Μια νέα διεθνής μελέτη, στην οποία συμμετείχαν περισσότερα από 30.000 άτομα, δείχνει ότι η κατανάλωση υπέρ-επεξεργασμένων τροφών μπορεί να συνδέεται με αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου. Οι μεταβολές αφορούν περιοχές που ρυθμίζουν την πείνα και την επιθυμία για φαγητό.
Οι επιστήμονες εντόπισαν συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση αυτών των τροφών και στην αυξημένη κυτταρικότητα στον υποθάλαμο, καθώς και στη χαμηλότερη πυκνότητα ιστού στον πυρήνα του Accumbens. Καταγράφηκαν επίσης δομικές μεταβολές και σε άλλα εγκεφαλικά σημεία που σχετίζονται με τη διατροφική συμπεριφορά.
Οι διαφοροποιήσεις αυτές ίσως συμβάλλουν σε έναν φαύλο κύκλο, κάνοντας τους ανθρώπους να στρέφονται όλο και συχνότερα σε ανθυγιεινές επιλογές τροφίμων.
Γλυκές ή αλμυρές, με ποικιλία γεύσεων και υφών, οι υπέρ-επεξεργασμένες τροφές είναι λαχταριστές και, για πολλούς, δύσκολο να τους αντισταθούν. Παρότι γνωρίζουμε ότι έχουν φτωχή θρεπτική αξία, συχνά τις επιθυμούμε. Μια νέα διεθνής μελέτη με περισσότερους από 30.000 συμμετέχοντες ενδέχεται τώρα να εξηγεί το γιατί.
Τα αποτελέσματα της έρευνας, που δημοσιεύτηκαν στο npj Metabolic Health and Disease, υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση υπέρ-επεξεργασμένων τροφίμων ενδέχεται να επηρεάζει τη δομή σημαντικών εγκεφαλικών περιοχών, οι οποίες συνδέονται με την πείνα και την επιθυμία για φαγητό. Οι μεταβολές αυτές φαίνεται πως μπορεί να τροφοδοτούν έναν φαύλο κύκλο, ενισχύοντας την έλξη προς τα ίδια τα τρόφιμα που βλάπτουν την υγεία.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι όσοι κατανάλωναν περισσότερα υπέρ-επεξεργασμένα τρόφιμα εμφάνισαν μετρήσιμες διαφορές σε εγκεφαλικές δομές που σχετίζονται με την όρεξη, την αναζήτηση ανταμοιβής και τον αυτοέλεγχο. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο υποθάλαμος, που ρυθμίζει τα σήματα της πείνας.
Πώς συνδέονται οι υπέρ-επεξεργασμένες τροφές με τον εγκέφαλο;
Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 33.654 ενήλικες μέσης ηλικίας, με μέσο όρο τα 64 έτη, οι οποίοι συμμετείχαν στη μελέτη UK Biobank. Αφού συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια για τη διατροφή τους, υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου. Έτσι, οι επιστήμονες μπόρεσαν να εξετάσουν τόσο τις διατροφικές επιλογές όσο και τη δομή του εγκεφάλου των συμμετεχόντων.
Για την αξιολόγηση περιοχών που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με τη διατροφική συμπεριφορά, η ερευνητική ομάδα αξιοποίησε προηγμένες μεθόδους απεικόνισης του εγκεφάλου. Μετρήθηκαν, μεταξύ άλλων, η πυκνότητα και η οργάνωση των ιστών.
Στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν πολλές πιθανές επιδραστικές παράμετροι, όπως οι συνολικές θερμίδες, θρεπτικά συστατικά όπως η ζάχαρη και το νάτριο, η φυσική δραστηριότητα, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ. Οι ερευνητές έλαβαν επίσης υπόψη το μορφωτικό επίπεδο και το εισόδημα.
Με βάση αυτό, οι εγκεφαλικές διαφορές δεν φάνηκε να εξηγούνται μόνο από την υπερβολική πρόσληψη τροφής ή από μια συνολικά κακή διατροφή. Αντίθετα, προέκυψε σύνδεση ειδικά με την κατανάλωση υπέρ-επεξεργασμένων τροφίμων.
Ποιες περιοχές του εγκεφάλου παρουσίασαν μεταβολές;
Η μελέτη κατέγραψε ενδείξεις αλλαγών σε αρκετές σημαντικές περιοχές του εγκεφάλου μεταξύ των συμμετεχόντων που κατανάλωναν περισσότερα υπέρ-επεξεργασμένα τρόφιμα. Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Ο υποθάλαμος: Συνδέεται με βασικές λειτουργίες, μεταξύ των οποίων η πείνα και ο μεταβολισμός. Η πρόσληψη υπέρ-επεξεργασμένων τροφίμων συσχετίστηκε με αυξημένη κυτταρικότητα, όπως την περιγράφουν οι ερευνητές. Προηγούμενες μελέτες υποδεικνύουν ότι το εύρημα αυτό ενδέχεται να αντανακλά φλεγμονή και αλλαγές στους ιστούς, οι οποίες μπορεί να διαταράξουν τη φυσιολογική εγκεφαλική λειτουργία.
- Ο πυρήνας του Accumbens: Ως τμήμα του συστήματος ανταμοιβής του εγκεφάλου, συμβάλλει στον προσδιορισμό όσων αντιλαμβανόμαστε ως ευχάριστα. Η κατανάλωση υπέρ-επεξεργασμένων τροφών συνδέθηκε με μεταβολές που υποδηλώνουν λιγότερη πυκνότητα ιστού και περισσότερο νερό.
- Η ωχρά σφαίρα και το κέλυφος (Pallidum και Putamen): Σχετίζονται με την κίνηση και τη λήψη αποφάσεων. Η υψηλότερη κατανάλωση υπέρ-επεξεργασμένων τροφίμων συνοδεύτηκε από ενδείξεις δομικής μεταβολής των ιστών και στις δύο περιοχές.
Κατά τους ερευνητές, όλες οι περιοχές όπου παρατηρήθηκαν αλλαγές συμμετέχουν στη ρύθμιση της διατροφικής συμπεριφοράς και της επιθυμίας για φαγητό. Το εύρημα υποδηλώνει ότι αυτές οι μεταβολές ενδέχεται να «κρύβονται» πίσω από τη μικρότερη αντίσταση στα ανθυγιεινά τρόφιμα.
Συνοπτική εικόνα των ευρημάτων
- Μελέτη σε περισσότερους από 30.000 ανθρώπους δείχνει σύνδεση της κατανάλωσης υπέρ-επεξεργασμένων τροφών με τη δομή του εγκεφάλου, σε περιοχές που σχετίζονται με την πείνα και την επιθυμία για φαγητό.
- Στις διαφορές που αναφέρθηκαν περιλαμβάνονται αυξημένη κυτταρικότητα στον υποθάλαμο και χαμηλότερη πυκνότητα ιστού στον πυρήνα του Accumbens, δύο περιοχές που σχετίζονται με τη διατροφική συμπεριφορά.
- Η συχνότερη κατανάλωση αυτών των τροφών ενδέχεται να ενισχύει έναν φαύλο κύκλο και την έλξη προς ανθυγιεινές διατροφικές επιλογές.
- Όσοι έτρωγαν περισσότερα υπέρ-επεξεργασμένα τρόφιμα εμφάνισαν μετρήσιμες δομικές διαφορές στον εγκέφαλο, ανεξάρτητα από άλλες διατροφικές συνήθειες.
- Οι μεταβολές αφορούν εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με λειτουργίες όπως η πείνα, ο έλεγχος της κίνησης και η λήψη αποφάσεων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/i-epistimi-apokalypse-aytes-oi-trofes-se-parasyroyn-athoryva-sto-junk-food/11350
