Ενδομητρίωση: Ανατομικές διαφορές του αναπαραγωγικού συστήματος συνδέθηκαν με έως 88% υψηλότερη πιθανότητα

Η διάγνωση της ενδομητρίωσης μπορεί να καθυστερήσει για χρόνια, ιδιαίτερα όταν οι επώδυνες περίοδοι θεωρούνται φυσιολογικές. Θα μπορούσε το σχήμα ή η θέση των αναπαραγωγικών οργάνων να προσφέρει ένα ακόμη στοιχείο; Μελέτη διερεύνησε τη σχέση ανάμεσα στην ενδομητρίωση και διαφορές στη μήτρα, τον τράχηλο και τον κόλπο.

Η καλύτερη κατανόηση αυτής της σχέσης μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να μάθουν περισσότερα για το γιατί ορισμένες γυναίκες εμφανίζουν ενδομητρίωση και άλλες όχι.

Τι εξέτασε η μελέτη

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 8.563 γυναίκες που συμμετείχαν σε δύο αυστραλιανές μελέτες κοόρτης γέννησης: η μία περιλάμβανε γυναίκες που γεννήθηκαν μεταξύ 1973 και 1978 και η άλλη μεταξύ 1989 και 1995.

Οι συμμετέχουσες ανέφεραν αν είχαν διαγνωστεί με ενδομητρίωση ή με κάποια ανατομική διαφορά στο αναπαραγωγικό σύστημα. Στις διαφορές αυτές περιλαμβάνονταν παραλλαγές στο σχήμα ή στον σχηματισμό της μήτρας, καθώς και στη θέση της, όπως η κλίση προς τα πίσω αντί προς τα εμπρός.

Οι ερευνητές διασταύρωσαν τις αναφορές για ενδομητρίωση με ιατρικά αρχεία και συνυπολόγισαν παράγοντες όπως το οικογενειακό ιστορικό, η ηλικία της πρώτης περιόδου, η χρήση ορμονών και το αναπαραγωγικό ιστορικό.

Οι ανατομικές διαφορές συνδέθηκαν με υψηλότερη πιθανότητα ενδομητρίωσης

Στην ομάδα των γυναικών που γεννήθηκαν μεταξύ 1973 και 1978, όσες ανέφεραν ανατομική διαφορά στο αναπαραγωγικό σύστημα είχαν 88% υψηλότερη πιθανότητα ενδομητρίωσης. Στη νεότερη ομάδα, η πιθανότητα ήταν υψηλότερη κατά 63%.

Στην παλαιότερη ομάδα, οι διαφορές στη μήτρα συνδέθηκαν με 86% υψηλότερη πιθανότητα ενδομητρίωσης, ενώ οι διαφορές στον τράχηλο με αύξηση κατά 77%. Οι διαφορές στον κόλπο συσχετίστηκαν με πιθανότητα πάνω από τριπλάσια, αν και ήταν λιγότερο συχνές.

Σημασία είχε και το είδος της διαφοράς στη μήτρα. Οι γυναίκες με συγγενείς ανωμαλίες της μήτρας, δηλαδή διαφορές στην ανάπτυξή της πριν από τη γέννηση, είχαν 2,5 φορές υψηλότερη πιθανότητα ενδομητρίωσης.

Οι διαφορές στη θέση της μήτρας, όπως η οπισθόκλιτη μήτρα που γέρνει προς τα πίσω, συνδέθηκαν με πιθανότητα υψηλότερη κατά 66%.

Οι συσχετίσεις παρέμειναν ακόμη και όταν οι ερευνητές εξαίρεσαν τις γυναίκες που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για τη διόρθωση των ανατομικών διαφορών.

Πώς μπορεί να συνδέεται η ανατομία με την ενδομητρίωση

Μία πιθανή εξήγηση αφορά την παλίνδρομη έμμηνο ρύση. Πρόκειται για την περίπτωση κατά την οποία μέρος του εμμηνορροϊκού υγρού κινείται προς τα πίσω, προς την πύελο, αντί να αποβληθεί εξ ολοκλήρου από το σώμα.

Οι ερευνητές εξετάζουν εδώ και χρόνια αυτή τη διαδικασία ως έναν πιθανό παράγοντα που συμβάλλει στην ενδομητρίωση, κατά την οποία ιστός παρόμοιος με το ενδομήτριο αναπτύσσεται έξω από τη μήτρα.

Ορισμένες ανατομικές διαφορές μπορεί να επηρεάζουν τη ροή της εμμήνου ρύσης και, ενδεχομένως, τη διαδικασία αυτή. Ωστόσο, η παλίνδρομη έμμηνος ρύση δεν εξηγεί όλες τις περιπτώσεις ενδομητρίωσης.

Οι ερευνητές επισήμαναν επίσης ότι μπορεί να διαδραματίζουν ρόλο γενετικοί παράγοντες ή κοινές επιρροές κατά την πρώιμη ανάπτυξη. Η μήτρα, ο τράχηλος και ο κόλπος αναπτύσσονται μέσω συναφών διαδικασιών πριν από τη γέννηση, επομένως ορισμένες ανατομικές διαφορές και ο κίνδυνος ενδομητρίωσης μπορεί να έχουν κοινές υποκείμενες αιτίες.

Επειδή η μελέτη ήταν παρατηρητική, δεν μπορεί να αποδείξει ότι οι ανατομικές διαφορές προκαλούν ενδομητρίωση ούτε να δείξει ποιο από τα δύο εμφανίζεται πρώτο. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να γίνει κατανοητή η σχέση.

Τι μπορείτε να κάνετε αν έχετε ανατομική διαφορά

Η οπισθόκλιτη μήτρα ή κάποια άλλη ανατομική διαφορά δεν σημαίνει ότι θα εμφανίσετε ενδομητρίωση. Υπάρχουν, ωστόσο, τρόποι να φροντίσετε ενεργά την αναπαραγωγική σας υγεία:

• Μιλήστε για επίμονα συμπτώματα: Οι επώδυνες περίοδοι, ο συνεχής πόνος στην πύελο ή η ενόχληση που επηρεάζει την καθημερινότητα χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση. Ο γυναικολόγος μπορεί να εκτιμήσει τα συμπτώματα και να συζητήσει τα επόμενα βήματα.
• Ρωτήστε για τον προσωπικό σας κίνδυνο: Αν έχετε διαγνωστεί με κάποια ανατομική διαφορά στο αναπαραγωγικό σύστημα, ρωτήστε τον γιατρό σας αν μπορεί να επηρεάζει την αναπαραγωγική σας υγεία.

Τι να κρατήσετε

Η ανατομία του αναπαραγωγικού συστήματος μπορεί να προσφέρει ενδείξεις για την ενδομητρίωση, αλλά αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας πολύ ευρύτερης εικόνας. Η γνώση των ανατομικών χαρακτηριστικών μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες σε εσάς και τον γιατρό σας. Οι αποφάσεις για την αξιολόγηση ή τη διαχείριση των συμπτωμάτων πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με γιατρό.