Μαραθώνιος στα 60: Από τα πρώτα χιλιόμετρα στον τερματισμό μέσα σε έναν χρόνο

Στα 60 του χρόνια, ένας άνδρας με ελάχιστη εμπειρία στο τρέξιμο κατάφερε να ολοκληρώσει τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης μέσα σε έναν χρόνο από την επιστροφή του στην άσκηση. Η προετοιμασία του δεν ήταν ιδανική, όμως η σταδιακή προσπάθεια, η υποστήριξη της οικογένειας και η αλλαγή νοοτροπίας τον βοήθησαν να καλύψει τα 42,2 χιλιόμετρα.

Δεν υπήρξε ποτέ δρομέας. Πριν από την τελευταία χρονιά, η πιο πρόσφατη εμπειρία του ήταν ένας τοπικός αγώνας 5 χιλιομέτρων, στον οποίο είχε συμμετάσχει αυθόρμητα με την κόρη του περίπου μία δεκαετία νωρίτερα. Χωρίς καμία προετοιμασία, δυσκολεύτηκε πολύ και έκτοτε δεν ξαναέτρεξε.

Τον περασμένο Μάιο, δύο μήνες πριν κλείσει τα 60, δήλωσε συμμετοχή σε άλλον έναν τοπικό αγώνα 5 χιλιομέτρων. Περιτριγυρισμένος από συναδέλφους που έτρεχαν, ήθελε κυρίως να αποδείξει στον εαυτό του ότι μπορούσε να τα καταφέρει.

Έκανε μερικές προπονήσεις, αλλά δεν μπορούσε ουσιαστικά να ξεπεράσει τα 2,4 χιλιόμετρα και απογοητευόταν. Όταν διαπίστωσε πόσες ανηφόρες είχε η διαδρομή, αποφάσισε να δοκιμάσει χωρίς μεγάλες προσδοκίες: όπου χρειαζόταν, θα περπατούσε. Αυτό έκανε στις περισσότερες ανηφόρες, καθώς η αντοχή του δεν επαρκούσε.

Οι υπόλοιποι δρομείς, ωστόσο, του έδιναν κουράγιο. Η αίσθηση ότι όλοι μπορούσαν να τα καταφέρουν μαζί και ένας δρομέας μπροστά του που κινούνταν με παρόμοιο ρυθμό τον βοήθησαν να φτάσει στον τερματισμό. Ο χρόνος του ήταν 35:16, με μέσο ρυθμό περίπου 7 λεπτά και 3 δευτερόλεπτα ανά χιλιόμετρο.

Λίγους μήνες αργότερα, παρουσιάστηκε η ευκαιρία να τρέξει στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης. Αρχικά δίστασε, επειδή δεν πίστευε ότι μπορούσε να καλύψει τόσο μεγάλη απόσταση. Μερικοί συνάδελφοι, όμως, πίστεψαν στις δυνατότητές του και τον ενθάρρυναν να δεχτεί. Έτσι, δήλωσε συμμετοχή.

Πώς προετοιμάστηκε για τον πρώτο μαραθώνιο στα 60

Ως βάση χρησιμοποίησε ένα εξάμηνο πρόγραμμα προπόνησης για αρχαρίους, σχεδιασμένο να οδηγεί από το μηδέν στον μαραθώνιο. Επειδή είχε ήδη φτάσει να τρέχει περίπου 8 χιλιόμετρα, παρέλειψε τις πρώτες εβδομάδες, οι οποίες ξεκινούσαν με περπάτημα.

Η προετοιμασία του απείχε πολύ από το ιδανικό. Το βασικό μάθημα, όπως το αντιλήφθηκε, ήταν ότι ο αρχάριος χρειάζεται πρώτα να ξεκινήσει και έπειτα να χτίσει πάνω σε αυτό.

Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι δεν προπονήθηκε όσο πιθανότατα θα έπρεπε. Ξεκίνησε περίπου στις αρχές Αυγούστου, τρέχοντας τρεις φορές την εβδομάδα, τα βράδια, σε τοπικά μονοπάτια. Οι εύκολες διαδρομές του κυμαίνονταν συνήθως από 4,8 έως 8 χιλιόμετρα. Στις περισσότερες πρόσθετε ανηφόρες, για να προετοιμάσει τους τετρακέφαλους για τις κλίσεις της διαδρομής στη Νέα Υόρκη.

Η ανησυχία για την καρδιά και η επικοινωνία με τον γιατρό

Μετά τις πρώτες εβδομάδες, η προπόνηση επιβραδύνθηκε σημαντικά, καθώς συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να επικοινωνήσει με τον καρδιολόγο του. Περίπου δύο χρόνια νωρίτερα, οι γιατροί τού είχαν πει ότι είχε διάταση της αορτής, της μεγαλύτερης αρτηρίας του σώματος, η οποία μεταφέρει το αίμα από την καρδιά στο υπόλοιπο σώμα. Ο γιατρός την είχε αποδώσει στα χρόνια σωματικά απαιτητικής εργασίας του σε σιδηροκατασκευές.

Τον ανησυχούσε το ενδεχόμενο ρήξης της αορτής, το οποίο στην προσωπική του αφήγηση περιέγραφε ως κίνδυνο θανατηφόρου καρδιακού επεισοδίου με ελάχιστα ή καθόλου προειδοποιητικά σημάδια. Φοβόταν μήπως η προπόνηση επιβάρυνε υπερβολικά την καρδιά του.

Επικοινώνησε με τον γιατρό και έκλεισε ραντεβού, το οποίο όμως μετατέθηκε για την τελευταία εβδομάδα του Οκτωβρίου, ενώ η απεικονιστική εξέταση δεν μπορούσε να γίνει πριν από τον Νοέμβριο. Ενημέρωσε τη νοσηλεύτρια προηγμένης πρακτικής για την προετοιμασία του και ο γιατρός τού επέτρεψε να συνεχίσει το τρέξιμο με προσοχή. Εφόσον δεν είχε συμπτώματα ή κάποια άμεση ανησυχία, αποφάσισε να συνεχίσει.

Παρ’ όλα αυτά, έχασε πολλές από τις προγραμματισμένες μεγάλες διαδρομές και αγχωνόταν επειδή δεν ακολουθούσε το πρόγραμμα. Καθώς πλησίαζε ο αγώνας, αποφάσισε να ξεπεράσει τον δισταγμό του και έκανε μια μεγάλη προπόνηση περίπου 24,1 χιλιομέτρων — απόσταση που αναφέρεται ως η ελάχιστη μεγάλη διαδρομή που συνιστούν προπονητές στο πλαίσιο προετοιμασίας για μαραθώνιο. Ένιωθε δυνατός σε όλη τη διάρκειά της και φρόντισε σωστά την τροφοδοσία του, κάτι που τον καθησύχασε για την ημέρα του αγώνα.

Διαλειμματικές προπονήσεις και ενδυνάμωση στο σπίτι

Στην αρχή του προγράμματος έκανε επίσης περίπου τέσσερις διαλειμματικές προπονήσεις στο κατώφλι. Αρχικά πίστευε, μάλλον αφελώς, ότι θα ήταν ευκολότερες από το χαλαρό τρέξιμο, επειδή περιλάμβαναν διαλείμματα δύο λεπτών. Διαπίστωσε ότι δεν ήταν έτσι.

Μία προπόνηση τού έμεινε ιδιαίτερα: οκτώ επαναλήψεις του ενός λεπτού σε ένταση κατωφλίου, με ένα λεπτό αποκατάστασης ανάμεσα, μαζί με προθέρμανση και αποθεραπεία περίπου 3,2 χιλιομέτρων και μερικά ανοίγματα των 30 δευτερολέπτων πριν από το κύριο μέρος. Ήταν δυσκολότερη από όσο περίμενε, αλλά την ολοκλήρωσε.

Προς το τέλος της προετοιμασίας, παρατήρησε ότι ο ρυθμός του γινόταν φυσικά πιο γρήγορος. Αυτό ενίσχυσε την αυτοπεποίθησή του και τον έκανε να σκεφτεί ότι ίσως μπορούσε να τερματίσει σε λιγότερο από πέντε ώρες.

Παράλληλα, διατήρησε μια απλή ρουτίνα ενδυνάμωσης, τρεις έως τέσσερις φορές την εβδομάδα, με ένα kettlebell περίπου 16 κιλών. Ο ίδιος εκτιμά ότι τον βοήθησε να παραμείνει αρκετά δυνατός και ανθεκτικός για τον αγώνα.

Συνήθως συνδύαζε 20 έως 50 αιωρήσεις με kettlebell, 10 καθίσματα κρατώντας το βάρος μπροστά στο στήθος και 10 κάμψεις. Προτιμούσε αυτό το εργαλείο επειδή του επέτρεπε να κάνει μια επαρκή προπόνηση στο σπίτι, χωρίς να πηγαίνει σε γεμάτο γυμναστήριο. Στη δική του ρουτίνα, το βασικό ήταν να ολοκληρώνει τις επαναλήψεις συνεχόμενα, χωρίς διακοπή.

Τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, ανάμεσα σε ορισμένα σετ ενδυνάμωσης, πρόσθετε δύο έως τρία σετ συνεχόμενου σχοινιού, διάρκειας πέντε έως δέκα λεπτών το καθένα. Έτσι ενσωμάτωνε πλειομετρική άσκηση, με στόχο την ανάπτυξη ισχύος και ανθεκτικότητας.

Η ανάγνωση άρθρων και προγραμμάτων προπόνησης τον βοήθησε να πιστέψει ότι ο στόχος ήταν εφικτός. Το προσωπικό του συμπέρασμα ήταν πως ένα πρόγραμμα, ακόμη και όταν δεν ακολουθείται απόλυτα, μπορεί να δώσει κατεύθυνση στην προσπάθεια για τον τερματισμό.

Η ημέρα του αγώνα: Από το άγχος στον τερματισμό

Το πρωί του μαραθωνίου ένιωθε πολύ αγχωμένος. Ταξίδεψε από το Πρίνστον του Νιου Τζέρσεϊ, έχοντας ετοιμάσει έξι μεγάλες τηγανίτες, τη συνηθισμένη του επιλογή για ενέργεια. Έφαγε τις τρεις πριν φύγει από το σπίτι και κράτησε τις υπόλοιπες για τη διαδρομή με το λεωφορείο προς την εκκίνηση.

Στη γραμμή της εκκίνησης ένιωσε ότι δεν ανήκε εκεί, μια αμφιβολία που αναγνώριζε και από προηγούμενες επαγγελματικές μεταβάσεις του. Η σκέψη του ήταν: «Δεν είμαι δρομέας… τι κάνω εδώ;». Είχε μάθει, όμως, ότι ο τρόπος να διαχειρίζεται αυτό το συναίσθημα ήταν να ξεκινά και να κάνει το πρώτο βήμα.

Έχοντας μαζί του 12 ενεργειακά τζελ και ένα μπουκάλι χειρός με περίπου 500 ml μείγματος ηλεκτρολυτών, ξεκίνησε διατηρώντας ήπια ένταση. Για το μεγαλύτερο μέρος του αγώνα ένιωθε ότι, αν ήθελε, μπορούσε να αναπνέει από τη μύτη.

Ανάμεσα στις αγαπημένες του στιγμές ήταν όταν περνούσε μπροστά από κτίρια στα οποία είχε εργαστεί και όταν άκουγε τον κόσμο να επευφημεί. Δεν έβαλε καθόλου μουσική: οι φωνές των θεατών ήταν τόσο δυνατές και του έδιναν τόση ενέργεια, ώστε δεν τη χρειαζόταν.

Τον συγκίνησε η ιδιαίτερη, δημιουργική και απρόβλεπτη ενέργεια του Μαραθωνίου της Νέας Υόρκης, αλλά και το γεγονός ότι μια τόσο μεγάλη πόλη ενώθηκε για μια χαρούμενη αφορμή και όχι εξαιτίας κάποιας τραγωδίας. Δεν είχε παρακολουθήσει ποτέ προηγουμένως μαραθώνιο και η εμπειρία τον επηρέασε βαθιά. Σε μια περίοδο αβεβαιότητας, η αλληλεγγύη αυτή του έδωσε αισιοδοξία.

Αφού πέρασε τα μισά της διαδρομής, κατάλαβε ότι ο τερματισμός κάτω από τις πέντε ώρες δεν ήταν πλέον εφικτός. Επανήλθε, λοιπόν, στον αρχικό στόχο: απλώς να τερματίσει. Είδε την οικογένειά του περίπου στο 27ο χιλιόμετρο, κάτι που του έδωσε κουράγιο να συνεχίσει, παρότι τα χιλιόμετρα περίπου 30,6 και 32,2 τον δυσκόλεψαν πολύ.

Τερμάτισε σε 5:18:56, με συναδέλφους να τον περιμένουν κρατώντας το μετάλλιό του. Ένιωσε ότι είχε αποδείξει στον εαυτό του πως μπορούσε να πετύχει έναν δύσκολο στόχο και χάρηκε ιδιαίτερα που η οικογένειά του ήταν εκεί για να τον δει.

Πέντε μαθήματα για τον πρώτο μαραθώνιο μετά τα 50

1. Οι άλλοι δρομείς μπορούν να γίνουν πηγή έμπνευσης

Όπως είχε συμβεί στον αγώνα των 5 χιλιομέτρων, έτσι και στον μαραθώνιο, περίπου μεταξύ του 29ου και του 30,6ου χιλιομέτρου, ένας άλλος δρομέας τού έδωσε ώθηση. Αυτή τη φορά ήταν μια γυναίκα με γιλέκο υδροδοσίας, η οποία είχε στην πλάτη μια επιγραφή με ροζ γράμματα: «Έγκυος 22 εβδομάδων».

Η αυθόρμητη σκέψη του ήταν: «Θεέ μου. Θα σε ακολουθήσω, γιατί είσαι η καινούργια μου έμπνευση». Βλέποντάς τη να τρέχει έγκυος, ένιωσε ότι ο ίδιος δεν ήθελε να εγκαταλείψει.

2. Η υποστήριξη των δικών σας ανθρώπων έχει αξία

Περίπου στο 32ο χιλιόμετρο ήξερε ότι δεν θα κατέβαινε τις πέντε ώρες. Ένιωθε, όμως, ευγνωμοσύνη και υπερηφάνεια που είχε ξεπεράσει τα 24,1 χιλιόμετρα, τη μεγαλύτερη απόσταση που είχε διανύσει έως τότε.

Πιστεύει ότι το γεγονός πως είδε την οικογένειά του περίπου στο 27ο χιλιόμετρο τον βοήθησε ιδιαίτερα· αν τους είχε συναντήσει νωρίτερα, ίσως να δυσκολευόταν περισσότερο να συνεχίσει αργότερα.

Οι δικοί του άνθρωποι πίστευαν σε αυτόν σε όλη τη διαδρομή. Είχαν φτιάξει μπλουζάκια με την επιγραφή «Team Smith» και αρκετοί φίλοι και συγγενείς πήγαν για να τον παρακολουθήσουν. Ο γιος του συμμετείχε μέσω FaceTime από το Παρίσι. Τους είδε μόνο για ένα λεπτό, αλλά αυτή η συνάντηση τού έδωσε δύναμη για τα τελευταία περίπου 14,5 χιλιόμετρα.

3. Ο μεγάλος στόχος γίνεται πιο διαχειρίσιμος σε μικρά βήματα

Για τον ίδιο, η μισή δυσκολία του αγώνα ήταν ψυχολογική. Φανταζόταν ότι μετά τα 24,1 χιλιόμετρα η προσπάθεια θα έμοιαζε με νυχτερινή οδήγηση: οι προβολείς φωτίζουν μόνο περίπου 15 μέτρα μπροστά, οπότε εκεί χρειάζεται να συγκεντρωθεί κανείς.

Δεν είναι απαραίτητο να βλέπει όλο τον δρόμο μέχρι τον προορισμό για να συνεχίζει λίγο λίγο. Έλεγε στον εαυτό του ότι μπορούσε να κάνει ακόμη περίπου 3,2 χιλιόμετρα κάθε φορά και, προτού το συνειδητοποιήσει, είχε φτάσει περίπου στο 37ο χιλιόμετρο.

4. Η επιμονή μπορεί να στηρίζεται σε προηγούμενες εμπειρίες

Ο μαραθώνιος τού θύμισε μια πρώιμη περίοδο της ζωής του. Αποφοίτησε από σχολή κινηματογράφου στην Ιθάκη της Νέας Υόρκης το 1988, έζησε για λίγο στο Λος Άντζελες και στη συνέχεια επέστρεψε στο Νιου Τζέρσεϊ. Παρότι του έλεγαν ότι δεν θα πουλούσε ποτέ σενάριο ζώντας εκεί, πούλησε τέσσερα. Αργότερα, όταν του είπαν ότι δεν θα κατάφερνε να γυριστεί ταινία του, τα κατάφερε και πάλι.

Αντιμετώπισε τα 42,2 χιλιόμετρα με ανάλογο τρόπο: ήθελε κυρίως να αποδείξει κάτι στον εαυτό του. Παράλληλα, ως πατέρας τριών παιδιών στις αρχές και στα μέσα της τρίτης δεκαετίας της ζωής τους, ήθελε να δώσει το παράδειγμα της προσήλωσης σε έναν στόχο και να ενισχύσει μια οικογενειακή αξία: να μην εγκαταλείπουν ποτέ.

5. Η αποτυχία είναι μέρος της μάθησης

Παρατηρώντας όσα βιώνουν τα παιδιά του, διακρίνει μεγάλη πίεση στη γενιά τους, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, να μην αποτυγχάνει στους στόχους της. Η δική του επαγγελματική εμπειρία με εργαλεία και κατασκευές τού είχε διδάξει κάτι διαφορετικό: μάθαινε δοκιμάζοντας, κάνοντας λάθη και προσπαθώντας ξανά με καλύτερο τρόπο.

Ο πρώτος του μαραθώνιος ενίσχυσε αυτή την πεποίθηση. Για εκείνον, τα λάθη και οι αποτυχίες δεν ήταν το αντίθετο της επιτυχίας, αλλά μέρος της διαδικασίας με την οποία μαθαίνει κανείς, εξελίσσεται και βελτιώνεται.

Οι αποφάσεις για την έναρξη ή τη συνέχιση μιας απαιτητικής προετοιμασίας, ιδιαίτερα όταν υπάρχει γνωστό καρδιαγγειακό πρόβλημα, πρέπει να λαμβάνονται μαζί με τον θεράποντα γιατρό.