Χρόνια κόπωση: 6 παθήσεις που προκαλούν συνεχή εξάντληση

Η χρόνια κόπωση, δηλαδή η κούραση που διαρκεί για εβδομάδες ή επιστρέφει συχνά, μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενου προβλήματος υγείας. Ποιες έξι παθήσεις ενδέχεται να συνδέονται με αυτή;

Επίμονη κόπωση: έξι προβλήματα υγείας που μπορεί να βρίσκονται πίσω της

Κούραση μετά από μια απαιτητική ημέρα, μια νύχτα με λίγο ύπνο ή μια εβδομάδα γεμάτη άγχος είναι αναμενόμενη. Αν, αντίθετα, κρατάει για εβδομάδες ή επηρεάζει τις καθημερινές σας δραστηριότητες, μπορεί να σχετίζεται με κάποιο πρόβλημα υγείας που χρειάζεται διερεύνηση.

Με την ηλικία η κόπωση εμφανίζεται συχνότερα, ωστόσο δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη φυσιολογικό επακόλουθο της γήρανσης. Τα επίπεδα ενέργειας μπορεί να επηρεάζονται από τον ύπνο, τα φάρμακα, τη διατροφή, την άσκηση αλλά και διάφορες παθήσεις.

Τι αναφέρουν οι νεότερες μελέτες για την επίμονη κόπωση

Τα ευρήματα των ερευνών των τελευταίων ετών αναδεικνύουν τη συχνότητα της κόπωσης, αλλά και τη σημασία της αναζήτησης των αιτιών της.

• Η μετα-ανάλυση του 2025 με τίτλο «Prevalence of Fatigue and Perceived Fatigability in Older Adults: A Systematic Review and Meta-analysis» εκτιμά ότι περίπου 4 στους 10 ηλικιωμένους αντιμετωπίζουν κόπωση.
• Στη μελέτη του 2025 με τίτλο «Effect of iron therapy on fatigue symptoms in non-anaemic iron deficient women of reproductive age», η λήψη σιδήρου περιόρισε σημαντικά την κόπωση σε γυναίκες με σιδηροπενία χωρίς αναιμία.
• Η μετα-ανάλυση του 2025 με τίτλο «Effect of continuous positive airway pressure on cognitive impairment associated with obstructive sleep apnea: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials» διαπίστωσε ότι η θεραπεία CPAP μείωσε σημαντικά την ημερήσια υπνηλία σε ασθενείς με υπνική άπνοια.

Έξι αιτίες επίμονης κόπωσης που χρειάζονται ιατρική διερεύνηση

1. Υπολειτουργία του θυρεοειδούς

Ο υποθυρεοειδισμός εμφανίζεται όταν ο θυρεοειδής, ο μικρός αδένας στον λαιμό, δεν εκκρίνει επαρκείς ορμόνες ώστε να ρυθμίζονται σωστά ο μεταβολισμός και η ενέργεια του οργανισμού. Έτσι, αρκετές λειτουργίες του σώματος επιβραδύνονται.

Στα πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνονται ασυνήθιστη κόπωση και αδυναμία, αλλά και αύξηση βάρους, ευαισθησία στο κρύο, ξηρό δέρμα, δυσκοιλιότητα ή μεταβολές στη διάθεση.

2. Ανεπάρκεια των επινεφριδίων

Αν και λιγότερο συχνή, η ανεπάρκεια των επινεφριδίων μπορεί να προκαλεί κόπωση. Οι αδένες αυτοί βρίσκονται πάνω από τους νεφρούς και παράγουν βασικές ορμόνες, όπως η κορτιζόλη, που συμβάλλει στην αντιμετώπιση του στρες και της σωματικής καταπόνησης.

Η πάθηση μπορεί να συνοδεύεται από έντονη κόπωση, μυϊκή αδυναμία, μειωμένη όρεξη, απώλεια βάρους ή ζάλη, ιδίως κατά την έγερση. Επειδή τα συμπτώματα αυτά έχουν πολλές πιθανές αιτίες, κατά κανόνα απαιτούνται ιατρική εκτίμηση και εξειδικευμένες εξετάσεις.

3. Καρδιακά προβλήματα

Η ασυνήθιστη κόπωση μπορεί κάποιες φορές να είναι ένα από τα πρώτα σημάδια καρδιακού προβλήματος, χωρίς να υπάρχει πόνος στο στήθος. Αν η καρδιά δεν προωθεί αποτελεσματικά το αίμα, ενδέχεται να μην φτάνουν επαρκές αίμα και οξυγόνο στους μύες και στα όργανα, με συνέπεια ακόμη και οι καθημερινές δραστηριότητες να προκαλούν περισσότερη εξάντληση.

4. Αυτοάνοσα νοσήματα

Επίμονη κόπωση μπορεί να συνοδεύει και αυτοάνοσα νοσήματα, ανάμεσα στα οποία είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα και ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος.

Στα αυτοάνοσα νοσήματα το ανοσοποιητικό στρέφεται λανθασμένα εναντίον των ιστών του ίδιου του σώματος και προκαλεί χρόνια φλεγμονή. Η φλεγμονή ενδέχεται να συνεισφέρει στην παρατεταμένη κόπωση και στα χαμηλά επίπεδα ενέργειας, ακόμη κι όταν ο πόνος είναι ήπιος.

5. Χαμηλά επίπεδα θρεπτικών συστατικών

Η έλλειψη ορισμένων θρεπτικών συστατικών αποτελεί επίσης πιθανή αιτία κόπωσης. Ο σίδηρος, το φυλλικό οξύ και η βιταμίνη Β12 είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα, καθώς η ανεπάρκειά τους μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση και αδυναμία.

Χαμηλή βιταμίνη D μπορεί ακόμη να συνδέεται με μυϊκή αδυναμία και κούραση, κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες.

6. Υπνική άπνοια

Ακόμη και μετά από αρκετές ώρες στο κρεβάτι, η διαταραγμένη ποιότητα ύπνου μπορεί να αφήσει το άτομο εξαντλημένο. Η υπνική άπνοια είναι ένα σχετικό παράδειγμα: στη διάρκειά της, η αναπνοή διακόπτεται ή περιορίζεται επανειλημμένα όσο κοιμάται κάποιος.

Οι επαναλαμβανόμενες διακοπές του ύπνου δεν επιτρέπουν επαρκή ανάπαυση και μπορεί να οδηγήσουν σε έντονη υπνηλία την ημέρα, πονοκεφάλους το πρωί ή δυσκολία στη συγκέντρωση.

Πότε είναι σκόπιμο να απευθυνθείτε σε γιατρό

Η κόπωση δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη συγκεκριμένης πάθησης, καθώς συχνά οφείλεται σε κάτι απλό. Αν, ωστόσο, είναι επίμονη, χωρίς εμφανή εξήγηση ή χειροτερεύει, απευθυνθείτε σε γιατρό, ιδίως όταν υπάρχει παράλληλα ανεξήγητη απώλεια βάρους ή έντονη αδυναμία. Πόνος στο στήθος, σοβαρή δύσπνοια ή λιποθυμία μαζί με την κόπωση απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Ο γιατρός μπορεί να εξετάσει τις πιθανές αιτίες, αξιολογώντας τα συμπτώματα και το ιατρικό ιστορικό και ζητώντας τις κατάλληλες εξετάσεις. Η θεραπεία της υποκείμενης πάθησης, η αποκατάσταση μιας διατροφικής έλλειψης ή η αντιμετώπιση διαταραχής ύπνου ενδέχεται να ενισχύσει τα επίπεδα ενέργειας και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής.