Ο αυτόματος διαχωρισμός στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD) μπορεί να εμφανιστεί και σε γυναίκες χωρίς γνωστό καρδιαγγειακό κίνδυνο. Μια 24χρονη μητέρα υπέστη πέντε εμφράγματα, παρότι ήταν σε καλή φυσική κατάσταση.
Πώς μπορεί μια υγιής γυναίκα να πάθει έμφραγμα
Ο πόνος στο στήθος δεν εμφανίζεται μόνο σε μεγαλύτερους ανθρώπους ή σε όσους έχουν υψηλή χοληστερίνη. Μια λιγότερο γνωστή αιτία εμφράγματος μπορεί να αφορά ακόμη και νέες, δραστήριες γυναίκες, χωρίς προηγούμενο ιστορικό καρδιοπάθειας.
Ονομάζεται αυτόματος διαχωρισμός στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD) και περίπου το 80% έως 90% όσων προσβάλλονται είναι γυναίκες.
Στα συνηθισμένα εμφράγματα, η απόφραξη των στεφανιαίων αρτηριών συχνά σχετίζεται με την αθηροσκλήρωση. Ο SCAD προκαλείται από διαφορετικό μηχανισμό.
Όταν αίμα παγιδεύεται ανάμεσα στα στρώματα του αρτηριακού τοιχώματος, η ροή προς τον καρδιακό μυ περιορίζεται. Η μειωμένη παροχή οξυγόνου ενδέχεται να οδηγήσει σε έμφραγμα.
Η ανακοίνωση της American Heart Association, που δημοσιεύτηκε στο Circulation, επιβεβαιώνει πως ο SCAD είναι σημαντική αιτία οξέων στεφανιαίων επεισοδίων σε νεότερες γυναίκες, ακόμη κι όταν δεν υπάρχουν οι κλασικοί παράγοντες κινδύνου.
Η 24χρονη που υπέστη πέντε εμφράγματα
Η ιστορία της Courtney Bennett, από το Manchester, δείχνει πόσο απρόβλεπτος μπορεί να αποδειχθεί ο SCAD.
Επιστρέφοντας από το σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο του 2024, αισθάνθηκε ξαφνικά αφόρητο πόνο στο στήθος. Δεν κάπνιζε, η χοληστερίνη της ήταν φυσιολογική και χόρευε από μικρή ηλικία.
«Κατάλαβα αμέσως ότι κάτι δεν πήγαινε καλά», λέει η Courtney, η οποία είναι σήμερα 27 ετών.
Νοσηλεύτηκε αρχικά, όμως έφυγε όταν υποχώρησαν τα συμπτώματα, χωρίς να έχει προσδιοριστεί η αιτία. Μερικές ώρες μετά, την ώρα που έκανε ντους, ο πόνος επανήλθε.
Στις 14 Ιουλίου, η κατάστασή της χειροτέρεψε: ο πόνος εξαπλώθηκε και στα δύο χέρια και ένιωθε πως πεθαίνει.
«Έκλαιγα με λυγμούς επειδή πονούσα τόσο πολύ», αναφέρει.
Η στεφανιογραφία έδειξε βλάβη στο τοίχωμα στεφανιαίας αρτηρίας. Προτού διαγνωστεί ο SCAD, η Courtney είχε πάθει συνολικά πέντε εμφράγματα.
«Όταν μου είπαν ότι είχα πάθει έμφραγμα, δεν μπορούσα να το πιστέψω», αναφέρει. «Σκεφτόμουν: “Γιατί εγώ; Είμαι πολύ νέα για να πάθω έμφραγμα”».
Ορμόνες, εγκυμοσύνη και εμμηνόπαυση στο επίκεντρο της έρευνας
Αν και ο SCAD εντοπίζεται συχνότερα σε γυναίκες 40 έως 50 ετών, μπορεί να παρουσιαστεί και σε μικρότερη ηλικία.
Ο καθηγητής καρδιολογίας David Adlam τονίζει ότι η πάθηση διαφέρει ουσιαστικά από τα συνηθισμένα εμφράγματα και πιθανόν να σχετίζεται με τις γυναικείες ορμόνες.
Περισσότερα περιστατικά καταγράφονται σε φάσεις ορμονικών αλλαγών, μεταξύ άλλων μετά τον τοκετό και κοντά στην εμμηνόπαυση.
Στη δημοσιευμένη στο Current Therapeutic Research ανασκόπηση, η Katherine Zeven εξετάζει τη σχέση του SCAD με την εγκυμοσύνη και τις φυσιολογικές αλλαγές που τη συνοδεύουν. Ωστόσο, η ακριβής αιτιολογική σχέση εξακολουθεί να διερευνάται.
Τα περισσότερα περιστατικά SCAD που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη εκδηλώνονται μέσα στους έξι μήνες μετά τον τοκετό, και πιο συχνά κατά τον πρώτο μήνα.
Ενδέχεται να έχουν σημασία και γενετικές διαφορές. Η Courtney είχε επίσης διαγνωστεί με ενδομητρίωση, αλλά δεν έχει αποδειχθεί συγκεκριμένη σύνδεση της ενδομητρίωσης με τον SCAD.
Συμπτώματα SCAD που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση
Η εικόνα του SCAD μπορεί να μοιάζει με εκείνη ενός συνηθισμένου εμφράγματος. Στα σημάδια που χρειάζονται προσοχή περιλαμβάνονται:
- Πόνος ή έντονη πίεση στο στήθος, που ενδέχεται να απλώνεται στα χέρια.
- Ενόχληση στην πλάτη, τον αυχένα, τη γνάθο ή την κοιλιά.
- Δύσπνοια ή ασυνήθιστη αίσθηση κόπωσης.
- Ναυτία, εμετός ή έντονη εφίδρωση.
- Ζάλη, λιποθυμία ή διαταραχές στον καρδιακό ρυθμό.
- Ανεξήγητο οίδημα στα πόδια, τους αστραγάλους ή την κοιλιά.
Δεν είναι απαραίτητο να παρουσιαστούν όλα τα συμπτώματα μαζί, ενώ η παρουσία τους δεν σημαίνει πάντοτε έμφραγμα. Αν, ωστόσο, υπάρχει υποψία καρδιακού επεισοδίου, χρειάζεται άμεση κλήση στο 112 ή στο 166.
Οι λόγοι που μπορεί να καθυστερήσει η διάγνωση του SCAD
Το ότι απουσιάζουν οι παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου δεν σημαίνει πως αποκλείεται μια σοβαρή καρδιακή πάθηση.
Η πρώτη διερεύνηση γίνεται με ηλεκτροκαρδιογράφημα και μέτρηση τροπονίνης στο αίμα. Καθώς τα ευρήματα ίσως να μην είναι εμφανή από την αρχή, μπορεί να χρειαστεί να επαναληφθούν οι εξετάσεις.
Η επιβεβαίωση του SCAD συνήθως προϋποθέτει στεφανιογραφία.
Αντιμετώπιση SCAD και πιθανότητα νέου επεισοδίου
Σε αντίθεση με άλλα εμφράγματα, ο SCAD συχνά αντιμετωπίζεται χωρίς τοποθέτηση stent ή επέμβαση bypass. Αν η κατάσταση του ασθενούς είναι σταθερή, η αρτηρία μπορεί να επουλωθεί από μόνη της σε διάστημα τριών έως έξι μηνών.
Η Courtney παρέμεινε στο νοσοκομείο για δέκα ακόμη ημέρες και ξεκίνησε να παίρνει ασπιρίνη και β-αναστολείς, αγωγή που συνεχίζει.
Μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο Coronary Artery Disease και περιέλαβε 14 μελέτες με 4.206 ασθενείς συνέδεσε τη χρήση β-αναστολέων με χαμηλότερο κίνδυνο υποτροπής. Η διαπίστωση αφορά συσχέτιση και δεν συνιστά οριστική απόδειξη αιτιώδους προστασίας.
Η ζωή μετά το έμφραγμα και ο φόβος που επιμένει
Η σωματική αποκατάσταση δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη και ψυχολογική ανάρρωση.
Η Courtney εξακολουθεί να φοβάται ότι θα υποστεί νέο επεισόδιο. Αν και ο γιατρός της έδωσε το «πράσινο φως» να επιστρέψει στον χορό ύστερα από 12 εβδομάδες, μέχρι στιγμής δεν το έχει καταφέρει.
«Έχω πολύ έντονο άγχος ότι θα πάθω άλλο ένα έμφραγμα και αυτό έχει επηρεάσει σε τεράστιο βαθμό την καθημερινότητά μου», εξηγεί.
Τι είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γυναίκες
Το βασικό συμπέρασμα είναι πως η καλή φυσική κατάσταση δεν σημαίνει ότι αποκλείεται να συμβεί καρδιακό επεισόδιο.
Σε περίπτωση ανεξήγητου και έντονου πόνου στο στήθος, χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση, ανεξάρτητα από την ηλικία, τα επίπεδα χοληστερίνης ή τον τρόπο ζωής.
Με μία φράση, η Courtney περιγράφει όσα έζησε: «Ποτέ δεν είστε πολύ νέοι για να πάθετε έμφραγμα».
- Circulation
- Current Therapeutic Research
- Coronary Artery Disease
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-24chroni-ypesti-pente-emfragmata-eno-itan-ygiis-kai-gymnasmeni-i-spania-pathisi-poy-apeilei-kyrios-tis-gynaikes/29406
