Η παράλειψη του πρωινού λόγω βιασύνης, το καθυστερημένο μεσημεριανό και το φαγητό αργά το βράδυ είναι για πολλούς μια συνηθισμένη καθημερινότητα. Ωστόσο, η αστάθεια στις ώρες των γευμάτων ενδέχεται να επηρεάζει όχι μόνο την πείνα, αλλά και την ψυχική υγεία. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Affective Disorders διαπίστωσε ότι οι ενήλικες με πιο ακανόνιστα διατροφικά πρότυπα ήταν σημαντικά πιθανότερο να εμφανίζουν συμπτώματα κατάθλιψης.
Ο εγκέφαλος είναι ένα από τα όργανα με τις μεγαλύτερες ενεργειακές ανάγκες: καταναλώνει περίπου το 20% της ημερήσιας ενέργειας, παρότι αντιστοιχεί σε μικρό μόνο μέρος του σωματικού βάρους. Η συστηματική διατάραξη της παροχής ενέργειας θα μπορούσε, επομένως, να έχει συνέπειες.
Τι εξέτασε η μελέτη για τα γεύματα και την ψυχική υγεία
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 21.568 ενήλικες που συμμετείχαν στην Εθνική Έρευνα Υγείας και Διατροφής της Νότιας Κορέας από το 2014 έως το 2022. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια διατροφής και το PHQ-9, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο ελέγχου για την κατάθλιψη.
Το ενδιαφέρον των ερευνητών επικεντρώθηκε στη σταθερότητα των γευμάτων: εξέτασαν πόσο συστηματικά κατανάλωναν οι συμμετέχοντες τα κύρια γεύματά τους μέσα στην εβδομάδα, και όχι μόνο την ποιότητα της διατροφής τους.
Στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάζουν τόσο τις διατροφικές συνήθειες όσο και την ψυχική υγεία, όπως η ηλικία, το φύλο, το εισόδημα, το κάπνισμα, η σωματική δραστηριότητα, η κατανάλωση αλκοόλ, το σωματικό βάρος και διατροφικές παράμετροι. Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης αν συνήθειες όπως η παράλειψη του πρωινού, η ποικιλία στη διατροφή και το φαγητό αργά το βράδυ μεταβάλλουν τη σχέση ανάμεσα στις ώρες των γευμάτων και τον κίνδυνο κατάθλιψης.
Τα ακανόνιστα γεύματα συνδέθηκαν με περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης
Όσοι είχαν τα πιο ακανόνιστα διατροφικά πρότυπα είχαν 55% περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν συμπτώματα κατάθλιψης σε σύγκριση με όσους ακολουθούσαν το πιο σταθερό πρόγραμμα γευμάτων.
Η συσχέτιση ήταν ιδιαίτερα έντονη στους άνδρες, στους καπνιστές και στα άτομα που έτρωγαν συχνά αργά το βράδυ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η συστηματική παράλειψη του πρωινού φαινόταν να ενισχύει τη σχέση ανάμεσα στα ακανόνιστα γεύματα και τα συμπτώματα κατάθλιψης.
Ένα ακόμη εύρημα αφορούσε την ποικιλία των τροφίμων. Η κατανάλωση μεγαλύτερης ποικιλίας, όπως φρούτων, λαχανικών, δημητριακών, οσπρίων, γαλακτοκομικών και τροφίμων πλούσιων σε πρωτεΐνη, φάνηκε να προσφέρει κάποια προστασία από τις αρνητικές επιπτώσεις των ασταθών ωρών φαγητού. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι σημασία έχει τόσο η σταθερότητα των γευμάτων όσο και η ποιότητα της διατροφής.
Η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι τα ακανόνιστα γεύματα προκαλούν κατάθλιψη. Είναι επίσης πιθανό η κατάθλιψη να συμβάλλει σε ακανόνιστες διατροφικές συνήθειες. Ωστόσο, υπάρχει ένας πιθανός βιολογικός μηχανισμός πίσω από τη συσχέτιση.
Η ακανόνιστη διατροφή μπορεί να διαταράξει τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, να επηρεάσει τους ρυθμούς της κορτιζόλης και τις ορμόνες της πείνας, όπως η λεπτίνη και η γκρελίνη, καθώς και να απορρυθμίσει τους κιρκάδιους ρυθμούς που συμβάλλουν στη ρύθμιση της διάθεσης και της γνωστικής λειτουργίας. Οι ερευνητές σημειώνουν ακόμη ότι τα ασυνεπή διατροφικά πρότυπα έχουν συνδεθεί με χειρότερο ύπνο, αυξημένη φλεγμονή και μεταβολική δυσλειτουργία, παράγοντες που σχετίζονται με την ψυχική υγεία.
Πρακτικές συνήθειες για περισσότερη σταθερότητα
Η έρευνα δεν υποστηρίζει ότι όλοι πρέπει να τρώνε ακριβώς την ίδια ώρα κάθε μέρα. Το πρόγραμμα της ζωής αλλάζει. Υποδηλώνει, όμως, ότι λίγη περισσότερη συνέπεια στα γεύματα μπορεί να συμβάλει στη στήριξη τόσο της μεταβολικής όσο και της ψυχικής υγείας.
- Να τρώτε περίπου τις ίδιες ώρες τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.
- Να αποφεύγετε τον κύκλο της παράλειψης γευμάτων και της υπερφαγίας αργότερα μέσα στην ημέρα.
- Να δίνετε προτεραιότητα σε πρωτεΐνες και φυτικές ίνες στα γεύματα, για να υποστηρίζετε πιο σταθερά επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
- Να επιδιώκετε μεγαλύτερη ποικιλία, με φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, γαλακτοκομικά και ποιοτικές πηγές πρωτεΐνης.
- Να περιορίζετε, όταν είναι δυνατόν, τη συστηματική κατανάλωση φαγητού αργά το βράδυ.
- Αν παραλείπετε συχνά το πρωινό, να δοκιμάσετε να ξεκινάτε την ημέρα σας με ένα γεύμα.
Η σταθερότητα στα γεύματα μπορεί να έχει σημασία
Πολλοί άνθρωποι τρώνε με βάση το ημερολόγιο, τις προθεσμίες, τις μετακινήσεις, τις συναντήσεις και το στρες, αντί να ακολουθούν τα σήματα της πείνας. Το πρωινό παραλείπεται, το μεσημεριανό καθυστερεί και το βραδινό μπορεί να γίνεται στις 9, ενώ συνεχίζεται η δουλειά.
Αυτό το πρόγραμμα μπορεί να μοιάζει φυσιολογικό, αλλά η βιολογία μας δεν έχει απαραίτητα προσαρμοστεί σε αυτό. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι λίγη περισσότερη οργάνωση γύρω από τα γεύματα δεν αφορά μόνο τη διατροφή· μπορεί να συμβάλει και στη στήριξη του σώματος και του εγκεφάλου. Για αλλαγές στη διατροφή που σχετίζονται με την υγεία ή την ψυχική διάθεση, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/geymata-se-statheres-ores-pos-mporei-na-stirixoyn-ti-diathesi-kai-ti-metavoliki-ygeia/30016





