Υπνική άπνοια: Συμπτώματα και προειδοποιητικά σημάδια σε ενήλικες και παιδιά

Η υπνική άπνοια είναι μια συχνή διαταραχή κατά την οποία η αναπνοή διακόπτεται και επανέρχεται επανειλημμένα στη διάρκεια του ύπνου. Μπορεί να εμφανιστεί σε ενήλικες και παιδιά, με διαφορετικά συμπτώματα ανάλογα με την ηλικία. Αν δεν αντιμετωπιστεί, ενδέχεται να συνδεθεί με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και οι καρδιοπάθειες.

• Στους ενήλικες, συχνά σημάδια είναι το δυνατό ροχαλητό και η υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας.
• Στα παιδιά, μπορεί να εμφανιστούν δυσκολίες στη μάθηση και νυχτερινή ενούρηση.
• Η αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι σημαντική για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση. Αν εσείς ή το παιδί σας έχετε σχετικά συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να συστήσει μελέτη ύπνου και να διερευνήσει τις πιθανές θεραπείες.

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, επομένως είναι χρήσιμο να γνωρίζετε ποια σημάδια χρειάζεται να παρατηρείτε.

Σημάδια υπνικής άπνοιας στους ενήλικες

Αν αναγνωρίζετε αρκετά από τα παρακάτω συμπτώματα, μπορεί να έχετε έναν από τους δύο τύπους υπνικής άπνοιας. Ορισμένα σημάδια ενδέχεται να γίνονται πιο αντιληπτά από κάποιον που κοιμάται στο ίδιο κρεβάτι.

• Δυνατό ροχαλητό
• Παύσεις στην αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου
• Απότομο ξύπνημα με δύσπνοια
• Λαχάνιασμα ή αίσθημα πνιγμού στον ύπνο
• Συχνά ξυπνήματα για ούρηση
• Ξύπνημα με ξηροστομία ή πονόλαιμο
• Πονοκέφαλος το πρωί
• Αϋπνία, δηλαδή δυσκολία να αποκοιμηθείτε ή να παραμείνετε κοιμισμένοι
• Υπερυπνία, δηλαδή υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας
• Προβλήματα προσοχής, συγκέντρωσης ή μνήμης
• Ευερεθιστότητα ή ξαφνικές αλλαγές στη διάθεση
• Μειωμένο ενδιαφέρον για σεξ ή σεξουαλική δυσλειτουργία

Η αποφρακτική υπνική άπνοια προκαλείται από απόφραξη των αεραγωγών. Παράγοντες κινδύνου είναι:

• Υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία
• Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
• Κάπνισμα

Συμπτώματα υπνικής άπνοιας στα παιδιά

Περίπου το 7% έως 11% των παιδιών έχουν κάποια διαταραχή της αναπνοής τη νύχτα, είτε πρόκειται για υπνική άπνοια, είτε για ροχαλητό ή για κάτι άλλο. Η αποφρακτική υπνική άπνοια αφορά το 1% έως 6% των παιδιών και των εφήβων. Αντιστοιχεί περίπου στο 95% των διαγνωσμένων περιστατικών υπνικής άπνοιας στα παιδιά.

Όταν δεν αντιμετωπίζεται, η υπνική άπνοια στα παιδιά μπορεί να συνδέεται με συμπεριφορικές δυσκολίες, προβλήματα προσαρμογής και μαθησιακές δυσκολίες, παρόμοια με συμπτώματα της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ):

• Δυσκολία στη μάθηση
• Μικρή διάρκεια συγκέντρωσης
• Χαμηλή επίδοση στο σχολείο

Προειδοποιητικά σημάδια υπνικής άπνοιας σε ένα παιδί είναι:

• Ροχαλητό
• Αναπνοή από το στόμα, τόσο στον ύπνο όσο και όταν είναι ξύπνιο
• Παύσεις στην αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου
• Νυχτερινή ενούρηση
• Υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας

Συμπτώματα υπνικής άπνοιας στα νήπια

Αν υποψιάζεστε ότι το νήπιό σας έχει διαταραχή ύπνου, παρατηρήστε αν εμφανίζει τα παρακάτω σημάδια όταν κοιμάται:

• Ροχαλητό και δυσκολία στην αναπνοή
• Παύσεις στην αναπνοή
• Ανησυχία
• Βήχα ή πνιγμονή
• Έντονη εφίδρωση

Μπορείτε επίσης να προσέξετε αν, όταν είναι ξύπνιο, το παιδί:

• Είναι ευερέθιστο, δύστροπο ή απογοητεύεται εύκολα
• Αποκοιμιέται σε ακατάλληλες στιγμές
• Έχει προβλήματα υγείας που σχετίζονται με τις αμυγδαλές ή τις αδενοειδείς εκβλαστήσεις
• Αναπτύσσεται πιο αργά από το αναμενόμενο για την ηλικία του, τόσο στο ύψος όσο και στο βάρος

Πότε να απευθυνθείτε στον γιατρό

Αν έχετε συμπτώματα υπνικής άπνοιας, συζητήστε τα με τον γιατρό σας. Μπορεί να σας δώσει εξατομικευμένες συμβουλές ή να σας παραπέμψει σε ειδικό ύπνου. Για τη διάγνωση μπορεί να γίνει μελέτη ύπνου, γνωστή και ως πολυυπνογραφία. Κατά τη διάρκειά της καταγράφονται:

• Η εγκεφαλική δραστηριότητα
• Οι κινήσεις των ματιών
• Η αναπνοή
• Τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα

Καταγράφονται επίσης το ροχαλητό, οι ήχοι λαχανιάσματος και οι παύσεις της αναπνοής κατά τον ύπνο.

Αν το παιδί σας εμφανίζει συμπτώματα ή συμπεριφορές που μπορεί να σχετίζονται με υπνική άπνοια, συζητήστε τις ανησυχίες σας με τον παιδίατρό του. Μετά τη διάγνωση, ο παιδίατρος μπορεί να προτείνει επιλογές αντιμετώπισης.

Ενδέχεται να σας παραπέμψει σε ωτορινολαρυγγολόγο, για να εξεταστεί αν η αφαίρεση των αμυγδαλών και των αδενοειδών εκβλαστήσεων θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα.

Για ένα νήπιο, ο παιδίατρος θα συνεκτιμήσει επίσης την επίδραση του βάρους και πιθανών αλλεργιών στον ύπνο. Αφού εξετάσει τον ανώτερο αεραγωγό του, μπορεί να σας παραπέμψει σε πνευμονολόγο ή ωτορινολαρυγγολόγο. Μία από τις πιθανές συστάσεις είναι η αφαίρεση των αμυγδαλών και των αδενοειδών εκβλαστήσεων.

Η υπνική άπνοια δεν αφορά μόνο τους ενήλικες και μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Αν παρατηρείτε συμπτώματα σε εσάς ή στο παιδί σας, απευθυνθείτε στον γιατρό για αξιολόγηση και συζήτηση των πιθανών επιλογών αντιμετώπισης.