Πάρκινσον: Πέντε αλλαγές στο περπάτημα μπορεί να εμφανιστούν έως 7 χρόνια πριν από τη διάγνωση

Πέντε αλλαγές στον τρόπο που περπατά κάποιος ενδέχεται να εμφανιστούν χρόνια πριν διαγνωστεί με νόσο του Πάρκινσον, σύμφωνα με νέα μελέτη. Οι ερευνητές εντόπισαν διαφοροποιήσεις στον αριθμό και τον ρυθμό των βημάτων, στην ταχύτητα βάδισης και στην κίνηση των χεριών. Η έγκαιρη αναγνώριση μπορεί να έχει οφέλη, αν και δεν υπάρχει θεραπεία που να επιβραδύνει ή να σταματά την εξέλιξη της νόσου.

Τι έδειξε η μελέτη

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Neural Transmission, βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερους από 100.000 ανθρώπους που φορούσαν συσκευές παρακολούθησης των κινήσεών τους. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από τη μακροχρόνια μελέτη UK Biobank: 73.413 συμμετέχοντες φορούσαν αισθητήρες στον καρπό για μία εβδομάδα, ενώ οι ερευνητές παρακολούθησαν τα ιατρικά τους αρχεία για έως και 10 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της μελέτης, 314 άτομα διαγνώστηκαν με νόσο του Πάρκινσον.

Με τη βοήθεια λογισμικού, οι ερευνητές εκτίμησαν πόσα βήματα έκαναν οι συμμετέχοντες, πόσο γρήγορα περπατούσαν και πόσο σταθερός ήταν ο ρυθμός των βημάτων τους. Όσοι διαγνώστηκαν αργότερα με Πάρκινσον εμφάνιζαν συχνότερα τις εξής πέντε αλλαγές σε σχέση με όσους δεν εμφάνισαν τη νευρολογική νόσο:

• Έκαναν λιγότερα βήματα την ημέρα: περίπου 4.000, έναντι 6.400, μέσα στους 40 μήνες πριν από τη διάγνωση.
• Περπατούσαν με πιο αργό ρυθμό.
• Περπατούσαν για μικρότερα χρονικά διαστήματα ή σε πιο σύντομα «κομμάτια».
• Ο ρυθμός των βημάτων τους ήταν λιγότερο σταθερός.
• Κινούσαν τα χέρια τους φυσικά για λιγότερο χρόνο όσο περπατούσαν.

«Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι ψηφιακοί βιοδείκτες της βάδισης μπορεί να βοηθήσουν στον χαρακτηρισμό πρώιμων κινητικών αλλαγών, οι οποίες είναι ανιχνεύσιμες έως και 6,8 χρόνια πριν από την κλινική διάγνωση της νόσου του Πάρκινσον», έγραψαν οι ερευνητές.

«Πρόκειται για μια πολύ σημαντική εργασία και ένα ενδιαφέρον εύρημα», λέει ο David Charles, MD, καθηγητής και αντιπρόεδρος Νευρολογίας στο Vanderbilt University Medical Center.

Γιατί μπορεί το Πάρκινσον να επηρεάσει το περπάτημα

Η κίνηση, συμπεριλαμβανομένης της βάδισης, είναι σύνθετη και ρυθμίζεται από τον εγκέφαλο, εξηγεί ο Jian Feng, PhD, καθηγητής Φυσιολογίας και Βιοφυσικής στην Ιατρική Σχολή Jacobs του State University of New York at Buffalo. «Ο εγκέφαλος στέλνει εντολές στους μυς να συσπαστούν ή να χαλαρώσουν — έτσι κινούμαστε». Στα άτομα με Πάρκινσον, όμως, αυτό το σύνθετο σύστημα διαταράσσεται.

«Μπορώ να ξεχωρίσω έναν ασθενή με Πάρκινσον μέσα σε ένα πλήθος», λέει ο Clifford Segil, DO, νευρολόγος στο Providence Saint John’s Health Center, σημειώνοντας ότι οι ασθενείς συχνά περπατούν διαφορετικά. «Χρησιμοποιώ την ανάλυση της βάδισης στη διάγνωση και τη θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον». Όπως επισημαίνει, το Πάρκινσον είναι διαταραχή της κίνησης.

Σύμφωνα με τον Dr. Charles, υπάρχουν τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά της νόσου, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που περπατά κάποιος:

• Τρόμος, ο οποίος είναι συχνότερος σε κατάσταση ηρεμίας.
• Βραδυκινησία, δηλαδή επιβράδυνση των κινήσεων.
• Μυϊκή ακαμψία.
• Αστάθεια στάσης, δηλαδή δυσκολία στον συντονισμό που δυσχεραίνει την ισορροπία και τη βάδιση.

«Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι τα άτομα με νόσο του Πάρκινσον μπορεί να έχουν συμπτώματα για αρκετά χρόνια πριν από τη διάγνωση», λέει ο Dr. Charles. «Ορισμένοι πιστεύουν ότι μπορεί να περάσουν έως και 20 χρόνια μέχρι να γίνει η διάγνωση».

Νέα ευρήματα αυτού του είδους εμφανίζονται όλο και συχνότερα, σύμφωνα με τον Hassaan Bashir, MD, νευρολόγο στο Tufts Medicine New England Neurological Associates—Lawrence. «Πολλές λεπτές αλλαγές μπορεί να περνούν απαρατήρητες τόσο από τους ασθενείς όσο και από τους γιατρούς», λέει. «Με την εμφάνιση της φορετής τεχνολογίας, οι διακριτικές αλλαγές στην κίνηση μπορούν να εντοπίζονται πολύ νωρίτερα». Αναφέρεται σε έρευνες που δείχνουν πιο αργό ή πιο μεταβλητό, ασύμμετρο περπάτημα και μειωμένη κίνηση των χεριών πολλά χρόνια πριν από τη διάγνωση.

Ποιο είναι το όφελος της έγκαιρης διάγνωσης

Σε ορισμένες παθήσεις, η εξέλιξη μπορεί να επιβραδυνθεί με ιατρική παρέμβαση, αν εντοπιστούν έγκαιρα. Αυτό, όμως, δεν ισχύει για τη νόσο του Πάρκινσον. «Δεν υπάρχει [φάρμακο] που να επιβραδύνει ή να σταματά την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον», λέει ο Dr. Charles. «Η νόσος εξελίσσεται σε όλους και η πρώιμη λήψη φαρμάκων δεν αλλάζει αυτό το γεγονός».

Ωστόσο, οι γιατροί επισημαίνουν ότι η έγκαιρη διάγνωση έχει αξία, καθώς δίνει περισσότερο χρόνο για την υιοθέτηση μέτρων στον τρόπο ζωής, όπως η άσκηση. «Έχει αξία να εντοπίζεται νωρίς. Υπάρχουν ισχυρά στοιχεία ότι η άσκηση μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον», λέει ο Dr. Charles. «Ένα άτομο μπορεί να επιλέξει να συμμετάσχει σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα άσκησης».

Είναι επίσης πιθανό κάποιος να εμφανίσει συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα του Πάρκινσον, χωρίς να έχει τη νόσο, επισημαίνει ο Dr. Feng. «Η νόσος του Πάρκινσον είναι πραγματικά σπάνια», λέει. Ορισμένα άτομα με συμπτώματα μπορεί να εκτίθενται σε νευροτοξικές ουσίες που επηρεάζουν την κίνησή τους. Η έγκαιρη ενημέρωση θα μπορούσε, επομένως, να βοηθήσει στον περιορισμό ή την εξάλειψη αυτής της έκθεσης.

Τι να κάνετε αν παρατηρήσετε αλλαγές στο περπάτημα

Αν παρατηρήσετε τέτοιες αλλαγές στο περπάτημά σας, μαζί με τρόμο ή άλλα χαρακτηριστικά συμπτώματα της νόσου του Πάρκινσον, οι γιατροί συνιστούν να ενημερώσετε τον γιατρό σας. Εκείνος μπορεί να σας παραπέμψει σε ειδικό για πλήρη αξιολόγηση, ώστε να διερευνηθεί τι συμβαίνει, λέει ο Dr. Feng.

Μην πανικοβληθείτε και μην υποθέσετε ότι τα συμπτώματα σημαίνουν απαραίτητα Πάρκινσον. «Πολλές διαφορετικές νευρολογικές παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στη βάδιση», λέει ο Dr. Segil. «Οι διαταραχές της κίνησης, όπως το Πάρκινσον, είναι μόνο μία κατηγορία». Οι αποφάσεις για την αξιολόγηση και τη διαχείριση των συμπτωμάτων πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.