Αλτσχάιμερ: Η νόσος είναι πιο επιθετική όταν εμφανίζεται πριν από τα 65

Η νόσος Αλτσχάιμερ εξελίσσεται πιο επιθετικά σε όσους την εμφανίζουν σε νεότερη ηλικία. Νέα έρευνα δείχνει ότι σε αυτούς τους ασθενείς μια βασική παθολογική πρωτεΐνη συγκεντρώνεται στον εγκέφαλο ταχύτερα και σε μεγαλύτερη έκταση.

Πρόκειται για την πρωτεΐνη ταυ (τ ή tau), με φυσιολογικό ρόλο την υποστήριξη των νευρικών κυττάρων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, σχηματίζει παθολογικά συμπλέγματα μέσα στα κύτταρα, τα οποία συμβάλλουν καθοριστικά στην παθογένεια της νόσου.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ταχύτερη συσσώρευση της ταυ σε όσους νοσούν πριν συμπληρώσουν τα 65 χρόνια τους εξηγεί την ταχύτερη υποχώρηση των νοητικών λειτουργιών που παρατηρείται συχνά στους νεότερους ασθενείς. Εξηγεί, επίσης, γιατί μπορεί να εμφανίζουν ασυνήθιστα συμπτώματα στα πρώτα στάδια της νόσου.

Στους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, η νόσος Αλτσχάιμερ ξεκινά σχεδόν πάντα με διαταραχές μνήμης. Η πρώιμη μορφή, αντίθετα, ενδέχεται να εκδηλωθεί με διαφορετικό τρόπο. Η νέα μελέτη έδειξε ότι αρκετοί νεότεροι ασθενείς εμφανίζουν αρχικά δυσκολίες:

• Στην ανάγνωση
• Στην εκτίμηση των αποστάσεων
• Στην κατανόηση οπτικών πληροφοριών
• Στην εκτέλεση καθημερινών εκτελεστικών λειτουργιών, όπως ο σχεδιασμός και η επίλυση προβλημάτων

«Στην αρχή τουλάχιστον, οι πάσχοντες από πρώιμη νόσο Αλτσχάιμερ είναι πιθανότερο να παρουσιάσουν συμπτώματα που δεν σχετίζονται με την μνήμη», δήλωσε ο ερευνητής Dr. Renaud La Joie, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF).

Η μελέτη για την πρώιμη νόσο Αλτσχάιμερ

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύτηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Science Translational Medicine. Στη μελέτη συμμετείχαν:

• 390 ασθενείς με πρώιμης έναρξης νόσο Αλτσχάιμερ, με μέση ηλικία τα 59 έτη
• 211 ασθενείς με όψιμης έναρξης νόσο Αλτσχάιμερ, με μέση ηλικία τα 78 έτη

Για να καταγράψουν τις παθολογικές αλλαγές στον εγκέφαλο, οι ερευνητές έκαναν στους συμμετέχοντες τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET scan). Παράλληλα, αξιολόγησαν τις νοητικές τους δεξιότητες με ειδικές εξετάσεις.

Με βάση τα αποτελέσματα των τομογραφιών, οι ερευνητές παρακολούθησαν την εξέλιξη της νόσου στους εγκεφάλους των εθελοντών για διάστημα 2 έως 3 ετών.

Σχεδόν ένας στους πέντε ασθενείς με πρώιμη νόσο Αλτσχάιμερ, όπως διαπίστωσαν, είχε πολλά συμπτώματα που δεν αφορούσαν τη μνήμη. Αντιθέτως, στους ασθενείς με όψιμη έναρξη, το 99% παρουσίαζε κυρίως προβλήματα μνήμης.

Η πρωτεΐνη ταυ, επιπλέον, συσσωρευόταν με διπλάσιο ρυθμό στους ασθενείς που διαγιγνώσκονταν με Αλτσχάιμερ πριν από την ηλικία των 65 ετών σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς.

Κατά τους ερευνητές, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα φάρμακα που θα έχουν ως στόχο την πρωτεΐνη ταυ θα είναι κρίσιμης σημασίας για τους νεότερους ανθρώπους με τη νόσο.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η πρώιμης έναρξης νόσος Αλτσχάιμερ συνδέεται με συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους, αυτές εντοπίζονται μόλις στο 5% των ασθενών νεότερης ηλικίας.