Οστική υγεία: Τα άλματα ίσως αποκαλύπτουν στοιχεία για τον κίνδυνο κατάγματος που δεν δείχνει η μέτρηση πυκνότητας

Το πόσο ψηλά και δυνατά μπορεί να πηδήξει κάποιος ίσως συνδέεται με την αντοχή των οστών του ισχίου, σύμφωνα με νέα έρευνα. Η δοκιμασία άλματος συσχετίστηκε με το σχήμα και τη δομή των οστών, αλλά όχι με την οστική πυκνότητα που μετράται συνήθως για την εκτίμηση του κινδύνου κατάγματος.

Οι απλές δοκιμασίες λειτουργικών κινήσεων μπορεί να φαίνονται ξεπερασμένες στην εποχή των φορετών συσκευών που καταγράφουν τον καρδιακό ρυθμό και υπολογίζουν τη βιολογική ηλικία. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο εκτελεί το σώμα καθημερινές κινήσεις αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη μελλοντική υγεία.

Τι εξέτασαν οι ερευνητές

Η ερευνητική ομάδα μελέτησε 60 υγιείς, μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες που ζούσαν αυτόνομα στην κοινότητά τους. Το δείγμα ήταν σχετικά μικρό και οι περισσότερες συμμετέχουσες ήταν γυναίκες: οι άνδρες ήταν μόλις 17. Σημειώνεται ότι το εύρημα συμβαδίζει με τα πληθυσμιακά δεδομένα στις ΗΠΑ, όπου οι γυναίκες αποτελούν το 80% των ατόμων που έχουν διαγνωστεί με οστεοπόρωση.

Κάθε συμμετέχων εκτέλεσε δύο είδη αλμάτων. Στο άλμα με αντίθετη κίνηση, προηγείται ένα κάθισμα προς τα κάτω και ακολουθεί ένα εκρηκτικό άλμα προς τα πάνω. Στο άλμα από βαθύ κάθισμα, το άτομο ξεκινά από σταθερή θέση καθίσματος και πηδά ευθεία προς τα πάνω.

Με εξοπλισμό μέτρησης δύναμης, οι ερευνητές κατέγραψαν την ισχύ και τη δύναμη που παρήγαγε κάθε άτομο κατά την ώθηση από το έδαφος. Στη συνέχεια, με εξέταση οστών ολόκληρου του σώματος, μέτρησαν το πάχος, το σχήμα και την περιεκτικότητα σε μέταλλα των οστών του ισχίου και της σπονδυλικής στήλης. Στόχος ήταν να διαπιστωθεί αν ο τρόπος που πηδά κάποιος συνδέεται με την πραγματική αντοχή των οστών του.

Το βασικό εύρημα για το σχήμα των οστών

Η δύναμη που παραγόταν κατά την ώθηση στο άλμα με αντίθετη κίνηση συσχετίστηκε με το πλάτος και το σχήμα του άνω τμήματος του μηριαίου οστού, στο σημείο όπου ενώνεται με το ισχίο. Όσοι ωθούσαν το έδαφος με μεγαλύτερη δύναμη έτειναν να έχουν οστά ισχίου με μεγαλύτερη εγκάρσια διατομή και πιο στιβαρή συνολική δομή, χαρακτηριστικά που συνδέονται με μεγαλύτερη αντοχή στην κάμψη και στο σπάσιμο.

Και άλλες μετρήσεις των αλμάτων, μεταξύ των οποίων η ισχύς και στα δύο είδη άλματος, συνδέθηκαν με την ικανότητα της ίδιας περιοχής του ισχίου να αντιστέκεται στις δυνάμεις κάμψης. Ωστόσο, καμία από τις μετρήσεις των αλμάτων δεν συνδέθηκε με την οστική πυκνότητα, την τυπική μέτρηση που χρησιμοποιούν οι γιατροί για την εκτίμηση του κινδύνου κατάγματος μέσω εξέτασης οστικής πυκνότητας.

Με άλλα λόγια, δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν την ίδια ακριβώς μέτρηση οστικής πυκνότητας, αλλά διαφορετικό σχήμα και δομική αντοχή στα οστά του ισχίου. Επομένως, η δοκιμασία άλματος ενδέχεται να εντοπίζει μια διαφορά που δεν αναδεικνύεται από τη μέτρηση πυκνότητας από μόνη της.

Γιατί έχει σημασία πέρα από τη μελέτη

Τα κατάγματα ισχίου αποτελούν σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση, περισσότερα από 14,2 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως και 280.000 στις ΗΠΑ υφίστανται κάταγμα ισχίου κάθε χρόνο, ενώ το διάμεσο ποσοστό θνησιμότητας μέσα σε ένα έτος είναι 22%. Η μεγαλύτερη ηλικία και το γυναικείο φύλο συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου, λόγω της επιταχυνόμενης απώλειας οστικής μάζας μετά την εμμηνόπαυση και των συχνότερων πτώσεων.

Η οστική πυκνότητα αποτελεί εδώ και καιρό βασικό δείκτη για την εκτίμηση του κινδύνου κατάγματος, αλλά δεν αποτυπώνει όλη την εικόνα. Ανασκόπηση σχετικά με τα αίτια των καταγμάτων ισχίου σε μεγαλύτερους ενήλικες διαπίστωσε ότι η πυκνότητα από μόνη της δεν εξηγεί όλες τις περιπτώσεις, καθώς και άλλα δομικά χαρακτηριστικά των οστών επηρεάζουν το πόσο εύκολα σπάνε. Η δοκιμασία άλματος ενδέχεται να προσφέρει έναν πρακτικό, λειτουργικό τρόπο αξιολόγησης των δυνάμεων που σχετίζονται με την αντοχή του ισχίου, κάτι που διαφορετικά είναι δύσκολο να μετρηθεί εκτός εργαστηρίου.

Η μελέτη κατέγραψε μόνο συσχετίσεις και, συνεπώς, δεν μπορεί να δείξει ότι τα άλματα ενδυναμώνουν άμεσα το ισχίο. Χρειάζεται να διερευνηθεί περαιτέρω αν η δοκιμασία αναδεικνύει στοιχεία που δεν αποτυπώνει η μέτρηση οστικής πυκνότητας, καθώς η συγκεκριμένη προσέγγιση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν είναι τέλεια.

Πώς μπορεί να αξιοποιηθεί αυτή η πληροφορία

Οι ασκήσεις με άλματα και άλλες κινήσεις με πρόσκρουση μπορεί να είναι χρήσιμες για την υγεία των οστών, εφόσον είναι κατάλληλες για το σώμα κάθε ατόμου. Η τακτική, ασφαλής άσκηση των ποδιών και των ισχίων με δύναμη δημιουργεί το είδος της μηχανικής επιβάρυνσης που μπορεί να ανταποκρίνεται στον οστικό ιστό.

Όποιος θέλει να εντάξει ασκήσεις που απαιτούν δύναμη και ταχύτητα στην εβδομαδιαία του δραστηριότητα μπορεί να λάβει υπόψη τα εξής:

• Ξεκινήστε με βασικές ασκήσεις με το βάρος του σώματος: Τα ανεβάσματα σε σκαλοπάτι, οι γρήγορες επαναλήψεις καθίσματος και έγερσης από καρέκλα ή τα μικρά επιτόπια πηδηματάκια μπορούν να ενισχύσουν την εκρηκτική δύναμη των ποδιών χωρίς εξοπλισμό.
• Αυξήστε σταδιακά τη δυσκολία: Προσθέστε ύψος, ταχύτητα ή επαναλήψεις μόνο όταν η κίνηση εκτελείται με πλήρη έλεγχο.
• Ζητήστε καθοδήγηση αν έχετε χαμηλή οστική πυκνότητα: Αν έχετε διαγνωστεί με οστεοπενία ή οστεοπόρωση, συνεργαστείτε με φυσικοθεραπευτή ή γυμναστή με εμπειρία στην υγεία των οστών πριν δοκιμάσετε άλματα ή ασκήσεις υψηλής πρόσκρουσης. Η άσκηση υψηλής πρόσκρουσης χωρίς επίβλεψη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο κατάγματος όταν τα οστά είναι ήδη εξασθενημένα.
• Συνδυάστε τις με ασκήσεις ενδυνάμωσης: Κλασικές ασκήσεις με αντιστάσεις, όπως τα καθίσματα και οι άρσεις θανάτου, ενδυναμώνουν τους μυς που προστατεύουν τις αρθρώσεις και στηρίζουν τα οστά.

Τι κρατάμε

Μια απλή δοκιμασία άλματος δεν πρόκειται να αντικαταστήσει σύντομα την εξέταση οστικής πυκνότητας, ενώ απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες προτού οι γιατροί μπορέσουν να τη χρησιμοποιήσουν ως τυπικό εργαλείο. Η έρευνα, ωστόσο, δείχνει ότι η υγεία των οστών δεν αποτυπώνεται σε έναν μόνο αριθμό και ότι η ικανότητα εκτέλεσης λειτουργικών κινήσεων συσχετίζεται με τη γενική υγεία. Η δύναμη που παράγεται κατά την ώθηση από το έδαφος μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες που δεν αναδεικνύονται σε μια εργαστηριακή εξέταση. Οι αποφάσεις για την άσκηση και την αξιολόγηση της υγείας των οστών πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.