Η μικροβιακή αντοχή παραμένει δύσκολο να αντιμετωπιστεί, καθώς περισσότερες χώρες υιοθέτησαν φέτος σχέδια δράσης, αλλά οι περισσότερες δεν εξασφάλισαν χρηματοδότηση για την υλοποίησή τους. Έτσι, ο κόσμος εξακολουθεί να βρίσκεται μακριά από βασικούς στόχους που έχουν τεθεί για το 2030, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).
Από τις 183 χώρες που έλαβαν μέρος στην έρευνα, 173 ανέφεραν ότι έχουν εθνικό σχέδιο δράσης για τη μικροβιακή αντοχή, ενώ το 2017 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν μόλις 79. Παρ’ όλα αυτά, μόνο 42 δήλωσαν ότι χρηματοδοτούν και εφαρμόζουν τα σχέδιά τους.
Την ετήσια έρευνα διεξάγουν από κοινού ο ΠΟΥ, το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον, ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας.
Η μικροβιακή αντοχή προκύπτει όταν οι μικροοργανισμοί εξελίσσονται, με αποτέλεσμα να μην ανταποκρίνονται πλέον στα φάρμακα. Συχνά, η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ακατάλληλη χρήση και την υπερβολική κατανάλωση αντιμικροβιακών σκευασμάτων.
Οι χώρες συμφώνησαν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2024 σε σειρά στόχων για το 2030, με σκοπό την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το πρόβλημα απειλεί να υπονομεύσει δεκαετίες ιατρικής προόδου.
«Ιατρικές διαδικασίες που σήμερα θεωρούμε δεδομένες γίνονται πολύ πιο επικίνδυνες όταν τα αντιβιοτικά και τα αντιμικροβιακά φάρμακα παύουν να είναι αποτελεσματικά», δήλωσε ο Jean Pierre Nyemazi, αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος του ΠΟΥ για τη μικροβιακή αντοχή. Πρόσθεσε ότι η ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών δεν συμβαδίζει με την εξάπλωση της μικροβιακής αντοχής.
Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι μία στις έξι βακτηριακές λοιμώξεις που επιβεβαιώνονται εργαστηριακά είναι ανθεκτική στα αντιβιοτικά. Εάν διατηρηθούν οι σημερινές τάσεις, οι λοιμώξεις από ανθεκτικά μικρόβια ενδέχεται να συμβάλουν σε περισσότερους από 39 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως τα επόμενα 25 χρόνια.
Κενά στην πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων
Η έρευνα του 2026 κατέγραψε σοβαρές ελλείψεις στην πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων. Τα μέτρα αυτά συγκαταλέγονται στους αποτελεσματικότερους τρόπους για να περιοριστεί η ανάγκη χρήσης αντιβιοτικών.
Εθνικά προγράμματα και οδηγίες για την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων έχουν πλέον 128 χώρες, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, έναντι 90 το 2018. Ωστόσο, η εφαρμογή τους σε εθνικό επίπεδο έχει γίνει μόνο σε 69 χώρες, δηλαδή στο 38% του συνόλου, αρκετά κάτω από τον στόχο του 90% έως το 2030.
Εθνικό εργαστήριο αναφοράς που μπορεί να ελέγχει την αντοχή κοινών βακτηρίων στα αντιβιοτικά δήλωσαν ότι διαθέτουν 131 χώρες. Μόνο 66, όμως, μπορούν να εξετάζουν τόσο τη βακτηριακή όσο και τη μυκητιασική αντοχή. Οι χώρες έχουν δεσμευτεί να εξασφαλίσουν ότι το 80% θα διαθέτει αυτές τις δυνατότητες έως το 2030.
Για την ενίσχυση των διαγνωστικών δυνατοτήτων των χωρών, ο ΠΟΥ έδωσε στη δημοσιότητα δύο εργαλειοθήκες: η μία καταγράφει τις εξετάσεις που είναι απαραίτητες και η άλλη παρουσιάζει τις εργαστηριακές διαδικασίες.
Επιτήρηση της μικροβιακής αντοχής: αυξάνονται τα δεδομένα, όχι η αξιοποίησή τους
Η επιτήρηση έχει επίσης διευρυνθεί σημαντικά. Όπως αναφέρει η έκθεση, 113 χώρες παρακολουθούν πλέον τη χρήση αντιβιοτικών και 109 καταγράφουν τη μικροβιακή αντοχή. Το 2017 οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 65 και 39 χώρες.
Μόλις 21 χώρες, ωστόσο, δήλωσαν ότι συνδυάζουν τα δύο σύνολα δεδομένων. Κατά τον ΠΟΥ, αυτό αποτελεί κρίσιμο βήμα, επειδή βοηθά να γίνει καλύτερα κατανοητή η σύνδεση ανάμεσα στη χρήση αντιβιοτικών και την ανάπτυξη αντοχής, ώστε να σχεδιάζονται αποτελεσματικότερες εθνικές στρατηγικές για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/mikroviaki-antochi-molis-42-chores-efarmozoyn-kai-chrimatodotoyn-schedia-drasis-symfona-me-ton-poy/29896





