Σύμφωνα με νέα έκθεση του FAO, οι απάτες στα ψάρια και τα θαλασσινά καταγράφονται σε ολόκληρο τον κόσμο, με έως και το 20% των αλιευμάτων να φέρει λανθασμένη σήμανση. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνεται ότι μέχρι και το 30% των θαλασσινών που σερβίρονται σε εστιατόρια παρουσιάζεται παραπλανητικά, ενώ στις ΗΠΑ έως το 33% των προϊόντων διαφέρει από την περιγραφή του.
Η παραποίηση, η νοθεία και η λανθασμένη επισήμανση είναι μερικές από τις μορφές αυτής της απάτης, η οποία μπορεί να βλάψει τόσο τη βιωσιμότητα των θαλάσσιων αποθεμάτων όσο και την υγεία των καταναλωτών. Με ετήσια αξία 195 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η παγκόσμια αγορά αλιευτικών προϊόντων προσφέρει μεγάλα περιθώρια κέρδους στους απατεώνες.
Σε αγορές, καταστήματα και εστιατόρια ανά τον κόσμο, οι απάτες με ψάρια και θαλασσινά είναι εκτεταμένες. Σε ποσοστό που φτάνει το 20%, τα αλιεύματα που πωλούνται δεν είναι αυτά που αναγράφονται ή παρουσιάζονται.
Την προειδοποίηση διατυπώνει ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), σε νέα έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα. Όπως σημειώνει, έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι στα εστιατόρια η λανθασμένη επισήμανση μπορεί να αφορά έως και το 30% των θαλασσινών.
Οι περιπτώσεις εκτείνονται από το σεβίτσε που διατίθεται σε υπαίθριους πάγκους της Λατινικής Αμερικής και τον τόνο σε κονσέρβα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), μέχρι τα εστιατόρια θαλασσινών στην Κίνα.
Στις ΗΠΑ, έως και ένα στα τρία αλιευτικά προϊόντα δεν περιέχει αυτό που περιγράφεται στη συσκευασία. Παράλληλα, αναφέρεται ότι ελέγχεται ποσοστό μικρότερο του 1% των προϊόντων που εισάγονται.
Κερδοφόρα επιχείρηση οι απάτες στα ψάρια
Η αξία της παγκόσμιας αγοράς αλιευτικών προϊόντων υπολογίζεται από τον FAO σε 195 δισεκατομμύρια δολάρια (164,3 δισ. ευρώ) ετησίως. Οι διάφορες μορφές απάτης δίνουν τη δυνατότητα στους επιτήδειους να αυξήσουν σημαντικά τα κέρδη τους.
Για παράδειγμα, η πώληση σολομού Ατλαντικού ως σολομού Ειρηνικού αποφέρει σχεδόν 10 δολάρια (8,43 ευρώ) επιπλέον ανά κιλό. Αυτό συμβαίνει επειδή ο σολομός του Ατλαντικού προέρχεται σχεδόν πάντα από εκτροφή, ενώ εκείνος του Ειρηνικού είναι άγριος.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο σκοπός είναι να αποκρυφτεί η πραγματική προέλευση των ψαριών. Άλλες απάτες, αντίθετα, αποσκοπούν στο να μην αποκαλυφθεί η εκφόρτωση αλιευμάτων πέρα από την επιτρεπόμενη ποσόστωση.
Η ποσόστωση ορίζει την ποσότητα αλιευμάτων ενός συγκεκριμένου είδους ή μιας ορισμένης περιόδου που επιτρέπεται να αλιεύουν τα σκάφη. Αν ξεπεραστεί, μπορεί να απειληθεί η βιωσιμότητα των αλιευτικών αποθεμάτων.
Οι διαφορετικές μορφές απάτης στα ψάρια και τα θαλασσινά
Οι μέθοδοι που επιστρατεύουν οι επιτήδειοι για να παραπλανήσουν τους καταναλωτές διαφέρουν, όπως και οι επιπτώσεις τους, σύμφωνα με τη νέα έκθεση. Κάποιες απειλούν τη βιοποικιλότητα, άλλες την ανθρώπινη υγεία και άλλες τα οικονομικά συστήματα.
Οι βασικές κατηγορίες απάτης που αφορούν τα ψάρια και τα θαλασσινά περιλαμβάνουν:
- Προσθήκη νερού σε ακατέργαστα αλιευτικά προϊόντα, ώστε να αυξηθεί το βάρος και, κατ’ επέκταση, η τιμή τους.
- Νοθεία, όπως η προσθήκη χρωστικών στον τόνο για να φαίνεται πιο φρέσκος.
- Παραποίηση προϊόντος: κάτι που αποτελείται από ενώσεις με βάση το άμυλο πωλείται ως γαρίδα.
- Προσομοίωση, με το σουρίμι να συσκευάζεται ώστε να θυμίζει ψίχα καβουριού.
- Εκτροπή εμπορίου: νόμιμα ψάρια διατίθενται εκτός των αγορών για τις οποίες προορίζονται.
- Εσφαλμένη ή παραπλανητική σήμανση, με ψευδείς πληροφορίες, για παράδειγμα, σχετικά με τη βιωσιμότητα του προϊόντος.
- Υπέρβαση των ορίων αλίευσης.
- Υποκατάσταση ψαριών: για παράδειγμα, η οικονομική τιλάπια του γλυκού νερού μπορεί να πωληθεί ως το περιζήτητο και πανάκριβο red snapper.
- Παραποίηση και λανθασμένη επισήμανση, που μπορεί να αφορά την προέλευση ή ακόμη και την ημερομηνία λήξης.
- Κλοπή, καθώς τα ψάρια ενδέχεται να είναι κλεμμένα.
Κάποιες από αυτές τις πρακτικές μπορεί να έχουν συνέπειες όχι μόνο για το πορτοφόλι, αλλά και για την υγεία. Εάν, για παράδειγμα, ψάρια που είχαν καταψυχθεί αποψυχθούν και στη συνέχεια πωληθούν ως φρέσκα, υπάρχει κίνδυνος να αναπτυχθούν σε αυτά βακτήρια.
Υπάρχει ακόμη ο κίνδυνος να καταναλωθεί ωμό, για παράδειγμα ως σούσι, ψάρι που δεν είναι καθόλου κατάλληλο για ωμή κατανάλωση.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Η έκθεση του FAO εκτιμά ότι η λανθασμένη επισήμανση αφορά έως και το 20% των αλιευμάτων παγκοσμίως, ενώ στην ΕΕ το ποσοστό μπορεί να ανέλθει στο 30%.
- Μεταξύ των πρακτικών περιλαμβάνονται η παραποίηση, η νοθεία και η ανακριβής σήμανση, με επιπτώσεις τόσο στη βιωσιμότητα των θαλάσσιων αποθεμάτων όσο και στην υγεία των καταναλωτών.
- Τα αλιευτικά προϊόντα διακινούνται σε παγκόσμια αγορά αξίας 195 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον χρόνο, γεγονός που την καθιστά ελκυστικό πεδίο για επιτήδειους.
- Στις βασικές μεθόδους απάτης συγκαταλέγονται η προσθήκη νερού, η χρήση χρωστικών για νοθεία και η αντικατάσταση ψαριών με φθηνότερα είδη.
- Κάποιες πρακτικές μπορεί να απειλήσουν την υγεία: για παράδειγμα, τα ψάρια που έχουν αποψυχθεί και πωλούνται ως φρέσκα ενδέχεται να περιέχουν βακτήρια.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/vammenos-tonos-stin-ee-plasto-sevitse-sti-latiniki-ameriki-pagkosmio-skandalo-me-psaria-thalassina/20284
