Υψηλότερα επίπεδα δύο ευρέως διαδεδομένων «αιώνιων χημικών» στο αίμα ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μιας ιδιαίτερα επιθετικής μορφής καρκίνου του μαστού, σύμφωνα με νέα έρευνα των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH), που υπάγονται στο υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ (HHS).
Η μελέτη εντόπισε συσχέτιση ανάμεσα στον καρκίνο του μαστού χωρίς υποδοχείς οιστρογόνων (ER-negative) και δύο χημικές ουσίες που συναντώνται ευρέως: το υπερφθοροοκτανοϊκό οξύ (PFOA) και το υπερφθοροοκτανοσουλφονικό οξύ (PFOS). Οι γυναίκες με υψηλότερες συγκεντρώσεις αυτών των ουσιών στο αίμα είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν αυτή τη μορφή καρκίνου. Ωστόσο, οι ερευνητές δεν βρήκαν σαφή σύνδεση καμίας από τις δύο ουσίες με τον συνολικό κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
Και οι δύο ουσίες ανήκουν στη μεγάλη οικογένεια των υπερ- και πολυφθοροαλκυλικών ουσιών, που είναι γνωστές ως PFAS. Έχουν χρησιμοποιηθεί σε πολλά καθημερινά καταναλωτικά προϊόντα και συχνά αποκαλούνται «αιώνια χημικά», επειδή δεν διασπώνται εύκολα στο περιβάλλον. Μπορούν επίσης να συσσωρεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό και να παραμένουν εκεί για χρόνια.
«Οι γυναίκες αξίζουν σαφείς απαντήσεις για το πώς μπορεί να επηρεάζουν την υγεία τους οι χημικές ουσίες στο περιβάλλον τους», δήλωσε ο υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ, Robert F. Kennedy Jr. «Αυτή η μελέτη του NIH συνδέει δύο αιώνια χημικά με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού ER-negative και απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση. Υπό την ηγεσία του προέδρου Trump, θα εξετάσουμε τα στοιχεία, θα αντιμετωπίσουμε τους περιβαλλοντικούς κινδύνους για την υγεία και θα προσφέρουμε στις γυναίκες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να προστατεύσουν την υγεία τους».
Γιατί προκαλεί ανησυχία αυτή η επιθετική μορφή καρκίνου του μαστού
Ο καρκίνος του μαστού ER-negative διαφέρει από τις συχνότερες μορφές της νόσου, επειδή τα καρκινικά κύτταρα δεν διαθέτουν υποδοχείς που επιτρέπουν στα οιστρογόνα να ενισχύσουν την ανάπτυξη του όγκου. Αυτοί οι καρκίνοι είναι συχνά πιο επιθετικοί και γενικά έχουν χειρότερη έκβαση από τους όγκους που ανταποκρίνονται στα οιστρογόνα.
Παρά τη σοβαρότητά τους, οι ερευνητές γνωρίζουν ακόμη σχετικά λίγα για το τι κάνει κάποιο άτομο πιθανότερο να εμφανίσει καρκίνο του μαστού ER-negative. Τα νέα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η έκθεση σε ορισμένες επίμονες περιβαλλοντικές χημικές ουσίες θα μπορούσε να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στον κίνδυνο.
«Τα ευρήματά μας, τα οποία επιβεβαιώσαμε με μετα-ανάλυση προηγούμενων ερευνών, δείχνουν ότι ορισμένες παλαιότερες PFAS, συμπεριλαμβανομένων των PFOA και PFOS, συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού ER-negative, ενός πιο επιθετικού τύπου όγκου με λίγους γνωστούς παράγοντες κινδύνου», εξήγησε η Alexandra White, Ph.D., ερευνήτρια του προγράμματος Stadtman του NIH, η οποία ήταν επικεφαλής της μελέτης.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Journal of Clinical Oncology.
Υψηλότερα επίπεδα PFAS συνδέθηκαν με μεγαλύτερο κίνδυνο
Για να διερευνήσουν την πιθανή σύνδεση, επιστήμονες του NIH και συνεργάτες τους εξέτασαν δείγματα αίματος που είχαν συλλεχθεί χρόνια πριν από τη διάγνωση καρκίνου. Μέτρησαν τα επίπεδα 17 διαφορετικών PFAS, ώστε να συγκρίνουν την προηγούμενη έκθεση με την εμφάνιση καρκίνου του μαστού αργότερα.
Για δύο ουσίες καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές. Οι γυναίκες στην ομάδα με την υψηλότερη έκθεση σε PFOA είχαν κατά 67% υψηλότερο ποσοστό καρκίνου του μαστού ER-negative σε σύγκριση με όσες είχαν τη χαμηλότερη έκθεση. Η συσχέτιση ήταν ακόμη ισχυρότερη για το PFOS: στην ομάδα με την υψηλότερη έκθεση το ποσοστό ήταν κατά 93% υψηλότερο, δηλαδή σχεδόν διπλάσιο από εκείνο της ομάδας με τη χαμηλότερη έκθεση.
Τα ποσοστά αυτά περιγράφουν σχετικές διαφορές μεταξύ ομάδων και όχι την απόλυτη πιθανότητα να εμφανίσει καρκίνο του μαστού μια μεμονωμένη γυναίκα. Τα ευρήματα δείχνουν επίσης συσχέτιση και δεν αποδεικνύουν ότι οι χημικές ουσίες προκαλούν άμεσα τη νόσο.
Η ανάλυση αξιοποίησε δεδομένα από τη μελέτη Sister Study, ένα μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα του Εθνικού Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Επιστημών Υγείας των ΗΠΑ (NIEHS), που αποτελεί μέρος του NIH. Από το 2003 έως το 2009, στη μελέτη συμμετείχαν 50.884 γυναίκες ηλικίας 35-74 ετών από όλες τις ΗΠΑ και το Πουέρτο Ρίκο.
Καμία συμμετέχουσα δεν είχε καρκίνο του μαστού κατά την ένταξή της στη μελέτη, αν και όλες είχαν αδελφή, ετεροθαλή ή αμφιθαλή, που είχε ήδη διαγνωστεί με τη νόσο. Για την έρευνα σχετικά με τις PFAS, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 1.609 γυναίκες που εμφάνισαν αργότερα καρκίνο του μαστού και από ομάδα σύγκρισης 2.269 γυναικών.
Μπορεί η μείωση της έκθεσης σε PFAS να περιορίσει τον κίνδυνο;
Παρότι οι PFAS μπορούν να παραμένουν για μεγάλο διάστημα στο περιβάλλον και στον οργανισμό, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η έκθεση δεν είναι απαραίτητα αναπόφευκτη. Τα ευρήματα θα μπορούσαν μελλοντικά να συμβάλουν στον εντοπισμό νέων τρόπων μείωσης του κινδύνου για επιθετικό καρκίνο του μαστού.
«Τα ευρήματα αυτά έχουν ευρύτερη σημασία για την υγεία των γυναικών», δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Che-Jung Chang, Ph.D., ο οποίος είχε εργαστεί ως ερευνητής στο NIH και τώρα εργάζεται ως ερευνητής στον επιστημονικό ερευνητικό οργανισμό DLH. «Παρότι οι PFAS παραμένουν στο περιβάλλον και στο σώμα μας, η έκθεση σε αυτές μπορεί να τροποποιηθεί. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να λάβουν μέτρα για να τη μειώσουν και ότι τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να ανοίξουν νέους δρόμους πρόληψης».
Οι ερευνητές θέλουν επίσης να κατανοήσουν πώς ενδέχεται αυτές οι χημικές ουσίες να επηρεάζουν την ανάπτυξη του καρκίνου. Επειδή οι ισχυρότερες συσχετίσεις παρατηρήθηκαν σε όγκους χωρίς υποδοχείς οιστρογόνων, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι PFAS μπορεί να δρουν μέσω βιολογικών διεργασιών που δεν σχετίζονται με την ορμονική σηματοδότηση.
Πιθανές εξηγήσεις περιλαμβάνουν αλλαγές στη γονιδιακή δραστηριότητα ή μεταβολές στο ανοσοποιητικό σύστημα. Ωστόσο, η μελέτη δεν διερεύνησε άμεσα αυτούς τους μηχανισμούς, επομένως η συμμετοχή τους παραμένει αβέβαιη.
Τα νεότερα PFAS αφήνουν αναπάντητα ερωτήματα
Παρότι τα PFOA και PFOS έχουν σε μεγάλο βαθμό αποσυρθεί και αντικατασταθεί από άλλες ενώσεις PFAS, μετρήσιμες ποσότητες και των δύο ουσιών εξακολουθούν να υπάρχουν στον οργανισμό των περισσότερων ανθρώπων. Η επιμονή τους σημαίνει ότι η έκθεση σε αυτά τα παλαιότερα χημικά εξακολουθεί να αποτελεί πιθανή ανησυχία για τη δημόσια υγεία.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι οι επόμενες μελέτες θα πρέπει να επικεντρωθούν σε πληθυσμούς με μεγαλύτερη έκθεση σε PFAS, καθώς και σε ομάδες όπου καταγράφονται υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του μαστού ER-negative. Η έρευνα αυτή θα μπορούσε να αποσαφηνίσει την ισχύ των συσχετίσεων και να δείξει αν ορισμένοι πληθυσμοί αντιμετωπίζουν μεγαλύτερους κινδύνους.
Οι επιστήμονες χρειάζεται επίσης να διαπιστώσουν αν οι νεότερες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα των PFOA και PFOS συνδέονται με παρόμοιες ανησυχίες για την υγεία.
«Χρειάζεται περισσότερη έρευνα, ιδίως για την αξιολόγηση του κινδύνου καρκίνου του μαστού που σχετίζεται με τις νεότερες PFAS που χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα», δήλωσε η White.
Τα ευρήματα προσθέτουν νέα ερωτήματα για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των αιώνιων χημικών στην υγεία και υπογραμμίζουν τη σημασία της κατανόησης του τρόπου με τον οποίο οι περιβαλλοντικές εκθέσεις ενδέχεται να συμβάλλουν σε επιθετικές μορφές καρκίνου του μαστού.
Η έρευνα υποστηρίχθηκε από τις επιχορηγήσεις του NIEHS Z01ES044005, Z1AES103332 και R01ES032831.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/pfas-dyo-aionia-chimika-syndeontai-me-schedon-diplasio-kindyno-epithetikoy-karkinoy-toy-mastoy/29379
