Τσάι ιβίσκου: Το ρόφημα της θεάς Κάλι μπορεί να μειώσει την πίεση και τη χοληστερίνη

Το ρόφημα της θεάς Κάλι φτιάχνεται από το ιερό λουλούδι που οι πιστοί προσφέρουν στη θεά επί αιώνες, με το έντονο κόκκινο χρώμα του να συμβολίζει τη δύναμή της. Ποια οφέλη μπορεί να έχει για την υγεία;

Το ρόφημα της θεάς Κάλι: τι περιέχει και ποια είναι τα οφέλη του

Το τσάι ιβίσκου, γνωστό στην Ελλάδα και ως καρκαντέ, γίνεται από τους αποξηραμένους κάλυκες του ιβίσκου. Το φυτό έχει αφρικανική καταγωγή, αλλά πλέον καλλιεργείται σε τροπικές περιοχές σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το ρόφημα έχει ξινή, δροσιστική γεύση που παραπέμπει σε κράνμπερι. Συχνά προσθέτουν μέλι για γλυκύτητα ή λίγο χυμό λάιμ για πιο έντονο άρωμα. Στην Αίγυπτο, όπου είναι πολύ δημοφιλές, η παράδοση θέλει να σερβίρεται είτε ζεστό είτε κρύο.

Στην Ελλάδα διατίθεται όλο τον χρόνο, ως αποξηραμένο προϊόν ή σε έτοιμα φακελάκια τσαγιού, από καταστήματα βοτάνων και υγιεινής διατροφής.

Εφαρμογές των εκχυλισμάτων ιβίσκου στην περιποίηση του δέρματος

Τα τελευταία χρόνια, οι ερευνητές μελετούν αν τα εκχυλίσματα ιβίσκου θα μπορούσαν να αποτελέσουν πηγή συστατικών για την περιποίηση του δέρματος.

• Σε πειραματικό μοντέλο γήρανσης του δέρματος αξιοποιήθηκαν νανολιποσώματα με εκχύλισμα ιβίσκου, σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Molecular mechanisms and enhanced functions of Hibiscus sabdariffa L—nanoliposomes as an emerging therapeutic strategy in UV and galactosamine skin aging-induced model». Οι ερευνητές κατέγραψαν λιγότερη δραστηριότητα ενζύμων που διασπούν κολλαγόνο και ελαστίνη, ενώ για ορισμένους δείκτες τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα από εκείνα του εκχυλίσματος πράσινου τσαγιού.
• Εκχυλίσματα του φυτού περιόρισαν τη φλεγμονώδη απόκριση σε καλλιέργειες κυττάρων της επιδερμίδας με εργαστηριακά προκληθείσα φλεγμονή, αναφέρει μελέτη του 2024 με τίτλο «Inhibition of TNF-α/IFN-γ-induced inflammation in HaCaT Cell by roselle (Hibiscus sabdariffa L.) extractions».

Διατροφικά στοιχεία ανά 100 g

Οι τιμές που ακολουθούν προέρχονται από βάση δεδομένων διατροφής και αφορούν το ρόφημα έτοιμο προς κατανάλωση, χωρίς ζάχαρη.

• Θερμίδες: 0
• Λιπαρά: 0 g, με 0 g κορεσμένα και 0 g τρανς λιπαρά
• Χοληστερόλη: 0 mg
• Νάτριο: 4 mg (0,2% της ημερήσιας τιμής)
• Υδατάνθρακες: 0 g, εκ των οποίων καθαροί υδατάνθρακες 0 g
• Φυτικές ίνες: 0 g
• Σάκχαρα: 0 g
• Πρωτεΐνες: 0 g
• Ασβέστιο: 8 mg (1% της ημερήσιας τιμής)
• Σίδηρος: 0,1 mg (1% της ημερήσιας τιμής)
• Κάλιο: 20 mg (0,4% της ημερήσιας τιμής)

Ιβίσκος: Πιθανά οφέλη για την υγεία

1. Περιέχει πολλά αντιοξειδωτικά

Οι αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχει ο ιβίσκος συμβάλλουν στην άμυνα των κυττάρων απέναντι στο οξειδωτικό στρες, το οποίο προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες.

Σε μικρή μελέτη με συμμετέχοντες που είχαν σύνδρομο Μάρφαν, διαταραχή του συνδετικού ιστού, η κατανάλωση ροφήματος με εκχύλισμα ιβίσκου συνδέθηκε με χαμηλότερους δείκτες οξειδωτικού στρες και αυξημένη αντιοξειδωτική δραστηριότητα στο αίμα. Παρ’ όλα αυτά, τα ευρήματα για τα εκχυλίσματα δεν ισχύουν κατ’ ανάγκη και για το συνηθισμένο τσάι ιβίσκου.

2. Ενδέχεται να συμβάλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης

Η αρτηριακή πίεση αποτελεί ένα από τα πιθανά οφέλη του ιβίσκου που έχουν μελετηθεί περισσότερο. Όταν παραμένει υψηλή, με την πάροδο του χρόνου καταπονεί την καρδιά και ανεβάζει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.

Σε μια μικρή μελέτη, 46 άτομα με υπέρταση έπιναν για έναν μήνα είτε τσάι ιβίσκου είτε ένα εικονικό ρόφημα. Η ομάδα που κατανάλωνε το τσάι εμφάνισε μεγαλύτερη πτώση της πίεσης. Παράλληλα, ανασκόπηση πέντε μελετών υπολόγισε τη μέση μείωση σε 7,58 mmHg για τη συστολική και σε 3,53 mmHg για τη διαστολική πίεση. Όσοι λαμβάνουν αντιυπερτασικά χρειάζεται, ωστόσο, να μιλήσουν με τον γιατρό τους προτού το καταναλώνουν συστηματικά, επειδή μπορεί να ενισχυθεί η δράση των φαρμάκων.

3. Ενδέχεται να βελτιώσει τα επίπεδα χοληστερόλης

Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, ο ιβίσκος μπορεί να επηρεάσει θετικά τη χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, παράγοντες που συνδέονται με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Σε μικρή έρευνα του 2009, 60 άτομα με διαβήτη που κατανάλωναν τσάι ιβίσκου επί έναν μήνα είχαν υψηλότερη HDL χοληστερόλη και χαμηλότερη ολική χοληστερόλη, LDL χοληστερόλη και τριγλυκερίδια.

Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν συμφωνούν σε όλες τις μελέτες. Ανασκόπηση επτά ερευνών, στις οποίες συμμετείχαν 362 άτομα, δεν εντόπισε σημαντική υποχώρηση της ολικής χοληστερόλης ή των τριγλυκεριδίων. Θετικές επιδράσεις έχουν καταγραφεί κυρίως σε ανθρώπους με μεταβολικό σύνδρομο ή διαβήτη.

4. Μπορεί να έχει οφέλη για το ήπαρ

Ο ιβίσκος μπορεί να υποστηρίξει την υγεία του ήπατος, το οποίο μεταβολίζει θρεπτικά συστατικά, συνθέτει σημαντικές πρωτεΐνες και παράγει χολή που βοηθά στην πέψη των λιπών.

Σε μια μικρή μελέτη του 2014, 19 υπέρβαρα άτομα έλαβαν εκχύλισμα ιβίσκου επί 12 εβδομάδες και εμφάνισαν βελτίωση στην ηπατική στεάτωση — τη συγκέντρωση λίπους στο ήπαρ. Τα αποτελέσματα, πάντως, αφορούν συμπυκνωμένο εκχύλισμα και όχι το συνηθισμένο ρόφημα.

5. Ο ιβίσκος ενδέχεται να υποστηρίξει την απώλεια βάρους

Σε μικρή έρευνα του 2014, 36 άτομα με υπερβολικό βάρος πήραν εκχύλισμα ιβίσκου για 12 εβδομάδες. Στο τέλος καταγράφηκαν μειώσεις στο σωματικό βάρος, στο σωματικό λίπος, στον δείκτη μάζας σώματος και στην αναλογία μέσης προς ισχία.

Παραμένει αβέβαιο αν το τσάι ιβίσκου μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση του βάρους, αφού οι σχετικές μελέτες βασίστηκαν κυρίως σε συμπυκνωμένα εκχυλίσματα.

6. Πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες του ιβίσκου

Ο ιβίσκος είναι πλούσιος σε πολυφαινόλες, φυτικές ενώσεις που ερευνώνται για πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες. Σε εργαστηριακά πειράματα, εκχυλίσματα του φυτού περιόρισαν την ανάπτυξη ή εξάπλωση καρκινικών κυττάρων στο στόμα, τον προστάτη, το στήθος, το στομάχι και το δέρμα.

Τα αποτελέσματα αυτά βασίζονται σε πειράματα με κύτταρα και δεν τεκμηριώνουν ότι το τσάι ιβίσκου προλαμβάνει ή θεραπεύει τον καρκίνο. Για να διαπιστωθεί κάτι τέτοιο απαιτούνται κλινικές μελέτες σε ανθρώπους.

7. Ο ιβίσκος ενδέχεται να αναστείλει βακτήρια

Σε εργαστηριακές δοκιμές, εκχύλισμα ιβίσκου εμπόδισε την ανάπτυξη του E. coli, βακτηρίου του οποίου ορισμένα στελέχη προκαλούν κοιλιακές κράμπες και διάρροια. Σε διαφορετικό πείραμα, το εκχύλισμα περιόρισε την ανάπτυξη οκτώ βακτηριακών στελεχών και, σε εργαστηριακό περιβάλλον, είχε δράση ανάλογη με ορισμένα αντιμικροβιακά φάρμακα.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν αρκετές μελέτες σε ανθρώπους που να επιβεβαιώνουν ότι το ρόφημα έχει παρόμοια δράση.

8. Εύκολη παρασκευή του τσαγιού ιβίσκου

Το τσάι ιβίσκου, εκτός από τα πιθανά οφέλη του, έχει ευχάριστη γεύση και φτιάχνεται εύκολα. Βάλτε αποξηραμένο ιβίσκο σε τσαγιέρα, προσθέστε βραστό νερό και αφήστε τον να εκχυλιστεί για 5 λεπτά πριν σουρώσετε. Πίνεται τόσο ζεστό όσο και κρύο.

Πιθανοί κίνδυνοι και ανεπιθύμητες ενέργειες από το τσάι ιβίσκου

Για τους περισσότερους ενήλικες, η κατανάλωση τσαγιού ιβίσκου σε συνήθεις ποσότητες θεωρείται γενικά ασφαλής. Επειδή, όμως, μπορεί να υπάρξουν αλληλεπιδράσεις, όσοι λαμβάνουν φάρμακα για την υψηλή αρτηριακή πίεση ή για άλλες παθήσεις χρειάζεται να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν το πίνουν τακτικά.

• Η ανασκόπηση του 2026, «Unveiling the safety, tolerability, and herb-drug interaction concerns of Hibiscus Sabdariffa L. (Roselle): A systematic scoping review of current evidence», αξιολόγησε 51 κλινικές μελέτες και κατέληξε ότι ο ιβίσκος ήταν γενικά καλά ανεκτός. Παράλληλα, επισήμανε πως τα στοιχεία για μακροχρόνια χρήση είναι περιορισμένα και χρειάζεται προσοχή ως προς τις πιθανές αλληλεπιδράσεις με φάρμακα.
• Σε μελέτη του 2025 με τίτλο «Genomic and Cytotoxic Damage in Wistar Rats and Their Newborns After Transplacental Exposure to Hibiscus sabdariffa Hydroalcoholic Extract», υψηλές δόσεις εκχυλίσματος που χορηγήθηκαν σε έγκυες αρουραίους προκάλεσαν καταστολή της λειτουργίας του μυελού των οστών στις μητέρες και τοξικές επιδράσεις στα νεογνά. Τα ευρήματα σε ζώα δεν ισχύουν αυτομάτως για τους ανθρώπους, αλλά η έλλειψη επαρκών δεδομένων ασφάλειας καθιστά σκόπιμη την αποφυγή συστηματικής ή συμπυκνωμένης χρήσης ιβίσκου στην εγκυμοσύνη χωρίς ιατρική συμβουλή.