Η κατανάλωση περισσότερης ζωικής πρωτεΐνης συνδέθηκε με χαμηλότερες συγκεντρώσεις τεστοστερόνης στο αίμα, ενώ η μεγαλύτερη πρόσληψη φυτικής πρωτεΐνης συνδέθηκε με υψηλότερες τιμές, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Φινλανδίας. Οι διαφορές ήταν μικρές και τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η πρωτεΐνη επηρεάζει άμεσα την τεστοστερόνη.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο International Journal of Food Sciences and Nutrition και υποδεικνύουν ότι διαφορετικές πηγές πρωτεΐνης μπορεί να σχετίζονται με διαφορετικό τρόπο με τα επίπεδα των ανδρικών ορμονών.
Η τεστοστερόνη είναι βασική ανδρική ορμόνη του φύλου και συμβάλλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, της υγείας των οστών και της σεξουαλικής λειτουργίας. Η ηλικία, το αυξημένο σωματικό βάρος και οι συνήθειες του τρόπου ζωής είναι γνωστό ότι επηρεάζουν τα επίπεδά της. Ωστόσο, έχουν γίνει σχετικά λίγες έρευνες για τη σχέση της διατροφής, και ειδικά της κατανάλωσης πρωτεΐνης, με την ορμόνη.
Μελέτη σε περισσότερους από 2.500 άνδρες
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 2.546 άνδρες ηλικίας 42 έως 60 ετών που ζούσαν στην ανατολική Φινλανδία. Οι συμμετέχοντες λάμβαναν μέρος στη συνεχιζόμενη μελέτη Kuopio Ischaemic Heart Disease Risk Factor Study, η οποία διεξάγεται στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Φινλανδίας.
Από το 1984 έως το 1989, οι άνδρες κατέγραφαν όλα όσα έτρωγαν για τέσσερις ημέρες, ώστε οι ερευνητές να αξιολογήσουν τις διατροφικές τους συνήθειες και τις πηγές πρωτεΐνης. Συλλέχθηκαν επίσης δείγματα αίματος για τη μέτρηση της ολικής τεστοστερόνης και της σφαιρίνης που δεσμεύει τις ορμόνες του φύλου (SHBG), μιας πρωτεΐνης που συμβάλλει στη ρύθμιση της ποσότητας τεστοστερόνης που κυκλοφορεί στο αίμα.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες, ανάλογα με την κατανάλωση πρωτεΐνης. Η σύγκριση των ανδρών με την υψηλότερη και τη χαμηλότερη πρόσληψη ζωικής και φυτικής πρωτεΐνης έδειξε αντίθετα μοτίβα.
Οι άνδρες που κατανάλωναν τη μεγαλύτερη ποσότητα ζωικής πρωτεΐνης είχαν, κατά μέσο όρο, συγκέντρωση ολικής τεστοστερόνης κατά 1,2 nmol/l χαμηλότερη από όσους κατανάλωναν τη μικρότερη ποσότητα. Για τη φυτική πρωτεΐνη παρατηρήθηκε το αντίθετο: η συγκέντρωση τεστοστερόνης στην ομάδα με την υψηλότερη πρόσληψη ήταν κατά 1,1 nmol/l υψηλότερη από ό,τι στην ομάδα με τη χαμηλότερη.
Παρόμοιες συσχετίσεις παρατηρήθηκαν και για τις συγκεντρώσεις της SHBG. Οι σχέσεις παρέμειναν και μετά τη συνεκτίμηση της ηλικίας, του δείκτη μάζας σώματος και άλλων παραγόντων που σχετίζονται με τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και την υγεία.
Διαφορετικές συσχετίσεις για τα γαλακτοκομικά και τις φυτικές πρωτεΐνες
Η εξέταση συγκεκριμένων πηγών πρωτεΐνης έδειξε επιπλέον διαφορές. Η μεγαλύτερη κατανάλωση πρωτεΐνης από γαλακτοκομικά προϊόντα συνδέθηκε με χαμηλότερες συγκεντρώσεις τόσο ολικής τεστοστερόνης όσο και SHBG.
Αντίθετα, οι άνδρες που προσλάμβαναν περισσότερη φυτική πρωτεΐνη από λαχανικά και άλλες πηγές εκτός των δημητριακών τείνουν να έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις ολικής τεστοστερόνης.
Η πρωτεΐνη από το κρέας παρουσίασε διαφορετική σχέση: η μεγαλύτερη πρόσληψή της συνδέθηκε με χαμηλότερες συγκεντρώσεις SHBG, αλλά δεν διαπιστώθηκε αντίστοιχη συσχέτιση με τα επίπεδα ολικής τεστοστερόνης.
Οι διαφορές αυτές υποδεικνύουν ότι η σχέση ανάμεσα στη διατροφική πρωτεΐνη και τις ανδρικές ορμόνες μπορεί να εξαρτάται από την πηγή της πρωτεΐνης και όχι απλώς από τη συνολική ποσότητα που καταναλώνει κάποιος.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την υγεία των ανδρών
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι διαφορές στην τεστοστερόνη που παρατηρήθηκαν ήταν μικρές. Δεν είναι επίσης γνωστό αν τέτοιες μεταβολές έχουν ουσιαστικές επιπτώσεις στην υγεία.
«Παρότι οι διαφορές στις συγκεντρώσεις τεστοστερόνης που παρατηρήθηκαν ήταν στατιστικά σημαντικές, ήταν σχετικά μικρές. Με βάση αυτή τη μελέτη, δεν είναι δυνατόν να συμπεράνουμε αν έχουν επιπτώσεις στην υγεία», λέει ο Miika Wynne-Ellis, διδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Φινλανδίας.
Σημαντικός περιορισμός είναι ότι η έρευνα ήταν διατομεακή: η διατροφή και οι ορμονικές μετρήσεις εξετάστηκαν χωρίς να παρακολουθηθεί πώς επηρεάζουν την τεστοστερόνη οι αλλαγές στην κατανάλωση πρωτεΐνης με την πάροδο του χρόνου. Επομένως, τα ευρήματα δεν τεκμηριώνουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Άλλα χαρακτηριστικά της διατροφής ή μεταβολικοί παράγοντες ενδέχεται να εξηγούν τις συσχετίσεις. Οι ερευνητές δεν μπορούν επίσης να προσδιορίσουν αν η κατανάλωση διαφορετικών ειδών πρωτεΐνης επηρεάζει την παραγωγή τεστοστερόνης ή τον τρόπο με τον οποίο δρα η ορμόνη στο σώμα.
Προς το παρόν, τα ευρήματα αναδεικνύουν μια ενδιαφέρουσα σύνδεση ανάμεσα στις πηγές πρωτεΐνης και τα επίπεδα τεστοστερόνης, χωρίς να απαντούν αν η αλλαγή των διατροφικών επιλογών μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ορμονική υγεία των ανδρών. Για εξατομικευμένες συμβουλές σχετικά με τη διατροφή και την υγεία, απευθυνθείτε στον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/testosteroni-pos-syndeontai-ta-zoika-kai-ta-fytika-eidi-proteinis-me-ta-epipeda-tis/29395
