Παχυσαρκία: Γιατί έχει διαφορετικές επιπτώσεις σε άνδρες και γυναίκες

Η παχυσαρκία αποτελεί πλέον παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, ωστόσο φαίνεται ότι οι επιπτώσεις της διαφέρουν ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας δημοσίευσαν νέα έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό PNAS Nexus. Η μελέτη εξετάζει έναν μηχανισμό που δεν είχε διερευνηθεί επαρκώς έως σήμερα: πώς τα κύτταρα του ανοσοποιητικού λειτουργούν διαφορετικά στον λιπώδη ιστό, ανάλογα με το φύλο.

Οι ερευνητές εστίασαν στα ηωσινόφιλα και στον τρόπο που αλληλεπιδρούν με τα μακροφάγα, καθώς αυτή η επικοινωνία φαίνεται να επηρεάζει τη φλεγμονή στον λιπώδη ιστό.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δεν καθορίζουν την εικόνα μόνο η ποσότητα του λιπώδους ιστού και το πλήθος των ανοσοκυττάρων που περιέχει. Σημασία έχουν επίσης οι λειτουργίες των κυττάρων και ο τρόπος συνεργασίας τους.

Παχυσαρκία: Ο ρόλος των ηωσινοφίλων στη μεταβολική υγεία

Στο πλαίσιο της μελέτης, η ομάδα εξέτασε τα ηωσινόφιλα, είδος λευκών αιμοσφαιρίων που συνδέεται κυρίως με αλλεργικές αντιδράσεις και άσθμα.

Με σύγχρονες μεθόδους αλληλούχισης RNA σε μεμονωμένα κύτταρα (single-cell sequencing), οι επιστήμονες αναγνώρισαν έξι διαφορετικούς πληθυσμούς ηωσινοφίλων μέσα στον λιπώδη ιστό. Οι πληθυσμοί είχαν διακριτά πρότυπα γονιδιακής έκφρασης, εύρημα που δείχνει πως τα κύτταρα αυτά ίσως επιτελούν πιο σύνθετες λειτουργίες από όσες πιστευόταν έως τώρα.

Κάποιοι από αυτούς τους πληθυσμούς ενδέχεται να προστατεύουν από τη φλεγμονή που συνδέεται με την παχυσαρκία, ενώ άλλοι μπορεί να σχετίζονται με αρνητικές μεταβολικές αλλαγές.

Παχυσαρκία: Πιθανό ανοσολογικό πλεονέκτημα για τις γυναίκες

Η μελέτη κατέγραψε αξιοσημείωτες διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Στα θηλυκά ποντίκια οι ερευνητές εντόπισαν έναν πληθυσμό ηωσινοφίλων με προστατευτικά χαρακτηριστικά και πιο αποτελεσματική επικοινωνία με τα μακροφάγα.

Τα μακροφάγα, κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, συμμετέχουν ουσιαστικά τόσο στη ρύθμιση της φλεγμονής όσο και στην ανοσολογική απόκριση. Η αλληλεπίδρασή τους με τα ηωσινόφιλα φαίνεται να συνδέεται με ένα υγιέστερο μεταβολικό περιβάλλον στον λιπώδη ιστό.

Στα αρσενικά ποντίκια που έτρωγαν τροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, αντίθετα, εντοπίστηκαν περισσότεροι πληθυσμοί ηωσινοφίλων με προφλεγμονώδη γνωρίσματα και λιγότερο προστατευτικό γονιδιακό αποτύπωμα.

Το αποτέλεσμα αναδεικνύει ότι η παρουσία των ανοσοκυττάρων στον λιπώδη ιστό δεν είναι ο μόνος παράγοντας που μετρά· εξίσου σημαντική ενδέχεται να είναι και η λειτουργική τους κατάσταση.

Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης τον πιθανό ρόλο της πρωτεΐνης RELMα. Η πρωτεΐνη παράγεται από τα μακροφάγα και φαίνεται να βοηθά στη διατήρηση της επικοινωνίας τους με τα ηωσινόφιλα.

Στα θηλυκά ποντίκια, η RELMα φαίνεται πως σταθεροποιούσε την αλληλεπίδραση των δύο τύπων κυττάρων, ενισχύοντας συνθήκες που συνδέονται με πιο προστατευτική ανοσολογική λειτουργία στον λιπώδη ιστό.

Παχυσαρκία: Τι σημαίνουν τα ευρήματα της μελέτης

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι, αν και τα αποτελέσματα έχουν ενδιαφέρον, η έρευνα έγινε σε ποντίκια και δεν αποδεικνύει προς το παρόν ότι οι ίδιοι μηχανισμοί ισχύουν και στους ανθρώπους.

Η ομάδα σκοπεύει να κατασκευάσει τρισδιάστατα οργανοειδή λιπώδους ιστού, τα οποία θα αναπαριστούν ορισμένες ιδιότητες του ανθρώπινου λιπώδους ιστού. Χρησιμοποιώντας αυτά τα εργαστηριακά μοντέλα, θα εξετάσει αν μπορεί να τροποποιηθεί η επικοινωνία των ανοσοκυττάρων με τρόπο που να ευνοεί τη μεταβολική υγεία.

Οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα ευρήματα υποδεικνύουν πως η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ίσως χρειάζεται να προσαρμόζεται περισσότερο στο κάθε άτομο, συνυπολογίζοντας τις βιολογικές διαφορές ανδρών και γυναικών.

Η καλύτερη γνώση των ειδικών ανοσολογικών μηχανισμών σε κάθε φύλο θα μπορούσε μελλοντικά να βοηθήσει στην ανάπτυξη θεραπειών που στοχεύουν συγκεκριμένους πληθυσμούς κυττάρων και μοριακές οδούς. Στόχος θα ήταν ο περιορισμός της χρόνιας φλεγμονής και η ενίσχυση της μεταβολικής υγείας.