Ημικρανία ή εγκεφαλικό: Πώς διαφέρουν τα συμπτώματα και πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια

Η ημικρανία και το εγκεφαλικό μπορεί να έχουν κοινά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλο, ζάλη και αλλαγές στην όραση. Ωστόσο, το εγκεφαλικό συνήθως εμφανίζεται ξαφνικά και μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα ή αδυναμία, ιδιαίτερα στη μία πλευρά του σώματος, καθώς και δυσκολία στην ομιλία. Τα συμπτώματα της ημικρανίας τείνουν να αναπτύσσονται σταδιακά. Η ημικρανία με αύρα συνδέεται με ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού, ιδίως σε γυναίκες κάτω των 45 ετών που καπνίζουν ή χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά χάπια.

Πώς να αναγνωρίσετε τα προειδοποιητικά σημάδια εγκεφαλικού

Για την αναγνώριση των προειδοποιητικών σημείων του εγκεφαλικού χρησιμοποιείται το ακρωνύμιο FAST:

• F (Face): πτώση ή μούδιασμα στη μία πλευρά του προσώπου.
• A (Arm): αδυναμία ή μούδιασμα στο ένα χέρι.
• S (Speech): δυσκολία στην ομιλία.
• T (Time): ο χρόνος μετράει — καλέστε αμέσως το 112 ή το 166 για επείγοντα.

Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στο εγκεφαλικό και την ημικρανία;

Το εγκεφαλικό είναι επείγουσα, δυνητικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση που επηρεάζει το καρδιαγγειακό σύστημα, δηλαδή την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία. Το 2021, ένα στα έξι άτομα που πέθαναν από καρδιαγγειακή νόσο πέθανε από εγκεφαλικό.

Η ημικρανία είναι χρόνια νευρολογική πάθηση που προκαλεί επεισόδια, τα οποία μπορεί να είναι εξουθενωτικά και να διαρκούν από 4 έως 72 ώρες. Ένα επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, αλλά συνήθως δεν οδηγεί σε μακροχρόνιες επιπτώσεις ή στον θάνατο. Η ημικρανία επηρεάζει έως και το 20% των ανθρώπων.

Συμπτώματα εγκεφαλικού

Το εγκεφαλικό μπορεί να συμβεί ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προηγηθούν προειδοποιητικά σημάδια. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• δυσκολία στην ομιλία ή μπερδεμένη, δυσνόητη ομιλία
• δυσκολία στην κατανόηση της ομιλίας
• σύγχυση
• έντονο πονοκέφαλο
• προβλήματα στην όραση ή διπλωπία
• μούδιασμα ή αδυναμία στο πρόσωπο ή στο σώμα, συνήθως στη μία πλευρά
• πτώση της μίας πλευράς του προσώπου
• παράλυση, συνήθως στη μία πλευρά του σώματος

Συμπτώματα ημικρανίας

Τα επεισόδια ημικρανίας μπορεί να προκαλέσουν ποικίλα συμπτώματα. Ορισμένοι άνθρωποι δεν έχουν πόνο στο κεφάλι, ενώ όσοι έχουν ημικρανία χωρίς αύρα συνήθως δεν εμφανίζουν διαταραχές στην όραση. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• πονοκέφαλο, συνήθως στη μία πλευρά του κεφαλιού
• αυξημένη ευαισθησία στο φως, στους ήχους, στις μυρωδιές ή στην αφή
• οπτικές διαταραχές, όπως λάμψεις, γραμμές σε ζιγκ-ζαγκ ή κυματισμούς
• ναυτία ή εμετό
• αισθητικές διαταραχές, όπως μυρμήγκιασμα ή αίσθηση σαν «καρφίτσες»
• διαταραχές στην ομιλία και τη γλώσσα, οι οποίες είναι ασυνήθιστες
• ίλιγγο ή αίσθηση ότι περιστρέφεται ο χώρος, που μπορεί να εμφανιστεί στην αιθουσαία ημικρανία

Δεν εμφανίζονται πάντα όλα τα συμπτώματα ταυτόχρονα. Μπορεί να εξελιχθούν στη διάρκεια των τεσσάρων φάσεων της ημικρανίας:

• Πρόδρομη φάση: μπορεί να αρχίσει έως και μία ημέρα πριν από την ημικρανία και να προκαλέσει, για παράδειγμα, αλλαγές στη διάθεση και λιγούρες.
• Φάση αύρας: αφορά όσους έχουν ημικρανία με αύρα και μπορεί να περιλαμβάνει οπτικά συμπτώματα, όπως λάμψεις, μυϊκή αδυναμία ή ασυνήθιστες αισθήσεις. Η αύρα μπορεί να εμφανιστεί πριν ή κατά τη διάρκεια της φάσης του πονοκεφάλου.
• Φάση πονοκεφάλου: ο πόνος αυξάνεται σε ένταση, αν και δεν προκαλούν όλα τα επεισόδια πόνο στο κεφάλι.
• Μεταδρομική φάση: ακολουθεί όταν υποχωρήσει ο πονοκέφαλος και μπορεί να προκαλέσει κόπωση ή δυσκολία στη συγκέντρωση.

Ποια συμπτώματα μπορεί να είναι κοινά;

Ορισμένα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν τόσο στην ημικρανία όσο και στο εγκεφαλικό:

• πονοκέφαλος
• αλλαγές στην όραση ή απώλεια όρασης
• ζάλη
• ναυτία ή εμετός
• δυσκολία στη συγκέντρωση
• μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο πρόσωπο
• μούδιασμα ή αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος
• παλλόμενη αίσθηση στο κεφάλι ή στο πρόσωπο

Η ημικρανία με αύρα και το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, γνωστό και ως «μίνι εγκεφαλικό», έχουν ορισμένα κοινά συμπτώματα. Αυτό μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να καθυστερήσει τη διάγνωση ή να οδηγήσει σε λανθασμένη διάγνωση.

Αν εμφανίσετε συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν εγκεφαλικό, χρειάζεστε άμεση ιατρική αξιολόγηση. Οι γιατροί μπορούν να κάνουν εξετάσεις για να διαπιστώσουν αν έχει συμβεί εγκεφαλικό. Η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μόνιμης αναπηρίας.

Υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στην ημικρανία και το εγκεφαλικό;

Η ημικρανία με αύρα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Ανασκόπηση ερευνών του 2020 δείχνει ότι μπορεί να διπλασιάσει τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού, το οποίο προκαλείται από θρόμβο αίματος.

Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος σε άτομα με ημικρανία με αύρα που:

• είναι γυναίκες
• χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά χάπια που περιέχουν οιστρογόνα
• καπνίζουν
• είναι κάτω των 45 ετών

Τι να θυμάστε

Η ημικρανία και το εγκεφαλικό είναι διαφορετικές καταστάσεις, αν και ορισμένα συμπτώματά τους μπορεί να μοιάζουν. Ορισμένοι τύποι ημικρανίας ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Συζητήστε με τον γιατρό σας τα συμπτώματα της ημικρανίας και αναζητήστε άμεσα επείγουσα ιατρική βοήθεια αν υποψιάζεστε ότι παθαίνετε εγκεφαλικό. Οι αποφάσεις για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.