Καισαρικές τομές: Πόσες μπορεί να κάνει με ασφάλεια μια γυναίκα;

Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός καισαρικών τομών που να θεωρείται ασφαλής για όλες τις γυναίκες. Η απόφαση εξαρτάται από το ιστορικό της εγκυμοσύνης και της προηγούμενης επέμβασης, καθώς και από τους πιθανούς κινδύνους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επαναλαμβανόμενες καισαρικές είναι ιατρικά αναγκαίες.

Στις ΗΠΑ, το 31,9% των γεννήσεων το 2018 έγινε με καισαρική τομή, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC). Αν έχετε κάνει καισαρική ή ενδέχεται να χρειαστείτε περισσότερες από μία, είναι σημαντικό να συζητήσετε με τον γιατρό σας τις επιλογές και τους κινδύνους.

Χρειάζεται καισαρική και στις επόμενες εγκυμοσύνες;

Όχι απαραίτητα. Αν η προηγούμενη καισαρική έγινε με χαμηλή εγκάρσια τομή στη μήτρα —περίπου οριζόντια— μπορεί να υπάρχει η δυνατότητα κολπικού τοκετού σε επόμενη εγκυμοσύνη. Ο Robert O. Atlas, MD, FACOG, πρόεδρος του Τμήματος Μαιευτικής και Γυναικολογίας στο Mercy Medical Center, επισημαίνει ότι έχει σημασία το είδος της τομής.

Σύμφωνα με το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG), ο τύπος της τομής στη μήτρα μπορεί να επηρεάσει τις επιλογές για μελλοντικό τοκετό. Ορισμένες ουλές συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης της μήτρας κατά τον κολπικό τοκετό μετά από καισαρική (VBAC). Η χαμηλή κάθετη και η υψηλή κάθετη τομή έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης σε σύγκριση με τη χαμηλή εγκάρσια.

Μετά από καισαρική, οι επιλογές για επόμενο τοκετό είναι προγραμματισμένη καισαρική ή VBAC. Αν η προηγούμενη τομή ήταν χαμηλή εγκάρσια, ο γιατρός μπορεί να συζητήσει μαζί σας τη δοκιμή τοκετού μετά από καισαρική (TOLAC), δηλαδή την προσπάθεια για κολπικό τοκετό.

«Η TOLAC έχει συχνότερα επιτυχία παρά αποτυχία», λέει ο Atlas. Η πιθανότητα εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τον λόγο για τον οποίο έγινε η πρώτη καισαρική. «Για παράδειγμα, ένα άτομο που κάνει καισαρική λόγω ισχιακής προβολής έχει 80% πιθανότητα επιτυχίας, ενώ για κάποιον που έφτασε σε πλήρη διαστολή, εξώθησε για τρεις ώρες και στη συνέχεια έκανε καισαρική, η πιθανότητα είναι μικρότερη από 33%», αναφέρει.

Ο κολπικός τοκετός μετά από καισαρική δεν είναι πάντα εφικτός. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επόμενοι τοκετοί χρειάζεται επίσης να γίνουν με καισαρική.

Πόσες καισαρικές θεωρούνται ασφαλείς;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο που να ισχύει για όλες. «Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν κάνει έξι ή επτά καισαρικές χωρίς προβλήματα, ενώ άλλοι, μετά από μία μόνο καισαρική, μπορεί να αντιμετωπίσουν σοβαρή δυσκολία στην επόμενη εγκυμοσύνη, όπως φάσμα διεισδυτικού πλακούντα ή έντονες συμφύσεις, δηλαδή ιστούς που έχουν κολλήσει μεταξύ τους», λέει ο Atlas.

Ωστόσο, η Mayo Clinic αναφέρει ότι η TOLAC δεν συνιστάται μετά από τρεις ή περισσότερες προηγούμενες καισαρικές.

Κίνδυνοι από τις επαναλαμβανόμενες καισαρικές

Οι επαναλαμβανόμενες καισαρικές μπορεί να συνοδεύονται από επιπλοκές όπως:

• ρήξη της μήτρας
• επιπλοκές στην ουροδόχο κύστη
• συμφύσεις ή τραυματισμοί του εντέρου
• συμφύσεις του επιπλόου
• επιπλοκές στα αιμοφόρα αγγεία
• υπερβολική αιμορραγία
• ανάγκη για μετάγγιση αίματος
• υστερεκτομή, δηλαδή αφαίρεση της μήτρας

Ο κίνδυνος επιπλοκών που σχετίζονται με τον πλακούντα αυξάνεται επίσης μετά από πολλαπλές καισαρικές. Σε αυτές περιλαμβάνονται το φάσμα διεισδυτικού πλακούντα (placenta accreta), ο προδρομικός πλακούντας και η αποκόλληση του πλακούντα.

Κάθε χειρουργική επέμβαση ενέχει κίνδυνο θανάτου. Ωστόσο, μελέτη του 2017 δεν εντόπισε αξιοσημείωτη διαφορά στις πολύ σοβαρές επιπλοκές μεταξύ των επαναλαμβανόμενων καισαρικών —περισσότερες από τρεις— και των καισαρικών γενικά. Η επιπλοκή που ήταν σαφώς συχνότερη στις πολλαπλές καισαρικές ήταν οι συμφύσεις.

Πόσο καιρό να περιμένετε πριν από νέα εγκυμοσύνη

Το διάστημα που είναι κατάλληλο να μεσολαβήσει μετά από καισαρική πριν από την επόμενη εγκυμοσύνη εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Το Υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ συνιστά αναμονή τουλάχιστον 12 μηνών μετά από κάθε είδος τοκετού. Μικρότερο διάστημα αυξάνει την πιθανότητα το μωρό να γεννηθεί πρόωρα.

Ο γιατρός μπορεί να συστήσει μεγαλύτερο διάστημα, ώστε να έχει επαρκή χρόνο το σώμα για να αναρρώσει. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να προτείνει τουλάχιστον 18 μήνες. Δεν υπάρχει, ωστόσο, ένα απόλυτο χρονικό όριο ή ομοφωνία μεταξύ των γιατρών.

Μελέτη του 2018 διαπίστωσε ότι, σε άτομα όλων των ηλικιών, τα μικρότερα διαστήματα ανάμεσα στις εγκυμοσύνες συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο δυσμενών εκβάσεων. Ως μικρό διάστημα ορίστηκαν οι έξι μήνες σε σύγκριση με τους 18 μήνες. Με βάση τα ευρήματα, οι ερευνητές πρότειναν διάστημα 12 έως 24 μηνών, με τους 18 μήνες να θεωρούνται ιδανικοί.

Τι να συζητήσετε με τον γιατρό σας

Αν πρόκειται για την πρώτη σας εγκυμοσύνη, αναφέρετε πόσα παιδιά θα θέλατε να αποκτήσετε. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη συζήτηση για την καισαρική, αν δεν υπάρχει ιατρική ανάγκη. Αν έχετε ήδη κάνει καισαρική και ενδιαφέρεστε για VBAC, ρωτήστε αν ο γιατρός σας είναι πρόθυμος να εξετάσει αυτή την επιλογή. Αν όχι, μπορείτε να αναζητήσετε γιατρό με σχετική εμπειρία.

Μπορείτε επίσης να ρωτήσετε:

• Γιατί προτείνεται προγραμματισμένη καισαρική, αν αυτή είναι η σύσταση;
• Τι ποσοστό των τοκετών στο νοσοκομείο και στην προσωπική πρακτική του γιατρού γίνεται με καισαρική;
• Τι υποστήριξη διαθέτει το νοσοκομείο για την αντιμετώπιση επιπλοκών;
• Ποιο επιπλέον προσωπικό μπορεί να βοηθήσει αν η επέμβαση είναι δύσκολη;
• Διαθέτει το νοσοκομείο μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών (NICU);
• Τι να περιμένετε κατά τη διάρκεια της καισαρικής και στην ανάρρωση;
• Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για το μωρό;
• Διαφέρει ο χρόνος ανάρρωσης μετά από επαναλαμβανόμενες καισαρικές;
• Σε ποιο σημείο θα γίνει η τομή;

Η καισαρική θεωρείται γενικά ασφαλής και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ιατρικά αναγκαία ή ασφαλέστερη από τον κολπικό τοκετό. Παρότι κάθε εγκυμοσύνη είναι διαφορετική, ο γιατρός σας μπορεί να σας ενημερώσει για τους πιθανούς κινδύνους και να συζητήσει αν μπορείτε να δοκιμάσετε τοκετό μετά από καισαρική. Οι αποφάσεις για τον τρόπο και τον χρόνο του τοκετού πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.