Διατροφικές διαταραχές: αύξηση 71% παγκοσμίως, με τη Βρετανία μεταξύ των χωρών που πλήττονται περισσότερο

Τα περιστατικά διατροφικών διαταραχών έχουν αυξηθεί κατά 71% παγκοσμίως τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, ενώ η Βρετανία συγκαταλέγεται στις χώρες που πλήττονται περισσότερο, σύμφωνα με νέα μεγάλη ανάλυση.

Το Ηνωμένο Βασίλειο εμφανίζει ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά ανορεξίας και βουλιμίας, με περισσότερα από 493 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους. Το ποσοστό αυτό είναι εξαπλάσιο από εκείνο της Σομαλίας, που κατέγραψε τη χαμηλότερη συχνότητα των δύο διαταραχών μεταξύ των 204 χωρών που εξετάστηκαν.

Υψηλή συχνότητα καταγράφεται επίσης στην Ιρλανδία, τη Νέα Ζηλανδία, την Ελβετία και τις σκανδιναβικές χώρες, όπως η Νορβηγία, η Φινλανδία και η Σουηδία. Η Αυστραλία είναι η χώρα που πλήττεται περισσότερο, με 1.026,5 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους, αριθμός υπερδιπλάσιος από εκείνον του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι ΗΠΑ βρίσκονται στη δεύτερη υψηλότερη κατηγορία, με 318,1 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους.

Η ανάλυση, στην οποία συμμετείχε διεθνής ομάδα επιστημόνων, μεταξύ των οποίων ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ, κατέγραψε επίσης σημαντική αύξηση των περιστατικών παγκοσμίως. Η μεγαλύτερη άνοδος σημειώθηκε στους άνδρες: οι διαγνώσεις αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 74,6% από το 1990. Στις γυναίκες, η αύξηση ήταν 69,5%.

Πού αυξήθηκαν περισσότερο τα περιστατικά

Στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία μαζί καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση, κατά 83,5%. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τη μέση ηλικία του πληθυσμού κάθε χώρας, η μεγαλύτερη άνοδος εντοπίστηκε στην Ανατολική Ασία και έφτασε το 61,5%.

Στη Δυτική Ευρώπη, όπου περιλαμβάνεται και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι διαγνώσεις των δυνητικά θανατηφόρων διαταραχών αυξήθηκαν κατά 20%, μετά την προσαρμογή για την ηλικία.

Παλαιότερες μελέτες έχουν υποδείξει ότι ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με διατροφικές διαταραχές στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει τριπλασιαστεί από το 2017, από 1,25 εκατομμύρια σε 3,5 εκατομμύρια σήμερα.

Η νεότερη ανάλυση εκτιμά ότι περίπου 3,9 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με ανορεξία και 14,2 εκατομμύρια με βουλιμία. Αν συνεχιστεί η σημερινή ανοδική πορεία, οι επιστήμονες προβλέπουν ότι έως το 2050 θα υπάρχουν 4,7 εκατομμύρια άνθρωποι με νευρική ανορεξία και 17 εκατομμύρια με νευρική βουλιμία.

Πώς έγινε η ανάλυση

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA Psychiatry. Οι ερευνητές συνδύασαν πληθυσμιακές έρευνες, συστηματικές ανασκοπήσεις και επίσημα διαγνωστικά αρχεία, με στόχο να καταρτίσουν «την πιο εκτενή επικαιροποίηση των εκτιμήσεων για τη νευρική ανορεξία και τη νευρική βουλιμία από το 2017».

Εκτίμησαν τον επιπολασμό των δύο διαταραχών σε 204 χώρες, από το 1990 έως το 2023, και εξέτασαν τις σημαντικές μεταβολές με την πάροδο του χρόνου. Στη συνέχεια, κατέταξαν τις χώρες σε δέκα ομάδες, ανάλογα με τον αριθμό των ανθρώπων με νευρική ανορεξία ή νευρική βουλιμία ανά 100.000 κατοίκους.

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι οι διαφορές στον επιπολασμό μεταξύ των χωρών πιθανότατα οφείλονται σε μια «σύνθετη αλληλεπίδραση» γενετικών, κοινωνικοοικονομικών και πολιτισμικών παραγόντων. «Η Ανατολική Ασία παρουσίασε τη μεγαλύτερη αύξηση στις διατροφικές διαταραχές, η οποία συνέπεσε με την ταχεία οικονομική ανάπτυξη και τον βαθύ κοινωνικοοικονομικό μετασχηματισμό της περιοχής», έγραψαν.

Οι συγγραφείς της μελέτης ζητούν καλύτερη πρόληψη, έγκαιρη ανίχνευση και μεγαλύτερη δυνατότητα παροχής θεραπειών που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, καθώς τα περιστατικά αυξάνονται «ραγδαία».

Πιθανοί παράγοντες και η εμπειρία της Celia Imrie

Ειδικοί έχουν αποδώσει την επιδείνωση της κρίσης των διατροφικών διαταραχών στο Ηνωμένο Βασίλειο σε διάφορους παράγοντες. Μεταξύ αυτών έχουν προταθεί η περισσότερη χρήση εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Instagram και το TikTok, το άγχος των εξετάσεων και η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας κατά την πανδημία.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η 74χρονη ηθοποιός Celia Imrie, γνωστή από το Celebrity Traitors, αποκάλυψε ότι υποβλήθηκε σε ηλεκτροσπασμοθεραπεία (ECT) σε ηλικία 14 ετών, για την αντιμετώπιση διατροφικής διαταραχής.

Η Imrie εμφάνισε ανορεξία αφού δεν έγινε δεκτή στη Βασιλική Σχολή Μπαλέτου και στη συνέχεια εισήχθη στο νοσοκομείο St Thomas’ στο Λάμπεθ, όπου έλαβε θεραπεία από τον William Sargant. Οι αμφιλεγόμενες μέθοδοι του Sargant περιλάμβαναν ECT, καθώς και αντιψυχωσικά και ηρεμιστικά φάρμακα. Στην αυτοβιογραφία της, η Imrie έχει αναφέρει ότι τραυματίστηκε βλέποντας άλλες γυναίκες να «δέχονται επίθεση στο όνομα της υγείας».

Η ECT διοχετεύει ηλεκτρικό ρεύμα στον εγκέφαλο, προκαλώντας επιληπτική κρίση, με στόχο την ανακούφιση σοβαρών συμπτωμάτων ορισμένων προβλημάτων ψυχικής υγείας. Οι επαγγελματίες υγείας διαφωνούν για τη χρήση της: οι επικριτές της υποστηρίζουν ότι τα στοιχεία που τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητά της είναι περιορισμένα, ενώ πιθανές παρενέργειες, όπως απώλεια μνήμης, προβλήματα όρασης και ψυχικό τραύμα, μπορεί να είναι εξουθενωτικές.

Σε συνέντευξή της στο The Sunday Times Magazine, η Imrie θυμήθηκε επίσης το «Sleep Room», όπου οι ασθενείς υποβάλλονταν σε ύπνο προκαλούμενο από φάρμακα για μέρες, ενώ ακούγονταν μαγνητοφωνημένες οδηγίες. Η ίδια λέει ότι η ανάρρωσή της «δεν είχε καμία σχέση με τον Sargant», αλλά συνδέθηκε με μια νοσηλεύτρια που της είπε ότι καταλάμβανε το κρεβάτι ενός «πραγματικά άρρωστου παιδιού».

«Ήταν το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να μου πει. Αυτό που είπε λειτούργησε ως έναυσμα. Όχι, μισώ να χρησιμοποιώ αυτή τη λέξη. Ήταν πυροτέχνημα», είπε.

Οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση μιας διατροφικής διαταραχής ή για τη χρήση θεραπείας, όπως η ECT, πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον θεράποντα γιατρό.