιοχή που πονάει, μερικές φορές την ημέρα.

Άλλες φυσικές λύσεις

Για ορισμένες από τις παρακάτω λύσεις μπορεί να χρειαστεί να προμηθευτείτε τα συστατικά από κατάστημα υγιεινών τροφίμων ή από το διαδίκτυο. Επειδή το στόμα, τα δόντια και τα ούλα μπορεί να είναι ευαίσθητα, προτιμήστε αξιόπιστους κατασκευαστές, ώστε να μειώσετε τον κίνδυνο ερεθισμού.

7. Γαρίφαλο

Το γαρίφαλο χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για τον πονόδοντο. Το έλαιό του μπορεί να μουδιάσει τον πόνο και να περιορίσει τη φλεγμονή. Περιέχει ευγενόλη, ένα φυσικό αντισηπτικό.

Αραιώστε το έλαιο γαρίφαλου με ένα έλαιο βάσης, όπως ηλιέλαιο ή λάδι jojoba. Η Εθνική Ένωση Ολιστικής Αρωματοθεραπείας συνιστά αναλογία περίπου 15 σταγόνων ελαίου γαρίφαλου ανά 30 ml ελαίου βάσης.

Βάλτε μικρή ποσότητα από το αραιωμένο έλαιο σε ένα κομμάτι βαμβάκι και εφαρμόστε το στην περιοχή μερικές φορές την ημέρα. Μπορείτε επίσης να προσθέσετε μία σταγόνα ελαίου γαρίφαλου σε ένα μικρό ποτήρι νερό και να το χρησιμοποιήσετε για στοματικές πλύσεις.

8. Φύλλα γκουάβας

Τα φύλλα γκουάβας έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που μπορεί να βοηθήσουν στην επούλωση πληγών. Έχουν επίσης αντιμικροβιακή δράση, η οποία μπορεί να συμβάλει στη στοματική υγιεινή.

Μπορείτε να μασήσετε φρέσκα φύλλα γκουάβας ή να προσθέσετε θρυμματισμένα φύλλα σε βραστό νερό και να φτιάξετε στοματικό διάλυμα.

9. Σιταρόχορτο

Το σιταρόχορτο έχει διάφορες ιδιότητες, μεταξύ των οποίων αντιφλεγμονώδη και ενισχυτική του ανοσοποιητικού δράση. Περιέχει πολλά θρεπτικά συστατικά, καθώς και υψηλή ποσότητα χλωροφύλλης, που βοηθούν στην καταπολέμηση βακτηρίων.

Μπορείτε να πιείτε σιταρόχορτο ή να το χρησιμοποιήσετε ως στοματικό διάλυμα.

10. Θυμάρι

Το θυμάρι έχει ισχυρές αντιβακτηριακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες που μπορεί να βοηθήσουν στον πονόδοντο. Ενδέχεται επίσης να καταπολεμήσει βακτήρια που συμβάλλουν στην τερηδόνα.

Αραιώστε το αιθέριο έλαιο θυμαριού με έλαιο βάσης και εφαρμόστε το στην περιοχή που πονάει. Μπορείτε επίσης να προσθέσετε μία σταγόνα σε ένα μικρό ποτήρι νερό και να το χρησιμοποιήσετε για στοματικές πλύσεις.

11. Φυτό για τον πονόδοντο

Το φυτό που είναι γνωστό ως «φυτό για τον πονόδοντο» είναι ανθοφόρο και αναπτύσσεται σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές. Σύμφωνα με ανασκόπηση του 2021, η δραστική ουσία του, η σπιλανθόλη, έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Το μάσημα του φυτού προκαλεί επίσης αίσθηση μουδιάσματος.

Παρότι το φυτό θεωρείται γενικά ασφαλές, δεν θα πρέπει να το χρησιμοποιείτε αν:

• Έχετε αλλεργία σε φυτά της οικογένειας των μαργαριτών.
• Καταναλώνετε αλκοόλ.
• Χρησιμοποιείτε διουρητικά.
• Έχετε καρκίνο του προστάτη.
• Είστε έγκυος.

Πότε να απευθυνθείτε στον οδοντίατρο

Αν ο πονόδοντος είναι έντονος ή οφείλεται σε σοβαρότερο πρόβλημα υγείας, είναι σημαντικό να εξεταστείτε από οδοντίατρο, ώστε να αντιμετωπιστεί σωστά. Πολλοί πονόδοντοι χρειάζονται επαγγελματική φροντίδα. Ένα μη συνταγογραφούμενο παυσίπονο, όπως η ιβουπροφαίνη, μπορεί να βοηθήσει μέχρι να επισκεφθείτε τον οδοντίατρο.

Ζητήστε επίσης οδοντιατρική εκτίμηση αν έχετε:

• Πυρετό.
• Δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση.
• Πόνο που διαρκεί περισσότερο από μία ή δύο ημέρες.
• Πρήξιμο.
• Πόνο όταν δαγκώνετε.
• Ούλα που είναι ασυνήθιστα κόκκινα.
• Έκκριμα με δυσάρεστη γεύση ή πύον.

Πιθανά αίτια του πονόδοντου

Κατά την εξέταση, ο οδοντίατρος θα ελέγξει το στόμα σας για να εντοπίσει την αιτία και μπορεί να ζητήσει ακτινογραφία. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το πρόβλημα:

• Τερηδόνα: Αν ο πόνος οφείλεται σε τερηδόνα, ο οδοντίατρος πιθανότατα θα αφαιρέσει το χαλασμένο τμήμα και θα τοποθετήσει σφράγισμα.
• Πρόβλημα σε σφράγισμα: Όταν αφαιρεθεί η τερηδόνα, το κενό καλύπτεται με υλικό στο χρώμα του δοντιού. Αν ένα υπάρχον σφράγισμα προκαλεί πόνο, μπορεί να αντικατασταθεί.
• Απόστημα: Το οδοντικό απόστημα είναι λοίμωξη που μπορεί να προκληθεί όταν η τερηδόνα δεν αντιμετωπιστεί. Ο οδοντίατρος μπορεί να χορηγήσει αντιβίωση, να κάνει απονεύρωση ή να αφαιρέσει το δόντι.
• Τρίξιμο ή σφίξιμο των δοντιών (βρουξισμός): Αν αυτό προκαλεί πόνο, ο οδοντίατρος μπορεί να συστήσει νάρθηκα.
• Περιοδοντική νόσος: Η συσσώρευση πλάκας μπορεί να οδηγήσει σε ουλίτιδα και στη συνέχεια σε περιοδοντική νόσο. Η λοίμωξη των ούλων χρειάζεται επαγγελματική φροντίδα, για την αφαίρεση της πέτρας και την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου.

Πώς να προλάβετε τον πονόδοντο

Η καλή στοματική υγιεινή μπορεί να μειώσει την πιθανότητα εμφάνισης πονόδοντου. Χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα τουλάχιστον μία φορά την ημέρα και βουρτσίζετε τα δόντια σας για δύο λεπτά, τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιείτε στοματικό διάλυμα.

Κάνετε τακτικούς ελέγχους και καθαρισμούς στον οδοντίατρο δύο φορές τον χρόνο. Ορισμένες τροφές και ποτά μπορεί να συμβάλλουν ιδιαίτερα στη συσσώρευση πλάκας, όπως:

• Εσπεριδοειδή.
• Ψωμί.
• Ξινά γλυκά.
• Πατατάκια.
• Αποξηραμένα φρούτα.
• Ανθρακούχα ποτά.
• Αλκοόλ.
• Πάγος.

Βουρτσίστε τα δόντια και χρησιμοποιήστε οδοντικό νήμα μετά την κατανάλωση αυτών των τροφών ή περιορίστε τις στη διατροφή σας.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς ανακουφίζεται ο πονόδοντος τη νύχτα;

Για προσωρινή ανακούφιση τη νύχτα, μπορείτε να δοκιμάσετε:

• Πλύσεις με στοματικό διάλυμα που περιέχει φθόριο.
• Αναισθητικό τζελ.
• Κρύα κομπρέσα.

Για να περιορίσετε το πρήξιμο και να μην συγκεντρώνεται αίμα στο κεφάλι, δοκιμάστε να κοιμηθείτε με το κεφάλι ανασηκωμένο. Μπορείτε επίσης να πάρετε μη συνταγογραφούμενο παυσίπονο, όπως ιβουπροφαίνη, παρακεταμόλη ή ασπιρίνη.

Πώς μπορεί να υποχωρήσει ο πονόδοντος σε πέντε λεπτά;

Μπορείτε να δοκιμάσετε πλύσεις με υπεροξείδιο του υδρογόνου, αλατόνερο ή σιταρόχορτο. Στη συνέχεια, μπορείτε να εφαρμόσετε στην περιοχή έλαιο γαρίφαλου, εκχύλισμα βανίλιας ή πάστα σκόρδου και να βάλετε κρύα κομπρέσα ή παγοκύστη. Αν ο πόνος δεν υποχωρεί ή είναι έντονος, επικοινωνήστε με τον οδοντίατρό σας.

Πώς μπορώ να ανακουφιστώ από τον πονόδοντο χωρίς φάρμακα;

Ανάλογα με την αιτία, μπορεί να μην είναι πάντα δυνατό να υποχωρήσει ο πονόδοντος χωρίς φάρμακα. Μπορείτε, ωστόσο, να καθαρίσετε το στόμα σας με βούρτσισμα, οδοντικό νήμα και πλύσεις με στοματικό διάλυμα, αλατόνερο ή υπεροξείδιο του υδρογόνου, για να δείτε αν θα ανακουφιστείτε.

Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε κρύα κομπρέσα, να κάνετε πλύσεις με λάδι ή να μασήσετε φρέσκο σκόρδο. Αν ο πόνος είναι έντονος ή διαρκεί, επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας.

Οι σπιτικές λύσεις μπορεί να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, αλλά δεν αντιμετωπίζουν απαραίτητα την αιτία του πονόδοντου. Για επίμονα ή σοβαρά συμπτώματα και για αποφάσεις σχετικά με τη θεραπεία ή τη χρήση φαρμάκων, συμβουλευτείτε τον οδοντίατρό σας ή τον γιατρό σας.