Η πρόληψη των βλαβών στα μάτια από τον διαβήτη βασίζεται στη διατήρηση του σακχάρου, της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης εντός των επιθυμητών ορίων. Σημαντική είναι επίσης η τακτική άσκηση και η ετήσια εξέταση των ματιών.
Με την πάροδο του χρόνου, ο διαβήτης μπορεί να βλάψει τα μάτια και να προκαλέσει παθήσεις που ενδέχεται να οδηγήσουν σε απώλεια όρασης ή τύφλωση. Η σωστή διαχείριση της νόσου μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη αυτών των παθήσεων ή στην επιβράδυνση της εξέλιξής τους.
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και οι τακτικές εξετάσεις είναι απαραίτητες, καθώς ορισμένες βλάβες στα μάτια δεν προκαλούν αρχικά ενοχλήσεις.
Έλεγχος του σακχάρου στο αίμα
Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβητικών παθήσεων των ματιών. Με τον χρόνο, το υψηλό σάκχαρο μπορεί:
- να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία των ματιών
- να επηρεάσει το σχήμα του φακού, της διαφανούς δομής που αλλάζει σχήμα ώστε το μάτι να εστιάζει σε αντικείμενα σε διαφορετικές αποστάσεις
- να προκαλέσει θολή όραση
Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ (NIH) προτείνει τα εξής για τη διατήρηση του σακχάρου εντός των επιθυμητών ορίων:
- Τακτικός έλεγχος: Η εξέταση A1C δείχνει τον μέσο όρο του σακχάρου στο αίμα τους τελευταίους τρεις μήνες. Για πολλά άτομα με διαβήτη, ο στόχος της A1C είναι κάτω από 7%. Συνιστάται επίσης καθημερινός έλεγχος του σακχάρου και καταγραφή των αποτελεσμάτων.
- Διακοπή του καπνίσματος: Το κάπνισμα στενεύει τα αιμοφόρα αγγεία, γι’ αυτό η διακοπή του είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη. Μπορεί επίσης να μειώσει άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και η αυξημένη χοληστερόλη.
- Λήψη των συνταγογραφημένων φαρμάκων: Ακόμη και όταν αισθάνονται καλά, τα άτομα με διαβήτη πρέπει να συνεχίζουν τα φάρμακα που τους έχουν συνταγογραφηθεί για τον διαβήτη και άλλες παθήσεις, εκτός αν ο γιατρός τους δώσει διαφορετική οδηγία.
Έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης
Η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης συμβάλλει και στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου, βοηθώντας έτσι στην πρόληψη των βλαβών στα μάτια που σχετίζονται με τον διαβήτη.
Για τα περισσότερα άτομα με διαβήτη, ο στόχος της αρτηριακής πίεσης είναι τα 140/90 χιλιοστά υδραργύρου. Με τον χρόνο, το υψηλό σάκχαρο μπορεί να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία και να συμβάλει στην υψηλή αρτηριακή πίεση, δηλαδή στην αυξημένη δύναμη με την οποία το αίμα κινείται μέσα στις αρτηρίες.
Επιπλέον, τα υψηλά επίπεδα λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDL), της λεγόμενης «κακής» χοληστερόλης, μπορεί να οδηγήσουν στη συσσώρευση πλάκας στα ήδη βλαμμένα τοιχώματα των αρτηριών.
Ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα για να διατηρούνται η αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη κοντά στους επιθυμητούς στόχους.
Διατροφή και άσκηση
Η υγιεινή διατροφή είναι απαραίτητη για τη διαχείριση του διαβήτη και τη μείωση του κινδύνου επιπλοκών, μεταξύ των οποίων και οι βλάβες στα μάτια.
Επιλογές τροφίμων και ποτών
Ένα διατροφικό πλάνο για τον διαβήτη μπορεί να περιλαμβάνει:
- φρούτα και λαχανικά
- δημητριακά ολικής άλεσης
- όσπρια
- ψάρια
- άπαχο κρέας, όπως κοτόπουλο ή γαλοπούλα χωρίς πέτσα
- γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά ή μηδενικά λιπαρά
Μπορεί επίσης να χρειάζεται να επιλέγονται τρόφιμα με λιγότερη:
- ζάχαρη
- κορεσμένη και τρανς λιπαρή ουσία
- θερμιδική αξία
- αλάτι
Είναι προτιμότερο να καταναλώνεται νερό αντί για ποτά με προσθήκη ζάχαρης.
Στόχοι άσκησης
Εξίσου σημαντική είναι η τακτική σωματική δραστηριότητα. Στόχος μπορεί να είναι η σταδιακή αύξηση της άσκησης έως τα 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.
Η υγιεινή διατροφή και η τακτική άσκηση βοηθούν άμεσα στη ρύθμιση του σακχάρου. Παράλληλα, συμβάλλουν στη διαχείριση του σωματικού βάρους, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει έμμεσα στον έλεγχο του σακχάρου και στη διατήρηση ενός μέτριου βάρους.
Έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας
Ορισμένα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν βλάβη στα μάτια και χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Επικοινωνήστε με γιατρό το συντομότερο δυνατόν αν εμφανιστεί:
- ξαφνική αλλαγή στην ευκρίνεια της όρασης
- κόκκινη ομίχλη ή κηλίδες στο οπτικό πεδίο
- μικρές μαύρες γραμμές ή κηλίδες στο οπτικό πεδίο που δεν υποχωρούν
- μεγαλύτερος από το συνηθισμένο χρόνος προσαρμογής στο σκοτάδι
Γενικά, όσο νωρίτερα εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί μια πάθηση των ματιών, τόσο καλύτερη μπορεί να είναι η έκβαση.
Ετήσια εξέταση των ματιών
Οι παθήσεις των ματιών είναι συχνές στα άτομα με διαβήτη. Ορισμένες, όπως η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, δεν προκαλούν συμπτώματα στα αρχικά στάδια.
Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια προσβάλλει τα αιμοφόρα αγγεία του αμφιβληστροειδούς, του ιστού στο πίσω μέρος του ματιού. Καθώς εξελίσσεται, μπορεί να προκαλέσει απώλεια όρασης και τύφλωση.
Γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν εξέταση των ματιών με διαστολή της κόρης τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Οι κόρες είναι οι μαύροι κύκλοι στο κέντρο των ματιών. Στην εξέταση χρησιμοποιούνται σταγόνες που διαστέλλουν τις κόρες, ώστε ο γιατρός να μπορεί να εξετάσει το εσωτερικό του ματιού.
Όταν εντοπιστεί μια πάθηση, μπορεί να αρχίσει η θεραπεία, η οποία ενδέχεται να είναι πολύ αποτελεσματική και να συμβάλει στην πρόληψη της απώλειας όρασης.
Τι να θυμάστε
Η πρόληψη των βλαβών στα μάτια από τον διαβήτη περιλαμβάνει τη ρύθμιση παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών: του σακχάρου, της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης. Η υγιεινή διατροφή και η τακτική άσκηση μπορούν επίσης να βοηθήσουν.
Επειδή οι πρώιμες βλάβες στα μάτια μπορεί να μην προκαλούν συμπτώματα, η ετήσια εξέταση είναι απαραίτητη για τον εντοπισμό παθήσεων πριν οδηγήσουν σε απώλεια όρασης. Αν εμφανιστούν νέα συμπτώματα, όπως κόκκινες κηλίδες στην όραση, επικοινωνήστε γρήγορα με γιατρό και μην περιμένετε την επόμενη ετήσια εξέταση. Οι αποφάσεις για την παρακολούθηση και τη θεραπεία του διαβήτη λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/diavitis-kai-matia-pos-na-prolavete-tis-vlaves-stin-orasi/30552





